Người khiếm thị “xem” kịch qua Từ tai tới mắt

Quy trình đặc biệt

Từ tai tới mắt hướng tới những khán giả khiếm thị (tình trạng mắt từ nhìn mờ, khó nhìn đến mất thị lực hoàn toàn) nên cách triển khai cũng có nhiều khác biệt.

Đầu tiên, nhóm gửi những bản ghi âm miêu tả tóm tắt các vở diễn lên trang Facebook chính của dự án, kết nối các trang chuyên dành cho người khiếm thị để các bạn lựa chọn. Trước khi đến xem kịch, các bạn sẽ nhận được một bản ghi âm giới thiệu về thông điệp, phong cách của vở kịch, phối cảnh sân khấu, tên, tính cách, tạo hình nhân vật và các nghệ sĩ thủ vai. Không ít trường hợp một nghệ sĩ đóng nhiều vai đã được giới thiệu trước để khán giả không bối rối khi nhận diện nhân vật qua giọng nói.

Trước giờ diễn, các tình nguyện viên của dự án sẽ đón khán giả. Tại đây, dự án đã chuẩn bị trước một mô hình sân khấu tối giản (khoảng 40x20x20cm). Khán giả được “tham quan” mô hình bằng tay và nghe lời thuyết minh trực tiếp về các bố trí sân khấu, các đoạn chuyển cảnh, các đạo cụ được sử dụng trong vở diễn, nơi các diễn viên đứng, di chuyển… để tiện hình dung tổng thể. Đặc biệt, sân khấu cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các bạn khiếm thị như được sử dụng thang máy nội bộ, có lối vào và khu vực ngồi riêng. Thái Toàn, sinh năm 2003, hiện là sinh viên Đại học Văn Hiến, cho biết: “Những chi tiết nhỏ nhưng lại rất quan trọng với chúng em. Do khi di chuyển, chúng em thường đi thành hàng, một bạn sáng mắt đi đầu dẫn đường, những người sau đặt tay lên vai người trước. Nếu đi theo đường thông thường sẽ rất khó khăn, đi theo lối có chuẩn bị sẽ đỡ rất nhiều”.

Vào chỗ ngồi, các bạn được phát mỗi người một tai nghe. Xuyên suốt vở diễn, 1 thành viên của Sunbox sẽ thuyết minh về động tác hình thể của nhân vật, hoạt động của các diễn viên phụ không thoại… Bạn Anh Thanh, sinh năm 1995, hiện là giáo viên khiếm thị, cho biết: “Tiếng thuyết minh rất quan trọng bởi nhiều cảnh diễn viên diễn hình thể, khán giả bật cười mà chúng mình lại không biết tại sao”.

Xóa rào cản thể chất

Thái Toàn kể lại, lần đầu đến với dự án Từ tai tới mắt em đã bật khóc vì không nghĩ mình có thể “xem” một vở diễn trực tiếp. “Dù không thấy gì nhưng nghe giọng thoại của các diễn viên ngay xung quanh mình, trực tiếp và sống động nên em mê lắm!”.

Đến xem kịch cũng là thêm cơ hội để các khán giả khiếm thị chủ động “xé rào cản”, làm quen với những người có cùng đam mê nghệ thuật. “Xin lỗi, cho mình tham gia với được không?”, nhóm bạn mở lời muốn gia nhập cuộc bàn luận quanh nội dung vở kịch vào giờ giải lao. Và lúc nào cũng vậy, các bạn đều nhận được sự nhiệt tình, cởi mở của mọi người. Họ cùng trao đổi, đôi khi còn tranh luận cả những vấn đề về vở diễn. Ở đó, mọi khoảng cách về sự khiếm khuyết đã không còn, chỉ còn những con người yêu nghệ thuật với nhau. “Lúc mới bị khiếm thị, em bế tắc lắm, sự tự ti về thể chất khiến em rất khó kết nối với mọi người. Thế nhưng, sau những lần đi xem kịch, cùng trao đổi, trò chuyện với mọi người, em đã thấy mình hòa đồng hơn. Thậm chí sau này, em còn chủ động bắt chuyện với mọi người xung quanh”, Anh Thanh chia sẻ.

Bảo Trân, sinh năm 2005 kể lại một kỷ niệm đặc biệt: “Có lần vào thang máy, đi một lúc, một chú cất tiếng, chúng em nhận ra là chú Thành Lộc, mừng quá hét ầm lên”. Bảo Trân cũng khoe tấm ảnh chụp chung với hai nghệ sĩ Thành Lộc, Ngọc Xuyên và cho biết sẽ gửi về quê vì bố mẹ ở nhà rất mê các nghệ sĩ. Bảo Trân tâm sự: “Nếu có cơ hội, em rất muốn được trải nghiệm các loại hình nghệ thuật khác. Trước khi bị khiếm thị, em rất mê nhiếp ảnh, em thường ghi lại sinh hoạt đời thường, cảnh đẹp… để gửi cho gia đình. Sau này, nhiều người bảo em không thể tiếp tục niềm yêu thích đó, nhưng giờ em mong rằng, với sự sáng tạo và nhiệt tình của những dự án trẻ như thế này, điều đó sẽ sớm không chỉ là mơ ước”.