Khi nạn nhân tiếp tục thành “con mồi”
Chỉ cần gõ cụm từ “thu hồi tiền bị lừa đảo”, Facebook lập tức hiện ra vô số trang quảng cáo rầm rộ. Một fanpage lấy tên Cổng dịch vụ công quốc gia, ghép hình một MC truyền hình nổi tiếng thông báo “Bộ Tài chính phối hợp Cục An ninh xác minh hoàn trả vốn cho nạn nhân bị lừa đảo trực tuyến. Nhắn tin để được hướng dẫn làm hồ sơ”. Dưới phần bình luận, hàng trăm tài khoản ảo rối rít “cảm ơn”, “đã nhận lại tiền”, tạo cảm giác như đây thật sự là “cánh cửa cứu rỗi” cho những người nhẹ dạ.
Một fanpage khác mang tên Bộ Pháp lý hỗ trợ truy thu liên ngân hàng cũng được chạy quảng cáo dày đặc, đăng hình ảnh cắt ghép của cán bộ công an, luật sư, kèm nội dung “Cục An ninh mạng khuyến cáo người dân liên hệ ngay để thu hồi các khoản tiền bị chiếm đoạt”. Giọng điệu dứt khoát, hình ảnh nghiêm trang, đến mức nhiều người xem dễ tin rằng đây là kênh hỗ trợ chính thức.
Một số trang giả danh công ty luật, văn phòng luật sư còn rầm rộ quảng bá “dịch vụ bảo vệ công lý”, tự nhận là đơn vị được “ủy quyền” từ Bộ Công an, Viện Kiểm sát. Một fanpage có tên “Công Ty Luật Nhất Tín” với lời quảng cáo rầm rộ “đã hỗ trợ thành công hơn 10.000 hồ sơ”, họ tự nhận rằng “đã và đang liên kết thành công với các ngân hàng, Cục an ninh, Bộ Tài chính nhằm điều tra truy xét dòng tiền qua số tài khoản để triệt phá các nền tảng, đóng băng tài khoản và thu hồi cho khách hàng”. Chúng cắt ghép video, hình ảnh người thật với những phát ngôn ảo, thậm chí tung lên các bình luận giả rằng “đã được hoàn tiền” để đánh lừa cảm xúc nạn nhân.
Trong vai một người bị lừa, chúng tôi thử nhắn tin đến fanpage “giả danh”: Bộ Pháp lý hỗ trợ truy thu liên ngân hàng. Ngay lập tức, phía bên kia phản hồi bằng giọng điệu chuyên nghiệp, yêu cầu cung cấp hóa đơn ngân hàng, CCCD rồi “trấn an” rằng Bộ Tài chính sẽ kiểm tra và hoàn vốn trong vòng 3 ngày làm việc. Sau đó là một bộ hồ sơ “thu hồi vốn” được gửi kèm cho chúng tôi, có dấu, có chữ ký giả của lãnh đạo Bộ Tài chính, trông không khác gì văn bản thật. Trên các hội nhóm cảnh báo lừa đảo, không ít người đã kể lại kịch bản tương tự, mất tiền vì bị lừa một lần, rồi lại mất thêm vì tin vào “dịch vụ lấy lại tiền”. Từ tâm lý tiếc của, muốn gỡ gạc, họ trở thành nạn nhân của chiêu lừa thứ hai.
Thực tế cho thấy, những kẻ đứng sau các fanpage này hiểu rõ điểm yếu của nạn nhân: mất mát, sợ hãi và mong mỏi được cứu vớt. Chúng khoác áo cơ quan công quyền, mượn danh luật sư, dựng hình ảnh “người bảo vệ công lý” để che giấu ý đồ chiếm đoạt lần nữa. Đó là dạng tội phạm không chỉ gây thiệt hại về tiền bạc mà còn khoét sâu thêm vết thương lòng của người bị hại.
Liên hệ trực tiếp với cơ quan công an
Tháng 9-2025, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với P.T.Đ.Q. (sinh năm 2008, trú tại phường Nam Gia Nghĩa) để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Nắm được thực tế có nhiều người bị lừa khi cá cược trên mạng xã hội, Q. lập tức lợi dụng tâm lý “muốn lấy lại tiền” của nạn nhân để thực hiện hành vi phạm tội. Theo điều tra, Q. sử dụng tài khoản Facebook giả, tung ra thông tin “biết cách thu hồi tiền bị lừa”. Tin vào lời hứa này, nhiều người đã chuyển tiền cho Q. với hy vọng lấy lại khoản đã mất. Bước đầu, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lâm Đồng xác định Q. đã lừa đảo hơn 250 triệu đồng của 325 bị hại tại Lâm Đồng và nhiều tỉnh, thành khác.
Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho biết, “lừa đảo thu hồi tiền treo” là 1 trong 7 hình thức lừa đảo mạng phổ biến nhất tại Việt Nam. Bộ Công an khuyến cáo người dân, đặc biệt là các nạn nhân đã bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tuyệt đối không nghe theo, không liên hệ với các website, fanpage, tài khoản mạng xã hội quảng cáo dịch vụ “tiếp nhận hồ sơ”, “hỗ trợ lấy lại tiền bị treo”, “thu hồi tiền lừa đảo”... trên không gian mạng.
Cùng thời điểm, Bộ Tài chính cũng cho biết gần đây nhận được phản ánh về fanpage “Tiếp nhận Xử lý Thu hồi và Hoàn Trả Vốn Treo” sử dụng hình ảnh, thông tin của bộ để tự nhận là đơn vị “thu hồi tiền” cho nạn nhân của các vụ lừa đảo trực tuyến. Bộ Tài chính khẳng định đây là trang giả mạo, đồng thời cảnh báo người dân và doanh nghiệp tuyệt đối không làm theo bất kỳ hướng dẫn nào từ fanpage này hoặc các trang tương tự để tránh bị lợi dụng chiếm đoạt tài sản.
Theo luật sư Nguyễn Hữu Ngọc (Đoàn Luật sư TPHCM), hiện nay, các fanpage, website, tài khoản mạng xã hội tự xưng Bộ Tài chính, Bộ Công an, Cổng Dịch vụ công hay “công ty luật được ủy quyền” tự nhận có chức năng “tiếp nhận hồ sơ”, “hỗ trợ lấy lại tiền bị treo”, “thu hồi tiền lừa đảo”, “thu hồi tiền treo trên sàn thương mại điện tử”, “thu hồi tiền treo không cần cọc”... với cam kết chỉ thu tiền sau khi người dân đã lấy lại tiền lừa đảo, tất cả đều là mạo danh và tuyệt đối không thể thu hồi tài sản cho người dân. Việc tiếp nhận tố giác tội phạm, điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và thu hồi tang vật chỉ được tiếp nhận, thực hiện bởi cơ quan công an, viện kiểm sát theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
