Số chục miền Tây

SGGP
Tôi sinh ra và lớn lên ở miền Tây sông nước, từ nhỏ đã nghe đến việc số chục ở đây nhiều hơn mười. 

Người dân miền Tây tính số chục tùy theo loại trái và tùy theo từng địa phương

Người dân miền Tây tính số chục tùy theo loại trái và tùy theo từng địa phương

Du khách đến đây cũng lấy làm lạ về đơn vị đo lường của người dân nơi này, bởi số chục ở vùng đất này không rạch ròi, thậm chí có nơi một chục cao nhất tới 18, 16, 14 hoặc là 12. Theo những nhà nghiên cứu về văn hóa Nam bộ, đây là một nét văn hóa thể hiện tính cách hào phóng của người dân phương Nam đi khai hoang mở cõi và được lưu truyền đến ngày nay.

Chính chất hào sảng, sự phong phú, đa dạng được thiên nhiên ưu đãi cho vùng đất này đã hình thành nên nhiều nét văn hóa dân gian độc đáo. Du khách một lần đến du lịch trải nghiệm ở miền Tây sông nước, nhất là ở Bến Tre, sẽ rất lấy làm lạ vì dừa ở đây hầu như người dân đều bán chục. Nhưng thay vì số 10 tròn trĩnh, một chục dừa ở Bến Tre là 12 trái, kể cả dừa tươi lẫn dừa khô. Hiện nay, quy ước đơn vị đo lường này đối với sản phẩm dừa đã được lấy làm chuẩn và trở thành luật bất thành văn không chỉ đối với Bến Tre mà hầu như các tỉnh miền Tây khi mua bán.

Ngoài dừa, một số loại trái khác như bắp, cam, quýt, xoài… ở các tỉnh Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long, Hậu Giang, Tiền Giang cũng quy ước số chục nhiều hơn 10. Trái bắp nấu chín, được tiểu thương bày bán ở chợ hoặc ven đường, có giá lẻ 10.000 đồng/3 trái hoặc tùy kích cỡ mà có sự chênh lệch về giá. Tuy nhiên, người miền Tây hay ai đó hiểu được quy ước, họ sẽ mua chục vì một chục bắp tới 14 trái, số lượng nhiều hơn mà vẫn vừa túi tiền. Trong khi chục cam, quýt, xoài, cau…, có nơi bán 16 trái, nơi 18 trái. Tiếc là, nét văn hóa này trong thời buổi kinh tế thị trường dần mất đi, thay bằng cân ký.

Theo nhà nghiên cứu Nhâm Hùng, ngoài bán chục thì người dân miền Tây còn có văn hóa “mua mão bán mớ” hoặc ngược lại. Theo dân thương hồ, việc trao đổi này thể hiện sự thuận mua, vừa bán một cách nhanh gọn. Lý giải của họ là người bán muốn giải phóng hết số sản phẩm của mình để về nhà sớm, nên đưa ra giá tiền hợp lý. Tuy nhiên, sản phẩm là hàng hóa như trái cây thì một mớ có thể là một chục rưỡi hoặc nhiều hơn, nhưng giá cả sẽ không tính theo số lượng cụ thể, nên cuộc trao đổi vẫn thỏa mãn đôi bên.

Theo TS Trần Văn Nam, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật TP Cần Thơ, việc số chục nhiều hơn 10 ở miền Tây thuộc về văn hóa dân gian, lưu truyền trong dân gian mà không theo quy chuẩn nào. Tính cách của người Nam bộ phóng khoáng, nên có khuynh hướng cho thêm. Cũng chính khuynh hướng cho thêm đó nên có khi một chục ở miền Tây có nơi 10, có nơi là 16 rồi qua truyền miệng của người mua mặc định số chục nhiều hơn 10 và tồn tại cho đến ngày nay. 

Số chục ở miền Tây còn được định nghĩa là chục có đầu và chục trơn. Chục trơn là chục đủ 10, chục có đầu là từ 10 trở lên. Nguyên nhân hình thành chục có đầu là do tính cạnh tranh, tính hào phóng của người miền Tây và hoàn cảnh sản xuất. Chính 3 yếu tố này có mối quan hệ, bởi chung quy xét về mặt kinh tế, hàng hóa bán ra nhiều hơn 10 sẽ kích thích người mua nhiều hơn. 

Văn hóa số chục miền Tây là điều cần được duy trì, vì đó là đặc trưng duy nhất chỉ có ở vùng đất chín rồng này.

TÍN HUY

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm đột ngột qua đời chiều 20-4

Nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm đột ngột qua đời

Chiều 20-4, nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm đã qua đời tại nhà riêng. Theo nhà thơ Trần Đăng Khoa, chiều nay, 20-4, nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm nhận lời tham dự một chương trình trực tiếp tại Đài Tiếng nói Việt Nam tuy nhiên khi chương trình sắp bắt đầu vẫn chưa thấy ông đến. Người trong ê kíp liên hệ nhưng không thấy nhấc máy. Sau đó người trong gia đình kiểm tra thì phát hiện ông đã qua đời.

Phim

Sắp ra mắt Fast & Furious phần 9

Phần 9 của phim Fast & Furious dự kiến phát hành vào ngày 25-6, chậm gần một năm so với dự kiến lần đầu vào tháng 5-2020. 

Âm nhạc

Sân khấu

“Làm vua“- khắc họa hình ảnh vua Đinh Tiên Hoàng trên sân khấu kịch

Cuối tháng 4-2021, sân khấu Lệ Ngọc sẽ cho ra mắt vở Làm vua (kịch bản: TS Nguyễn Đăng Chương, đạo diễn: Lê Quý Dương). Vở kịch lấy không gian lịch sử của triều đại nhà Đinh - nhà nước Đại Cồ Việt, do Hoàng đế Đinh Tiên Hoàng dựng nên sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, cách đây hơn 1.050 năm.

Sách và cuộc sống

Khám phá bí quyết nói chuyện với con về tuổi dậy thì

Trong khuôn khổ Hội sách xuyên Việt chào mừng Ngày Sách Việt Nam 2021, ngày 22-4 tại Sân vận động Hoa Lư, tác giả Lê Lan Anh đã có cuộc giao lưu chia sẻ cùng độc giả với chủ đề Dậy thì, đáng yêu, không đáng sợ

Sáng tác

Ngày về bên mẹ…

Mẹ về ngõ vắng xôn xao
Sương chiều ướt cả tiếng rao lặng thầm

Mỹ thuật

Khám phá kiệt tác mỹ thuật Việt qua nền tảng số

Ngày 22-4, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã ra mắt ứng dụng Thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA. Đây là ứng dụng đa phương tiện gồm audio, text, ảnh chất lượng cao, trợ giúp người dùng tham quan trực tuyến hoặc trực tiếp tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.