Nhiệm vụ thiêng liêng
Sau nhiều ngày triển khai, lực lượng công binh thuộc Bộ Tư lệnh TPHCM phối hợp Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng) hoàn thành việc rà soát khoảng 2.500m² tại khu vực nghi có mộ tập thể liệt sĩ ở Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng). Đây là bước chuẩn bị quan trọng trước khi các lực lượng chuyên môn triển khai khai quật.
Suốt quá trình rà soát, lực lượng công binh thực hiện nhiều công đoạn với yêu cầu chính xác và cẩn trọng. Trước khi triển khai radar xuyên đất và các phương pháp địa vật lý, đơn vị tiến hành rà phá bom mìn, kiểm tra nguy cơ còn sót vật liệu nổ sau chiến tranh, bảo đảm an toàn cho lực lượng chuyên môn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ.
Trên khu vực được căng dây bảo vệ, từng cán bộ, chiến sĩ cẩn trọng di chuyển qua các vị trí đã khoanh vùng. Khi máy dò phát tín hiệu, các anh dừng lại, đánh dấu bằng những lá cờ nhỏ rồi kiểm tra lớp đất bên dưới bằng dụng cụ chuyên dụng. Mọi tín hiệu bất thường đều được ghi nhận, đối chiếu và xử lý đúng quy trình.
Phụ trách lực lượng công binh tại hiện trường là Thiếu tá Dương Hiển Tùng, Trợ lý Ban Công binh, Phòng Tham mưu, Bộ Tư lệnh TPHCM. Với hơn 10 năm công tác trong lực lượng công binh, anh đã tham gia nhiều nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Ông nội của Thiếu tá Dương Hiển Tùng là liệt sĩ, hy sinh tại Tây Ninh năm 1974 khi giữ cương vị Phó ban Thương binh thuộc Cục Chính trị miền. Đến nay, gia đình vẫn chưa xác định được nơi an nghỉ và danh tính phần mộ của ông. Vì vậy, hơn ai hết, anh thấu hiểu nỗi chờ đợi của những gia đình vẫn mong một ngày tìm được người thân sau chiến tranh.
Thiếu tá Dương Hiển Tùng cho biết, trước khi triển khai nhiệm vụ tại Công viên Lê Thị Riêng, Bộ Tư lệnh TPHCM đã tổ chức công tác Đảng, công tác chính trị cho lực lượng tham gia; quán triệt ý nghĩa của nhiệm vụ, yêu cầu thận trọng và thái độ ứng xử khi làm việc tại khu vực nghi có mộ tập thể liệt sĩ. Đối với mỗi cán bộ, chiến sĩ công binh, đây là nhiệm vụ thiêng liêng, góp phần mở ra hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương.
Để không còn những phần mộ "chưa xác định được thông tin"
Không chỉ tại khu vực đang khảo sát ở Công viên Lê Thị Riêng, Ban Chỉ đạo 515 TPHCM và Quân khu 7 đang đồng bộ triển khai công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên nhiều địa bàn bằng cả phương pháp truyền thống và các tiến bộ khoa học.
Giữa những hàng bia tại Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM, có những phần mộ đã đầy đủ tên tuổi, quê quán để người thân tìm về. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ngôi mộ chỉ khắc dòng chữ: "Liệt sĩ chưa xác định được thông tin". Những dòng chữ ngắn ngủi ấy là nỗi day dứt kéo dài qua nhiều thế hệ, đồng thời nhắc nhở trách nhiệm của hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 - 27-7-2027), Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" được triển khai từ ngày 15-3-2026 đến 27-7-2027.
Tại TPHCM, từ nay đến trước tháng 5-2027, thành phố phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt tại các phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính ở 18 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, phục vụ giám định ADN và số hóa dữ liệu.
Bộ Tư lệnh TPHCM đã giao nhiệm vụ cho lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ gồm 37 cán bộ, chiến sĩ. Đồng thời, thành phố thành lập 12 đội với hơn 400 cán bộ, chiến sĩ và chuyên viên tham gia lấy mẫu, số hóa hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang. Đồng hành cùng lực lượng làm nhiệm vụ còn có đoàn viên, hội viên phụ nữ, dân quân tự vệ... âm thầm hỗ trợ trong những ngày lấy mẫu giám định ADN.
Đại úy Phạm Duy Hùng, Đại đội trưởng Đại đội Công binh, Bộ Tư lệnh TPHCM, cho biết trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ luôn tâm niệm đây là nhiệm vụ thiêng liêng, thể hiện sự tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ. Vì vậy, ở từng khâu phục vụ lấy mẫu, đơn vị đều làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, cẩn trọng, tỉ mỉ, với mong muốn góp phần xác định danh tính các liệt sĩ, đưa các anh trở về với gia đình.
Song song với công tác ngoài hiện trường là nhiệm vụ số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ. Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Đặng Tài Thuận, Ban Thông tin, Phòng Tham mưu, Bộ Tư lệnh TPHCM, chia sẻ, mỗi hồ sơ được mã hóa là niềm mong mỏi của một gia đình, là sự chờ đợi kéo dài qua nhiều thế hệ.
Theo Trung tá Đặng Tài Thuận, công tác số hóa có ý nghĩa quan trọng trong việc kết nối, hệ thống hóa những nguồn dữ liệu vốn rời rạc, phân tán qua nhiều thời kỳ; tạo cơ sở phục vụ xác minh, đối chiếu thông tin, góp phần hỗ trợ quá trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Từ những dữ liệu được cập nhật hôm nay, những người làm nhiệm vụ mong sẽ có thêm nhiều anh hùng liệt sĩ được gọi đúng tên, sớm trở về trong vòng tay gia đình và quê hương. Trên hành trình ấy, mỗi thông tin được tìm thấy, mỗi tên tuổi được trả lại không chỉ là kết quả của sự nỗ lực, trách nhiệm mà còn là sự tiếp nối đạo lý tri ân, nghĩa tình đối với các thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Theo Thiếu tướng Trần Chí Tâm, Phó Chính ủy Quân khu 7, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7, Chiến dịch "500 ngày đêm" tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc. Chiến dịch khẳng định sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo xuyên suốt của Đảng, Nhà nước, Quân đội và các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương trong nỗ lực tri ân, sớm trả lại danh tính cho các anh hùng liệt sĩ.
Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 xác định chiến dịch lần này là "cao điểm của cao điểm", "đột phá của đột phá". Quân khu tăng cường bám nắm địa bàn, kiểm tra, hỗ trợ cơ sở; huy động tối đa lực lượng; đồng thời thành lập các tổ kiểm tra thường xuyên bám sát các địa phương, trong đó có TPHCM, để trực tiếp phối hợp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh. Qua đó, bảo đảm việc thu thập mẫu và đối sánh dữ liệu ADN được triển khai thông suốt, chặt chẽ, hiệu quả.
