Ngày 5-5, Báo Người Lao Động tổ chức hội thảo “Bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số của TPHCM”. Tại đây, nhiều ý kiến cho rằng cần đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà, nhằm đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng và bảo đảm an ninh năng lượng.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực miền Nam Bùi Quốc Hoan, cho biết dự thảo nghị định về điện mặt trời mái nhà đang được Chính phủ và Bộ Công thương lấy ý kiến, với nhiều điểm mới như cho phép đấu nối linh hoạt, không phát lên lưới và nới giới hạn công suất.
Đáng chú ý, cơ chế tự sản, tự tiêu được đề xuất nâng tỷ lệ thanh toán điện dư phát ngược lên lưới từ 20% lên 50% theo giá thị trường.
Trong bối cảnh thị trường điện cạnh tranh đã hình thành, giá điện bình quân năm 2025 dự kiến khoảng 1.100 đồng/kWh, tăng so với mức khoảng 800 đồng/kWh hiện nay. Cơ chế giá cố định đã chấm dứt, chuyển sang cơ chế thị trường, giúp các dự án điện mặt trời mái nhà có hiệu quả kinh tế rõ rệt hơn.
Theo ông Bùi Quốc Hoan, mô hình mua bán điện trực tiếp hoàn toàn khả thi và đã được một số doanh nghiệp triển khai. Khi lợi ích được nhận diện rõ, xu hướng chuyển dịch sẽ mạnh hơn. Về kỹ thuật, hệ thống lưu trữ năng lượng đóng vai trò then chốt, giúp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng điện.
Bài toán kinh tế cũng trở nên hấp dẫn. Với hộ gia đình phía Nam, thời gian hoàn vốn khi đầu tư hệ thống điện mặt trời kết hợp lưu trữ khoảng 3,5 đến 4 năm. Đối với doanh nghiệp, thời gian này rút ngắn còn 3,5 đến 4,5 năm, so với khoảng 7 năm trước đây.
Ông Bùi Quốc Hoan lưu ý phụ tải điện đang dịch chuyển sang buổi tối, do đó cần kết hợp lưu trữ để sử dụng vào giờ cao điểm. Hiện đã có 1.581 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu vận hành, tổng công suất 443 MWp, đóng góp khoảng 1% sản lượng điện thương phẩm.
Ở góc độ quản lý, bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, cho biết thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số năm 2026, trong đó bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển xanh là nhiệm vụ trọng tâm. Điện mặt trời mái nhà được xác định còn nhiều dư địa phát triển.
Hiện TPHCM có 22.355 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 1.832 MWp. Tuy nhiên, tiềm năng vẫn rất lớn, đặc biệt tại khu vực dân cư, thương mại và công nghiệp.
Để khai thác hiệu quả, thành phố triển khai nhiều giải pháp như đẩy mạnh truyền thông, thúc đẩy tín dụng xanh, vốn ưu đãi, phát huy mô hình ESCO (doanh nghiệp cung cấp dịch vụ năng lượng) để giảm áp lực vốn đầu tư. Đồng thời, tăng cường chuyển đổi số, hỗ trợ thủ tục, xây dựng bản đồ tiềm năng và hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lắp đặt hệ thống tự sản, tự tiêu.
Thành phố cũng định hướng kết hợp điện mặt trời với hệ thống lưu trữ nhằm giảm áp lực giờ cao điểm, nâng hiệu quả sử dụng điện, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh và bảo đảm an ninh năng lượng.
