Nhặt sạn văn nghệ

  • Nguyễn Hiền mới là thần đồng

Bài “Thần đồng là…” của Tầm Thư trên báo Quân đội Nhân dân cuối tuần số ra ngày 7-12-2006 có câu: “Nước ta cũng có những huyền thoại hết sức ly kỳ về lịch sử như Lê Quý Đôn, Nguyễn Thượng Hiền, Lương Thế Vinh v.v…”.

Ở đây có sự nhầm lẫn đáng tiếc. Cụ Nguyễn Thượng Hiền là chí sĩ yêu nước đầu thế kỷ 20, từng xuất dương tìm đường cứu quốc. Nhưng lịch sử không hề ghi chép chi tiết nào nới lúc nhỏ cụ là thần đồng. Phải chăng tác giả Tầm Thư muốn nói đến Nguyễn Hiền, vốn nổi tiếng thần đồng từ thuở còn để tóc quả đào.

Một vài nét sơ lược về Nguyễn Hiền: Người huyện Nam Trực tỉnh Nam Định. Sinh năm 1234, mất năm 1255. Năm mới 13 tuổi đã đỗ Trạng nguyên. Vua Trần giao cho Nguyễn Hiền giữ chức Thượng thư bộ công và Ngự sử đài, Đô ngự sử. Ông sáng chế nhiều loại vũ khí lợi hại cho quân ta kháng chiến chống quân Nguyên – Mông như pháo bắn đá hai nòng, năm nòng. T.N.T.

  • Không phải từ duy nhất

Chương trình “Đường lên đỉnh Olympia” do VTV3 - Đài Truyền hình VN phát hồi đầu năm nay có câu hỏi: – Từ duy nhất được ghi bằng chữ Việt trong “Nhật ký trong tù” của Bác Hồ là từ gì?

– Đáp án đúng: Oa! Oa! Oa!... trong bài “Tân Dương Ngục trung hài”.

Thực ra còn một lần nữa được ghi bằng từ Việt. Đó là từ “Na-zi” trong phần 1 bài “Song thập nhất”. Toàn văn:

Tòng tiền mỗi đáo song thập nhất

Kỷ niệm Âu châu bãi chiến kỳ

Kim nhật Ngũ châu đồng huyết chiến

Tội khôi tựu thị ác Na-zi

(“Hồ Chí Minh thi” - NXB Văn học, trang 150).

Đây là từ tiếng Anh đã được Bác Việt hóa: Nadiz: điều tồi tệ nhất, điều đen tối nhất, điểm thấp nhất (Từ điển Anh - Anh Việt - NXB Văn hóa Thông tin, trang 1048). “Quỷ Na-zi” là từ được dùng phổ biến trong thời kỳ trước, trong và sau đại chiến thế giới lần thứ hai để ám chỉ bọn phát xít Đức.

TÂN PHONG
(Đặng Văn Ngữ, Q.Phú Nhuận)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Âm nhạc

Sân khấu

Nhà hát truyền hình: Giải pháp đồng hành sân khấu

Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD), Bộ VH-TT-DL cho biết, đã lựa chọn nhiều tác phẩm nghệ thuật sân khấu chất lượng để ghi hình và phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cùng một số đài địa phương. Đây được cho là giải pháp đồng hành với sân khấu trong thời điểm hiện tại.

Sách và cuộc sống

Đừng để ảnh hưởng kép

Mặc dù NXB Hội Nhà văn đã có văn bản thu hồi quyết định xuất bản ấn phẩm Bố già của tác giả Mario Puzo, dịch giả Ngọc Thứ Lang (Công ty TNHH sách Hương Giang liên kết với NXB Hội Nhà văn ấn hành) từ tháng 9-2019, nhưng không hiểu sao đến nay ấn phẩm này vẫn được rao bán công khai trên mạng xã hội. 

Sáng tác

Cho mùa xanh hy vọng

Giữa đám đàn ông con trai đen nhẻm cục mịch, Phương nổi lên như một hoàng tử với dáng dong dỏng và nước da trắng. Cùng mọi người phơi nắng trên công trường bụi đỏ khi cao điểm, Ngân mang cơm, bao bọc kín mít cũng bị ám nắng đen nhẻm, thì Phương chỉ đỏ au một, hai ngày rồi trắng như cũ. Mấy anh công nhân đùa: “Trắng như thằng Phương mới thấy bẩn cần tắm, tụi anh đen vầy dơ chẳng ai hay, tắm phí nước”.

Mỹ thuật

Triển lãm Art Moments Jakarta trở lại

Sau 1 năm bị hoãn do dịch Covid-19, triển lãm nghệ thuật độc đáo Art Moments Jakarta đã mở cửa trở lại ở Indonesia, để đưa du khách và các nhà sưu tập “du hành xuyên thời gian”.