Nơi ấy có tên của đồng đội
Gần đến Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27-7, bà Lê Thị Liên (sinh năm 1949, thương binh hạng A, ngụ phường Long Trường) lại thấy lòng dạ bồn chồn. Di chứng của những trận đòn tra tấn dã man trước đây khiến đôi chân của bà Liên mỗi ngày thêm đau nhức. Bà cứ thấp thỏm lo rằng năm nay sẽ không thể ra Di tích lịch sử Căn cứ Vùng Bưng 6 Xã để thắp hương cho những đồng đội của mình. Trong danh sách anh hùng liệt sĩ được lưu danh tại nhà bia tưởng niệm nơi đây có tên những đồng đội của bà ngày trước như: chú Tám Tèo, anh Năm Đực, ông Dưng, anh Lịch, ông Phạm Văn Thiên, Phạm Văn Cát, Phạm Văn Tố…
Ở tuổi 16, chứng kiến người dân và người thân của mình bị o ép, tra tấn, đánh đập dã man, bà Liên đã tham gia cách mạng. Ban đầu, bà hoạt động tại Chi bộ xã Phú Hữu, sau đó được điều về làm giao liên tại chiến trường Thủ Đức (huyện Thủ Đức xưa). Sau các đợt của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, bà được đưa đi học lớp trung cấp quân sự chính trị. Hoàn thành khóa học, bà trở lại Thủ Đức và phụ trách đội nữ pháo binh của Tiểu đoàn 6. Những năm tháng băng mình dưới làn tên mũi đạn để chuyển thư, đưa bộ đội vào chiến trường, đưa cán bộ đi học tập và hỗ trợ chuyển thương binh vẫn mãi lưu trong ký ức của bà Liên. Bà đã tham gia nhiều trận đánh ác liệt, như trận Ngã ba Thái Lan (Long Thành), trận Bàu Điều (Nhơn Trạch)…, được cô Ba Định (nữ tướng Nguyễn Thị Định) trao tặng danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ”. Bà Liên cũng là người đã cùng đồng đội sáng tạo ra cách đánh độc đáo: dùng ná thun bắn lựu đạn vào đồn giặc.
Di tích lịch sử Căn cứ Vùng Bưng 6 Xã nằm ở phía Đông Bắc TPHCM, xưa kia là vùng đất trũng lầy lội, mỗi xã có một ấp thuộc bưng, bao gồm Long Trường (ấp Phước Tâm), Phú Hữu (ấp Tân Điền), Bình Trưng (ấp Đất Sét), An Phú (ấp Đồng Miếu), Tăng Nhơn Phú (bưng ông Thoàn), Phước Long (ấp Bến Thơm). Với địa hình sông, rạch, tắc chằng chịt được che phủ bởi dừa nước, cốc kèn, ô rô…, Vùng Bưng 6 Xã trở thành căn cứ quan trọng trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Đây cũng chính là nơi chịu sự tàn phá nặng nề của bom đạn.
“Hồi đó, địch đánh ở đâu không biết, nhưng còn bao nhiêu bom đạn đều đưa về trút hết xuống đây. Cây cối bị san phẳng nhưng quân và dân ta vẫn kiên cường bám trụ trong những lùm dừa nước”, bà Liên kể lại. Một trong những nguy hiểm nhất của vùng bưng là mùa nước ròng. Khi nước rút, bùn đất bị khuấy động sẽ để lại dấu vết rõ rệt, có thể dễ dàng phát hiện từ trên cao, là mục tiêu để kẻ thù giội bom tàn khốc.
Sức sống mới từ vùng bưng
Trong hội thi viết bài cảm nhận trực tuyến “50 năm tự hào thành phố mang tên Bác kính yêu” do Hội Liên hiệp Phụ nữ TPHCM và Nhà văn hóa Phụ nữ TPHCM tổ chức mới đây, với bài viết về Di tích lịch sử Căn cứ Vùng Bưng 6 Xã, chị Hoàng Thị Phương Trang (Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ khu phố 11, phường Long Trường) đã được trao giải nhất.
Theo chia sẻ của chị Hoàng Thị Phương Trang, dù đã sống cùng phường với khu di tích hơn 7 năm, nhưng đến gần đây chị mới biết đến địa danh Vùng Bưng 6 Xã nhờ một lần tình cờ tham gia hội thi dân vũ do Hội Phụ nữ phường Long Trường tổ chức. “Không riêng tôi mà chắc nhiều người nữa cũng chưa biết đến Vùng Bưng 6 Xã. Vì thế, khi nghe nói có cuộc thi viết, tôi đã chọn nơi đây với mong muốn giới thiệu đến mọi người một vùng đất vừa gần gũi, vừa có ý nghĩa lịch sử to lớn”, chị Trang cho biết.
Là một người con sinh ra và lớn lên tại mảnh đất Quảng Trị (địa phương gắn liền với truyền thống cách mạng), nên ngay từ lúc đặt chân đến Di tích lịch sử Căn cứ Vùng Bưng 6 Xã, nhất là nhìn nhà bia tưởng niệm, chị Trang không giấu được xúc động: “Nhìn danh sách dài tên các liệt sĩ trên bia tưởng niệm, tôi cảm nhận được sự mất mát quá lớn của thế hệ cha ông. Nơi đây không chỉ lưu giữ ký ức về những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc mà còn nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình và sự phát triển”.
Hơn nửa thế kỷ sau Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, những lùm dừa nước từng che chở cán bộ, chiến sĩ năm xưa giờ đã nhường chỗ cho những con đường rộng mở và những khu dân cư mới. Nhưng giữa nhịp phát triển ấy, Vùng Bưng 6 Xã vẫn lặng lẽ giữ vai trò của một “địa chỉ đỏ”, nơi mỗi chuyến về nguồn, mỗi lễ kết nạp đảng viên mới, đoàn viên mới hay mỗi nén hương tưởng niệm đều góp phần kết nối quá khứ với hiện tại, để truyền thống kiên cường của quân và dân Sài Gòn - Gia Định năm xưa tiếp tục được trao truyền cho các thế hệ trẻ TPHCM hôm nay.
Khu di tích lịch sử Căn cứ Vùng Bưng 6 Xã hiện tọa lạc trên đường Lã Xuân Oai (phường Long Trường, TPHCM). Công trình được xây dựng vào năm 1995 với nhiều hạng mục: Tượng đài Chiến thắng cánh Nam Thủ Đức, Nhà bia ghi danh các anh hùng liệt sĩ, Nhà trưng bày truyền thống, công viên… Năm 2008, khu di tích được xếp hạng là Di tích lịch sử cấp thành phố.
