NSND Đàm Liên: Giới trẻ không quay lưng với nghệ thuật truyền thống

Cho tới lúc này, mặc dù đã nghỉ hưu được 7 năm nhưng NSND Đàm Liên vẫn chưa lúc nào rời xa ánh đèn sân khấu. Bà vẫn mải miết với những “sô” diễn liên tục từ Bắc chí Nam bằng các vai diễn quen thuộc. Việc ra mắt album tuồng truyền thống đầu tiên của Việt Nam “Nghệ thuật tuồng qua những vai diễn của NSND Đàm Liên” không chỉ là ghi lại những thành công rực rỡ trên con đường sự nghiệp của NSND Đàm Liên mà còn là minh chứng cho sức sống của nghệ thuật truyền thống dân tộc. Nhân dịp này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với NSND Đàm Liên, người được mệnh danh là “Bà chúa tuồng Việt Nam”.

* PV:
Tuồng cùng nhiều môn nghệ thuật sân khấu truyền thống khác của Việt Nam như chèo, cải lương… đang lâm vào tình trạng thiếu khán giả trầm trọng. Vậy, việc chị cho ra đời một đĩa VCD về tuồng vào thời điểm này liệu có quá mạo hiểm?

NSND Đàm Liên trong một vai tuồng.

* NSND ĐÀM LIÊN: Đây là tâm huyết suốt 10 năm trời của tôi. Mục đích ra đĩa trước hết là giúp những người yêu tuồng Việt Nam có cơ hội dễ dàng được thưởng thức nghệ thuật này. Giúp khán giả hiểu và yêu thêm âm nhạc dân tộc, hiểu được cái Bi, cái Hùng... của nghệ thuật tuồng. Bên cạnh đó, tôi muốn đóng góp cho nghệ thuật dân tộc một tài liệu sinh động, giống như một giáo trình, giúp các thế hệ nghệ sĩ tuồng sau này có thể tìm hiểu, học hỏi về cách diễn, cách hát... để thêm yêu nghề chứ không nhằm vào kinh tế. Cũng đôi lúc tôi lo ngại rằng những môn nghệ thuật hiện đại xâm nhập và phát triển quá mạnh sẽ không còn “đất” cho tuồng. Tuy nhiên, khi tham gia vào chương trình “Đẹp fashion show” tôi tin chắc quyết định của mình là đúng. Nhiều người đã nghĩ đưa một tích trò đặc tính dân gian biểu diễn trên sâu khấu hiện đại sẽ tạo ra sự tương phản lố bịch, song tiết mục đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của giới trẻ. Điều đó chứng tỏ, khán giả và đặc biệt là lớp trẻ không quay lưng lại với nghệ thuật truyền thống như nhiều người lầm tưởng.

* Một vở tuồng hoàn chỉnh cần rất nhiều diễn viên, song đây lại là VCD tuồng của riêng mình chị. Vậy, kết cấu kịch bản chắc hẳn có nhiều thay đổi?

* Đúng vậy, toàn bộ VCD không đi sâu vào việc dàn dựng một vở diễn. Đó là tổ hợp các tiết mục chọn lọc được tôi thể hiện thành công nhất trong suốt cuộc đời nghệ thuật của mình như trường đoạn: “Hề nghe tin dữ” dựa theo phim “Đêm hội Long Trì”, “Bà Nguyệt đi tu”, “Phương Cơ giả điên qua ải” hay “Bà huyện đánh ghen”…và không thể thiếu vai diễn “Ông già cõng vợ đi xem hội”. Bên cạnh những tích tuồng quen thuộc, có hai tích mới là “Hề nghe tin dữ” chủ yếu diễn câm, trong VCD tôi đã viết thêm lời hát để vở diễn sinh động hơn và tích “Bà Nguyệt đi tu”, một vở tuồng cổ, diễn theo lối cổ. Diễn tuồng càng cổ càng đời thường và cảm động.

Từ gần chục năm nay, lúc nào tôi cũng ấp ủ cho ra đời đứa con tinh thần này. Khi làm lại những trích đoạn trong album, tôi gần như vắt kiệt khả năng sáng tạo của mình. Tôi thấy mình như trẻ hơn, quên mất mình đang ở cái tuổi bên kia dốc của cuộc đời.

* Chị có biết được nguyên nhân vì sao không nhiều người nghe tuồng nhưng lại có nhiều người thích NSND Đàm Liên?

* Điều tôi quan tâm nhất là khán giả, biết khán giả của mình mê gì, thích gì, từ đó điều hòa nhân vật của mình. Tôi luôn chủ tâm diễn bằng tất cả con tim của mình, cảm xúc của mình, đặc biệt dồn mọi suy nghĩ, tâm hồn mình vào ánh mắt để lôi kéo, thu hút người xem. Bởi vì, đã là Nghệ sĩ nhân dân thì phải hòa vào nhân dân, thực sự vì nhân dân, của nhân dân. 40 năm theo tuồng, tôi chưa bao giờ thỏa mãn, lúc nào cũng băn khoăn, trăn trở, lúc nào cũng phải gồng mình lên làm việc, phấn đấu làm sao để không phụ tình yêu của công chúng dành cho mình.

* Cảm ơn chị về cuộc trò chuyện này. 

MAI AN thực hiện

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Trình diễn nghệ thuật tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, quận 1. Ảnh: THÚY BÌNH

Kiến tạo không gian văn hóa TPHCM

Hơn 19 giờ, nhóm bạn trẻ kết nối nhau qua sở thích chụp ảnh đường phố hào hứng tới Công viên Lam Sơn (phía trước Nhà hát Thành phố, quận 1), chọn góc và liên tục bấm máy. Trần Ngọc Minh (28 tuổi, nhân viên văn phòng, ngụ quận 10) chia sẻ: “Những không gian trong thành phố như công viên, phố đi bộ là nơi để các nhóm bạn trẻ vui chơi vào cuối tuần. Trước đây, tôi hay đi săn ảnh ban đêm, gặp nhiều nhóm du khách, họ rất thích tìm hiểu văn hóa, đời sống của người dân địa phương”.

Phim

Âm nhạc

Hồng Hải - “Người đàn bà hát” nồng nàn, da diết với nhạc Trịnh

Hơn 60 năm qua, đã có biết bao nhiêu người hát nhạc Trịnh. Mỗi người đến với Trịnh và hát Trịnh theo một cách khác nhau. Hồng Hải - người được yêu mến đặt cho cái tên "Người đàn bà hát" sau 20 năm đắm mình với nhạc xưa đã ra album đầu tay gồm 12 ca khúc được Trịnh Công Sơn viết trong 10 năm 1962 - 1972. Chặng đường mở ra bằng Hành hương trên đồi cao (1962) và khép lại bằng Vẫn nhớ cuộc đời (1972), đó cũng là một hành trình người nghệ sĩ đi tìm bản thể của mình.

Sân khấu

Làm mới truyền thuyết xưa trên sân khấu cải lương

Vở cải lương Truyền tích Cổ Loa xưa (tác giả: Mai Hương - Nguyên Phương, đạo diễn: NSƯT Nguyên Đạt, cố vấn nghệ thuật: NSND Trần Ngọc Giàu) do Hội Sân khấu TPHCM đầu tư dàn dựng, vừa tham gia Liên hoan Sân khấu Thủ Đô lần thứ 4 - năm 2020 tại Hà Nội. Vở đoạt HCB, 4 HCV, HCB cá nhân. Tham gia biểu diễn có: NSƯT Tô Châu, NSƯT Xuân Hồng, các nghệ sĩ Điền Trung, Lệ Trinh, Bảo Trí, Hoàng Quốc Thanh, Thanh Sơn, nghệ sĩ xiếc, diễn viên múa… 

Sách và cuộc sống

“Gửi bố mẹ thân yêu”: Mạnh dạn bày tỏ tình cảm với bố mẹ

Trong khuôn khổ chương trình giao lưu ra mắt sách Gửi bố mẹ thân yêu vào chiều 18-10 tại Đường sách TPHCM, tác giả Tuấn Đức cùng ca sĩ Phạm Quỳnh Anh đã có những chia sẻ hữu ích và thú vị trong việc bày tỏ tình cảm với bố mẹ - vốn là một việc tưởng đơn giản nhưng lại không dễ dàng.

Sáng tác

Mùa lũ

Tôi không sinh ra và lớn lên ở miền Trung, nơi hàng năm phải oằn mình gánh chịu bao nhiêu trận bão lũ. Nhưng, ký ức tuổi thơ tôi về một trận lụt duy nhất năm ấy đến nay chưa khi nào thôi ám ảnh. 

Mỹ thuật