“Đại bàng” công nghệ dồn dập đổ bộ
Theo ông Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM (SHTP), làn sóng đầu tư mới đang tập trung mạnh vào các lĩnh vực trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và nghiên cứu - phát triển (R&D) - những nền tảng cốt lõi của nền kinh tế số.
Riêng cuối tháng 4-2026, UBND TPHCM đã trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 4 dự án công nghệ cao tại SHTP với tổng vốn hơn 1,23 tỷ USD. Nổi bật là hai dự án trung tâm dữ liệu siêu quy mô có tổng vốn gần 1 tỷ USD gồm: Dự án Trung tâm dữ liệu Evolution DC VN HCMC do liên danh các nhà đầu tư Singapore là Hathor, Frontier và Evolution Data Centres đầu tư; cùng Tổ hợp trung tâm dữ liệu Starmason do Công ty cổ phần Starmason đầu tư. Các dự án này được kỳ vọng tạo nền tảng hạ tầng cho AI, điện toán đám mây và xử lý dữ liệu lớn tại TPHCM.
Nhìn nhận về vấn đề này, ông Darren Webb, Giám đốc điều hành Dự án Trung tâm dữ liệu Evolution DC VN HCMC, cho rằng nếu trước đây các khu công nghiệp cạnh tranh bằng lao động và quỹ đất thì nay hạ tầng dữ liệu đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Việc đầu tư trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại TPHCM không chỉ đáp ứng nhu cầu xử lý dữ liệu ngày càng tăng, mà còn góp phần hình thành nền tảng hạ tầng số cho giai đoạn tăng trưởng mới.
Cùng với hạ tầng dữ liệu, các tập đoàn công nghệ quốc tế cũng đang mở rộng hiện diện tại TPHCM. Tập đoàn Techtronic Industries (TTI) của Trung Quốc tiếp tục đầu tư thêm 81 triệu USD vào nhà máy Techtronic Tools Việt Nam tại SHTP, nâng tổng vốn đầu tư lên hơn 730 triệu USD. Dự án tập trung sản xuất thiết bị điện tử thông minh, cơ điện tử tích hợp IoT, pin lithium hiệu năng cao và bảng mạch chính xác, hướng tới hình thành chuỗi cung ứng công nghệ cao “Make in Vietnam”.
Tính đến ngày 1-6, TPHCM thu hút FDI đạt 6,6 tỷ USD
Thông tin từ Sở Tài chính TPHCM cho biết, tính đến ngày 1-6, tổng giá trị vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký trên địa bàn TPHCM, bao gồm cấp mới, điều chỉnh vốn và góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp đạt hơn 6,6 tỷ USD, tương đương khoảng 60% kế hoạch thu hút FDI năm 2026. Hai dự án lớn đã hoàn thành thủ tục cấp phép, ghi nhận vốn đầu tư thời gian qua, gồm: dự án Công ty cổ phần Evolution DC VN HCMC (dự án cấp mới), quy mô vốn hơn 508 triệu USD, hoàn thành ngày 30-3 và dự án Khu đô thị Đại học Quốc tế của Công ty cổ phần Đô thị Đại học Quốc tế Berjaya Việt Nam (dự án điều chỉnh vốn, tăng 2,8 tỷ USD), vừa hoàn thành ngày 1-6.
Giám đốc Sở Tài chính TPHCM Hoàng Vũ Thảnh cho biết, dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ quy mô hơn 4,9 tỷ USD; dự án Nhà Bè Metrocity GS tăng vốn khoảng 2,2 tỷ USD; dự án Khu phức hợp thông minh tại Khu chức năng số 2a trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm tăng vốn 1,2 tỷ USD; dự án Trung tâm dữ liệu AI tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung quy mô 2,1 tỷ USD. Nếu các dự án trên được hoàn tất thủ tục theo quy định, tổng vốn FDI thu hút trong năm 2026 có thể đạt khoảng 17 tỷ USD, tương đương khoảng 154,5% kế hoạch năm...
Trước đó, TPHCM cũng ghi nhận nhiều cam kết đầu tư lớn vào hạ tầng số và công nghiệp bán dẫn. Tập đoàn G42 (Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất) dự kiến đầu tư khoảng 2 tỷ USD phát triển trung tâm dữ liệu. Trong khi Tập đoàn Intel (Mỹ) đang xem xét chuyển một phần hoạt động từ Costa Rica về TPHCM để sản xuất chip tính toán hiệu năng cao.
Xu hướng dịch chuyển dòng vốn đã phản ánh rõ trong bức tranh FDI của thành phố. Tính đến đầu tháng 6 năm 2026, TPHCM thu hút hơn 6,6 tỷ USD vốn FDI, đạt 60% so với kế hoạch năm 2026. Lũy kế đến nay, thành phố có hơn 20.800 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 142 tỷ USD từ 152 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đáng chú ý, phần lớn các dự án mới tập trung vào công nghệ cao, AI, trung tâm dữ liệu, bán dẫn, hạ tầng số và logistics, cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ thu hút vốn theo chiều rộng sang thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Chuyển từ “đợi đầu tư” sang “đi săn đầu tư”
Lý giải xu hướng này, tại buổi làm việc với đoàn doanh nghiệp tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc) vừa qua, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Lộc Hà, cho biết thành phố đang tích cực hoàn thiện các cơ chế đặc thù, trong đó có đề xuất xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, nhằm tạo thêm dư địa phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các dự án FDI chất lượng cao. Hơn nữa, TPHCM đang xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch với hạ tầng kỹ thuật tiệm cận chuẩn quốc tế, đồng thời triển khai nhiều chính sách hỗ trợ để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư chiến lược.
Chia sẻ thêm về định hướng thu hút đầu tư công nghệ cao, ông Nguyễn Kỳ Phùng cho biết, thành phố đang ưu tiên thu hút các dự án trong lĩnh vực vi mạch, bán dẫn, AI, IoT, blockchain, robot, công nghệ 5G, trung tâm dữ liệu và đô thị thông minh... TPHCM cũng định hướng phát triển khoảng 3.800ha khu công nghệ thông minh và hơn 1.000ha khu công nghệ thông tin, khu công nghệ số tập trung. Đồng thời thúc đẩy mô hình liên kết giữa nhà nước - trường viện - doanh nghiệp nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghệ chiến lược.
Có thể thấy, TPHCM đang bước vào giai đoạn thu hút đầu tư hoàn toàn khác trước đây. Nếu như trước kia chủ yếu chờ doanh nghiệp tìm đến, thì nay thành phố đã chủ động tiếp cận các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới để xúc tiến đầu tư. Cùng với việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, thành phố cũng triển khai nhiều cơ chế ưu đãi về thuế, tiền thuê đất, nhập khẩu thiết bị công nghệ cao và hỗ trợ hoạt động R&D. Thành phố kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa nâng cao sức hấp dẫn đối với các tập đoàn công nghệ toàn cầu.
- Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở KH-CN TPHCM:
Chuyển từ tư duy ưu đãi đầu tư sang xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh
Để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao trong giai đoạn mới, thành phố cần chuyển từ tư duy ưu đãi đầu tư truyền thống sang xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh.
Việc thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM với cơ chế "vốn mồi" từ ngân sách kết hợp nguồn lực tư nhân sẽ tạo thêm kênh huy động vốn cho các dự án công nghệ cao, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ sinh học. Cùng với đó, việc triển khai các cơ chế thử nghiệm (sandbox) theo Nghị quyết 98 sẽ tạo môi trường thuận lợi để thu hút các trung tâm R&D, startup công nghệ và các quỹ đầu tư quốc tế, qua đó hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh trong khu vực.
- TS Cấn Văn Lực, Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia:
Sớm hoàn thiện hạ tầng kết nối liên vùng
Lợi thế lớn nhất của TPHCM sau khi mở rộng không gian phát triển là khả năng hình thành một cực tăng trưởng mới với đầy đủ các cấu phần công nghiệp, cảng biển, logistics, tài chính và dịch vụ.
Để chuyển lợi thế đó thành sức hút đầu tư thực chất, thành phố cần đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng kết nối liên vùng, đặc biệt là hệ thống giao thông kết nối cảng biển, khu công nghiệp, trung tâm logistics và sân bay. Bên cạnh đó, việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ, nâng khả năng tiếp cận đất đai, vốn, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố trong thu hút dòng vốn quốc tế.
- Ông Robert Kraybill, Giám đốc Đầu tư Quỹ Impact Investment Exchange (Singapore):
Cần đẩy mạnh các cơ chế chia sẻ rủi ro
Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng đang có nền tảng kinh tế vững chắc và là một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, để thu hút các dòng vốn lớn trong lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi xanh, khí hậu và đổi mới sáng tạo, cần đẩy mạnh các cơ chế chia sẻ rủi ro giữa khu vực công và tư nhân.
Việc sử dụng vốn công hoặc nguồn vốn từ các định chế tài chính phát triển làm lớp đệm rủi ro ban đầu sẽ giúp tăng niềm tin của nhà đầu tư, qua đó huy động thêm nguồn vốn tư nhân cho các dự án mới. Bên cạnh đó, cần mở rộng các cơ chế bảo lãnh tín dụng, vốn ưu đãi và đơn giản hóa thủ tục đầu tư; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị và minh bạch thông tin. Khi đáp ứng tốt các tiêu chuẩn quản trị và phát triển bền vững, doanh nghiệp Việt Nam sẽ thuận lợi hơn trong tiếp cận vốn quốc tế và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.