Nghiên cứu bài học hay diễn kịch?

SGGPO
Nghiên cứu bài học là một trong những phương thức của việc đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn cũng như phương pháp dạy học và giáo dục. Quy trình việc giáo dục thông qua hoạt động dự giờ theo hướng nghiên cứu bài học gồm 4 bước: Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị, tổ chức dạy học minh họa, dự giờ và suy ngẫm, thảo luận chung, áp dụng vào thực tiễn dạy học. 

Tin liên quan

Mục tiêu của quy trình sư phạm này là đổi mới tư duy và sinh hoạt chuyên môn theo xu hướng tiếp cận đến các phương pháp dạy học tích cực. Tuy nhiên thời gian gần đây sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học bị lạm dụng và dần dần mất đi ý nghĩa là phát huy những tư duy mới trong việc thiết kế và tổ chức hoạt động dạy học hay nói một cách khác là không ít những tiết dạy minh họa của việc sinh hoạt chuyên môn giống những vở kịch hoàn hảo của thầy và trò! 

Nghiên cứu bài học đề cao vai trò của tổ chuyên môn trong việc xây dựng giáo án. Giáo viên được phân công dạy minh họa chuẩn bị nội dung bài dạy và trình bày ý tưởng để tổ chuyên môn góp ý trước khi dạy mẫu. Với mục đích như thế nên kịch bản được hình thành: Kiểm tra bài cũ thế nào để không gây khó cho học sinh, giới thiệu bài mới làm sao để tạo hứng thú cho học sinh và ngay cả người dự giờ!...

Việc thảo luận theo hướng nghiên cứu bài học không tập trung vào đánh giá xếp loại giờ dạy giáo viên mà chủ yếu nhằm phân tích các tình huống quan sát được từ hoạt động học và kết quả học tập của học sinh trong giờ học về lý thuyết là vậy nhưng hầu như giáo viên thực hiện tiết dạy minh họa luôn chọn những phương pháp an toàn: Từng bước lên lớp được thiết kế với thời gian thật chuẩn xác, từng câu trả lời thật khớp với nội dung bài học thậm chí đúng từng dấu chấm, dấu phẩy…. Với những kịch bản như thế nên đa số những học sinh tham gia tiết học là những học sinh giỏi, khá, một vài học sinh trung bình và hiếm khi nào những em yếu kém được chọn bởi vì không ai muốn một kịch bản hoàn hảo bị phá vỡ bởi những “diễn viên chưa đủ độ chín” này!

Dự giờ những tiết học thế này chẳng có gì là thú vị vì giáo án luôn được phát đến tận tay nên sự tập trung vào các hoạt động học tập đã giảm đi rất nhiều. Không ít giáo viên chỉ đơn thuần là chép nội dung bài dạy vào phiếu dự giờ để cho đủ số lượng tiết dự giờ theo quy định mà quên đi việc học hỏi kinh nghiệm và phương pháp sư phạm từ đồng nghiệp. Việc thảo luận sau tiết dạy hầu như chỉ làm cho đúng thủ tục khi những điểm thành công của tiết học được nói nhiều hơn là nguyên nhân học sinh chưa tích cực hoặc chưa đạt kết quả trong bài học. Những giải pháp để nâng cao chất lượng bài học nhằm tạo cơ hội cho mọi học sinh tham gia vào quá trình học tập hầu như là không đi vào trọng tâm mà chỉ là qua loa chiếu lệ khi mọi sự việc đã rõ ràng. Những gì thu thập được để áp dụng vào thực tiễn chắc không nhiều bởi vì điều quan trọng với giáo viên là phải thấy được những khó khăn và cách giải quyết để hướng đến việc giảng dạy giúp học sinh tiếp thu bài học dễ dàng hơn hầu như ít được đề cập đến.

Nghiên cứu bài học là một hình thức phát triển nghiệp vụ sư phạm được định hướng bởi chính giáo viên đứng lớp để họ tự đánh giá và cải tiến phương pháp giảng dạy thông qua việc hợp tác với đồng nghiệp. Khi lên kế hoạch giảng dạy chắc hẳn là người giáo viên đã định lượng được thời gian và định tính được kiến thức mà mình sẽ truyền đạt đến học sinh để có được những hoạt động học tập thích hợp bởi vì hơn ai hết họ hiểu đặc điểm tâm - sinh lý của học sinh lớp trực tiếp giảng dạy. Những tình huống phát sinh trong tiết dạy là những trải nghiệm quý báu trong công tác dạy và học. Một tiết dạy minh họa thế nào để đồng nghiệp có được những bài học kinh nghiệm khi dự giờ mới là đạt hiệu quả hơn là xem những vở kịch đã được định lượng thời gian và định tính kiến thức đã sắp đặt.

Báo SGGP Online mở Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục. Mọi thông tin xin gửi về địa chỉ email: sggponline@sggp.org.vn

LÊ TẤN THỜI (GV Trường THCS Nguyễn Đăng Sơn – Thị trấn Chợ Mới, Huyện Chợ Mới – Tỉnh An Giang)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng nghiệp - tuyển sinh

Không thả nổi xét tuyển đại học với quá nhiều phương thức

Kỳ thi tốt nghiệp THPT với mục tiêu “2 trong 1” năm nay tiếp tục nảy sinh nhiều bất cập. Việc đổi mới thi và tuyển sinh luôn là vấn đề nóng và cấp thiết. Sau khi Báo SGGP đăng bài “Kỳ tuyển sinh kỳ lạ”, rất nhiều ý kiến của các chuyên gia giáo dục, đại diện các trường đại học, phụ huynh học sinh gửi đến Báo SGGP bày tỏ mong muốn Bộ GD-ĐT cần có một nghiên cứu bài bản, có tầm nhìn xa.

Giáo dục hội nhập

Học sinh Tiếng Anh tích hợp được học miễn phí với trí tuệ nhân tạo

Chương trình Tiếng Anh Tích hợp (TATH) là một chương trình giáo dục uy tín hiện đang được sự quan tâm của rất nhiều phụ huynh học sinh trên địa bàn TPHCM nói riêng cũng như cả nước nói chung. Với phương châm tất cả vì sự phát triển của học sinh, đơn vị thực hiện chương trình TATH là EMG Education luôn luôn đầu tư và triển khai những phương pháp giảng dạy tiên tiến nhất trên thế giới cũng như đầu tư vào các hệ thống phần mềm và công nghệ giáo dục hiện đại để mang lại những trải nghiệm học tập thú vị và hiệu quả cho học sinh. 

Văn hay chữ tốt

Trao giải “Văn hay chữ tốt” và “Lớn lên cùng sách”

Hội thi “Văn hay chữ tốt” cấp thành phố lần thứ 21 được tổ chức vào ngày 7-1 và hội thi “Lớn lên cùng sách” lần thứ 6 được tổ chức vào ngày 8-1 vừa qua đã khép lại thành công tại Lễ tổng kết trao giải sáng nay 15-1 tại TPHCM.

Giải thưởng võ trường toản

Giải thưởng Võ Trường Toản 2020: Những cống hiến trong sự nghiệp “trồng người”

Ghi nhận 4 trong số 50 gương nhà giáo là cán bộ, giáo viên được trao giải thưởng Võ Trường Toản 2020, chúng tôi nhận thấy các thầy cô là những giáo viên nhiệt huyết, say mê với nghề, có nhiều đóng góp trong công tác giáo dục, lan tỏa các sáng kiến hay về đổi mới phương pháp quản lý và tổ chức giảng dạy, được đồng nghiệp tin yêu, phụ huynh và học sinh kính trọng.

Học bổng nguyễn văn hưởng

Mong ước của người truyền lửa

Buổi sáng cuối tuần, các bác sĩ trẻ, sinh viên ngành y dược từng được nhận học bổng Nguyễn Văn Hưởng đã hẹn nhau đến thăm gia đình bác sĩ Tạ Trung Quấc, mạnh thường quân ủng hộ tài chính giúp sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vượt khó vươn lên trong học tập, thực hiện ước mơ khoác áo blouse trắng, trong hơn 10 năm qua. 

Giải thưởng tôn đức thắng

Hun đúc ngọn lửa sáng tạo

“Nếu không có bà Bé Ba, chắc giờ này chúng tôi đã bỏ cuộc và phá sản”, ông Phạm Thành Lộc, Công ty cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Thanh Bình, bộc bạch trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm những mô hình trồng khí canh đầy ắp rau xanh ở huyện Củ Chi, TPHCM. 

Diễn đàn Chống bệnh thành tích trong giáo dục