Tản văn

Thiên nhiên thanh xuân

Thiên nhiên thanh xuân là một phần đời của con người. Người xưa đã tìm về thiên nhiên với nhiều cách chọn lựa. Xa lánh chốn phồn hoa, tìm lại bản ngã, lui về ở ẩn, vui thú điền viên… Các vị quan xưa, kẻ thì cáo bệnh, người thì bất mãn vua chúa, đồng liêu… Những ẩn sĩ đã gửi gắm tâm sự với cây cỏ, hoa trái, chia sẻ nỗi lòng với thiên nhiên thanh xuân.

Vị quan thanh liêm Chu Văn An thời vua Trần Minh Tông, đã dâng “Thất trảm sớ” xin chém bảy tên nịnh thần nhưng vua không nghe, ông liền từ quan. Nỗi cảm hoài man mác trước mùa xuân: “Khói lịm bếp trà, hương bách tắt/ Chim khe lên tiếng lúc xuân tàn”. Và gần ngàn năm trước, thiền sư Mãn Giác đã nghiệm ra rằng bề ngoài xuân có tàn, có diệt theo quy luật sinh tồn và có lúc ra đi, khi trở lại theo luật tuần hoàn của tạo hóa nhưng cái bất sinh, bất diệt thì lại ở đằng sau cảnh giới: “Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết/ Đêm qua sân trước một cành mai”. Người xưa đã tìm về với thiên nhiên thanh xuân là như vậy đó.

Thiên nhiên thanh xuân ở quê tôi cách đây hơn nửa thế kỷ còn giữ được nếp xưa. Dấu ấn thiên nhiên như còn đắm sâu trong ký ức tuổi thơ. Chỉ với con gà đất được nặn bằng đất sét, vừa để chơi, vừa thổi thành tiếng ở chợ tết Gia Lạc, là đã tràn ngập âm thanh và sắc màu của ngày xuân.

Chợ Gia Lạc chỉ họp vào ba ngày tết. Chợ do Định Viễn Công Nguyễn Phúc Bình, hoàng tử thứ tư của vua Gia Long lập ra bên bờ sông Hương, nằm gần Vỹ Dạ. Đến tết là họp phiên chợ, người ra, kẻ vào thật đông vui. Chợ Gia Lạc là chợ tết lâu đời nhất miền Trung. Thuyền, ghe của giới thương hồ từ vùng đất Quảng, từ các làng biển phá Tam Giang, phá Cầu Hai… đổ về.

Chợ tết có bày hàng bán thức ăn, sản vật các làng quê quanh vùng và các làng xa, bán đồ chơi cho trẻ em làm bằng đất sét, bằng bột, bằng giấy, những chiếc lùng tung đủ màu sắc, những con gà đất biết gáy vang chợ, những chùm hoa giấy Thanh Tiên khoe sắc màu. Dấu ấn đó còn lại trong câu đồng dao “Thuyền giong đến bến xưa Gia Lạc” giữa một vùng quê thiên nhiên thanh xuân. Con gà đất Gia Lạc vẫn còn lưu lại trong ký ức nhiều thế hệ. Mỗi độ xuân về, nhiều người xa xứ vẫn còn nghe vọng lại từ sâu thẳm tiếng con gà đất gáy. Với người xa quê, tiếng gà đất còn là một niềm hạnh phúc nhớ - về da diết: “Giá như có con gà đất/ Thổi hơi dài đỡ nhớ quê” (Tình quê).

Bên dòng sông Hương. Ảnh: T.L.

Thiên nhiên thanh xuân vẫn tĩnh tại dù cuộc sống đã đổi khác, đất nước đã phồn vinh và tiến bộ. Nhưng nhiều làng mạc, đồng lúa, nương dâu, vườn cây, thác nước, rừng xanh… đã đổi dạng và thay hình. Màu xanh của rừng đang kêu cứu! Con người thời nay thực dụng hơn đã dần dần đô thị hóa những cánh rừng, những thôn ấp... Mảng thiên nhiên thanh xuân gần gũi với con người ngày càng bị thu hẹp lại.

Người thành phố biết mình đang mất dần thiên nhiên xanh, niềm hạnh phúc tuổi thơ của mình. Họ lại đi tìm thiên nhiên tự tạo để có đủ đầy hoa trái quanh mình. Tái hiện một chút thiên nhiên thanh xuân ở một góc vườn nhỏ, trên một sân thượng lộng gió hay dọc theo hai bên đường dành cho người đi bộ hoặc trong các công viên… Biết đâu một hòn non bộ giả núi, một vườn cây giả rừng… cũng có thể làm vơi đi nỗi nhớ đau đáu về thiên nhiên thanh xuân?

Và ngay giữa lòng thành phố bao vây với những dãy nhà cao tầng chót vót có thể mọc lên một vùng quê xưa còn giữ nguyên dáng vẻ thiên nhiên thanh xuân. Một dòng sông nhỏ nhân tạo chảy qua giữa phố đông người và một bến sông quê hiền hòa dưới bóng tre xanh. Một vài chiếc thuyền ba lá nằm đợi khách qua sông và một đàn vịt tung tăng giỡn nước… Làng quê nhân tạo này hội tụ rất nhiều các loài hoa dị thảo. Và xa xa y như thật là chiếc xe đạp nước cổ ở quê xưa. Chỉ có khác và mới lạ hơn xưa là để khách vãng lai tham quan và chụp ảnh cảnh quê xưa, bến nước, sông nhà, vườn cũ, hoa trái thu nhỏ cho đỡ nhớ quê xưa.

Có ai đã đến thăm làng quê giữa phố thị mà không khỏi chạnh lòng hoài hương? Và dù có nỗ lực tìm về với thiên nhiên cũng không thể như thiên nhiên vốn tĩnh tại. Chính hình ảnh thiên nhiên vốn có giữa núi sông đất nước, trong tâm hồn của mỗi người mới thực sự là bất sinh bất diệt. Thiên nhiên thanh xuân sẽ mãi là nỗi ám ảnh thân thiết, vời vợi trong mỗi đời người. 

TRẦN HỮU LỤC

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ban tổ chức trả lời lý do cuộc thi Hoa khôi Du lịch Việt Nam 2020 không có người chiến thắng

Ban tổ chức trả lời lý do cuộc thi Hoa khôi Du lịch Việt Nam 2020 không có người chiến thắng

Chung kết Hoa khôi Du lịch Việt Nam 2020 vừa diễn ra đã không thể tìm được chủ nhân vương miện cao nhất. Quyết định không công bố tân hoa khôi từ tối qua đến nay đang gây bất ngờ lẫn tranh cãi trái chiều bởi đây là lần đầu tiên một cuộc thi nhan sắc trong nước không tìm được người chiến thắng. Ban tổ chức đã có những phản hồi về kết quả này.

Phim

Tuần phim Việt trên VTV Go

“Tuần phim Việt trên VTV Go” lên sóng số đầu tiên với chủ đề “Phim chuyển thể từ các tác phẩm văn học”. Chương trình khai mạc được tổ chức offline ngày 12-12 tại TPHCM với sự tham gia của các nghệ sĩ, nhà sản xuất phim, đoàn làm phim tiêu biểu.

Âm nhạc

Sân khấu

Sách và cuộc sống

Bí quyết giữ chân khách hàng trọn đời

Với cuốn sách Để không mất thêm một khách hàng nào nữa (Saigon Books và NXB Thế giới), tác giả Joey Coleman mang đến một quan điểm đầy thú vị: kinh doanh bây giờ không còn là chuyện B2B - Business to Business (doanh nghiệp buôn bán và giao dịch với các doanh nghiệp khác) hay B2C - Business to Consumer (doanh nghiệp bán hàng trực tiếp cho khách), mà đó là H2H - Human to Human (kết nối giữa người với người).

Sáng tác

Chuyện trái bầu

Nhớ Bảo Thắng (1)
Nơi ấy mưa hay không
Theo từng cung cong huyền thoại
Chuyện xưa người ở trái bầu.

Mỹ thuật

Họa sĩ rút tranh ngay trước khai mạc Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc 2020

Theo Trưởng Ban Tổ chức triển lãm, họa sĩ Nguyễn Quốc Huy, một trong những tác giả có tranh bị xước, đã quyết định rút tác phẩm ngày trước thềm khai mạc triển lãm, mang về để sửa chữa do tác phẩm đã có người mua. Tuy nhiên, lãnh đạo Cục đã không trả lời câu hỏi liên quan tới việc bồi thường, thậm chí đối mặt như thế nào nếu có họa sĩ khởi kiện…