Sức hấp dẫn từ Áo trắng

SGGP
Tôi rất vui khi nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Truyền thống, học sinh, sinh viên, tiểu thuyết Áo trắng được NXB Trẻ in lại. Có lẽ, không nằm ngoài mục đích Áo trắng sẽ là tài liệu quý trong việc giáo dục truyền thống cho giới trẻ, nhất là các sinh viên, học sinh trong giai đoạn hiện nay.

Sức hấp dẫn từ Áo trắng

Tôi từng nghe cha mình kể nhiều về tác giả của Áo trắng, nhà văn Nguyễn Văn Bổng, được biết đến là một nhà văn hàng đầu của văn xuôi Việt Nam hiện đại với những tác phẩm văn học nổi tiếng như Cửu Long cuộn sóng, Con trâu, Rừng U Minh, Tiểu thuyết cuộc đời, Sài Gòn ta đó... Áo trắng của ông, lấy bối cảnh đô thị miền Nam giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Khi ấy, đất nước ta đang trong cảnh chia ly, nhân dân sống trong áp bức. Trong bối cảnh đó, không thể không kể đến một lực lượng đấu tranh tiêu biểu: học sinh, sinh viên. 

Qua tìm hiểu, tôi được biết, trong kháng chiến, tác phẩm từng được NXB Văn nghệ Giải phóng in và được chuyền tay nhau lưu hành trong các căn cứ cách mạng. Tác phẩm với sức hấp dẫn riêng, lại thêm phản ánh chân thực một giai đoạn lịch sử của Việt Nam, nên không chỉ hấp dẫn độc giả trong nước mà còn trở thành một trong những tác phẩm văn học của Việt Nam được “xuất ngoại” khá sớm (năm 1987). Tác phẩm được dịch sang tiếng Hàn Quốc thông qua bản dịch từ tiếng Anh và tiếng Nga. Vào tháng 7-2006, tác phẩm được dịch giả Bae Yang Soo dịch từ nguyên bản tiếng Việt. 

Tiểu thuyết Áo trắng có nguyên mẫu từ 2 nhân vật nổi bật trong phong trào học sinh, sinh viên thời bấy giờ là nữ sinh Nguyễn Thị Châu từ Biên Hòa và anh Lê Hồng Tư từ Tiền Giang cùng lên Sài Gòn học. Hoàng mơ ước được tự do làm khoa học, Phượng mơ về một ngày trở thành cô giáo, y tá. Thế rồi, sau khi được giác ngộ cách mạng, bên cạnh việc học, họ còn ra sức đấu tranh vì độc lập đất nước, dân tộc. Ngoài những nhân vật tiêu biểu trong tiểu thuyết, độc giả còn bắt gặp bóng dáng của những điển hình khác làm nên muôn màu của lớp thanh niên đô thị miền Nam trong thời kỳ này: là cô tiểu thư, là cậu trai nghèo, hay kể cả những bạn trẻ của tầng lớp tiểu thư sản lúc đó. Điểm chung của họ là khi được lý tưởng soi sáng đều trở thành những con người can trường, mưu trí, hết lòng vì sự nghiệp chung. Lồng trong các sự kiện cuộc đấu tranh của các học sinh, sinh viên nội thành là sự phát triển của cách mạng miền Nam. 

Tôi đã được tham gia buổi giao lưu ra mắt sách mới đây tại Đường sách TPHCM. Ông Lê Hồng Tư, nguyên mẫu nhân vật Hoàng, cho biết, vào năm 1964, nhà văn Nguyễn Văn Bổng nhân một chuyến vào Nam đã gặp bà Nguyễn Thị Châu để khai thác tư liệu, nhưng lần gặp này đã không thành vì bà Châu sợ lộ bí mật nên không dám kể. Đến năm 1969, trong một lần ra Hà Nội, đúng vào ngày sinh nhật Bác Hồ, bà Châu được Bác đề nghị kể chuyện. Sau đó, Bác Hồ cho gọi nhà thơ Tố Hữu tìm kiếm nhà văn viết lại từ câu chuyện của bà Châu. Thời điểm này, nhà văn Nguyễn Văn Bổng đang ở Hà Nội nên ông là người được chọn. 

Áo trắng ra đời cách đây gần 50 năm. Mặc dù vậy, theo chia sẻ của ông Lê Hồng Tư, tác phẩm xuất bản lần đầu vào năm 1972 nhưng phải đến sau giải phóng, ông và bà Nguyễn Thị Châu mới được đọc tiểu thuyết về mình. Còn với thế hệ của tôi và các con tôi, Áo trắng là một hành trang không thể thiếu!

KHOA NAM - xã Trung Chánh, huyện Hóc Môn, TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phim

Bản sắc & hội nhập

Liên hoan phim Việt Nam 21 vừa tổ chức từ ngày 23 đến 27-11-2019 tại thành phố Vũng Tàu đã lấy tiêu chí: Xây dựng nền công nghiệp điện ảnh Việt Nam Dân tộc, Nhân văn, Sáng tạo và Hội nhập, thay cho tiêu chí của Liên hoan phim Việt Nam 20: Xây dựng nền công nghiệp điện ảnh Hiện đại và Nhân văn. 

Âm nhạc

Mỹ thuật

Nhà điêu khắc Tạ Quang Bạo mở triển lãm cá nhân

Nhà điêu khắc Tạ Quang Bạo lần đầu tiên mở một triển lãm nghệ thuật điêu khắc cá nhân với chủ đề “Chân dung nghệ sĩ - nhà điêu khắc Tạ Quang Bạo” tại số 1, đường Thanh Niên, Hà Nội.

Sân khấu

Mài ngọc cho sân khấu

Sân khấu TPHCM năm 2019 khép lại với nhiều thành quả nổi bật, hàng loạt chương trình cải lương, kịch nói, hát bội... sáng đèn liên tục, nội dung, phong cách trình diễn đa sắc, thu hút sự ủng hộ của công chúng TPHCM và khán giả các tỉnh thành lân cận. Đó chính là động lực giúp các sân khấu có thêm tinh thần để tiếp tục duy trì hoạt động và nâng chất. Đặc biệt, lĩnh vực này vẫn đang đặt ra nhiều thách thức cho các nghệ sĩ, diễn viên trẻ đang theo đuổi con đường nghệ thuật.

Sáng tác

Thái Bình trong tôi…

“Anh đến quê em một chiều nắng ấm. Khúc hát quê hương du dài theo sóng. Thái Bình ơi Thái Bình. Ai đặt tên cho đất…”.