“Trong tình hình kinh tế suy thoái hiện nay, đời sống người dân nói chung ngày càng khó khăn, việc tăng viện phí cần phải xem lại. Phải chăng, việc tính đúng, tính đủ, nếu chỉ giao Bộ Y tế và Bộ Tài chính, e rằng chúng ta không chú ý đến khía cạnh xã hội của ngành y tế và có thể ta chỉ chạy theo cơ chế thị trường mà không chú ý đến định hướng XHCN”. Viện sĩ, bác sĩ Dương Quang Trung, nguyên Giám đốc Sở Y tế TPHCM, Chủ tịch Hội Y học TPHCM khẳng định như vậy khi tiếp xúc với phóng viên Báo SGGP.
Theo ông, chúng ta không thể phó mặc người nghèo, người thu nhập thấp cho bệnh tật và số mạng của mình. Ngay cả nước Mỹ cũng có 2 chế độ cứu trợ Medicare và Medicaid từ ngân sách liên bang, cũng như từng bang, đối với người già, những người không nơi nương tựa.
Nói tóm lại, Chính phủ phải trích một phần trong GDP cho công tác BHYT và BHXH. Và BHYT cũng không phải chỉ lo vấn đề vỡ quỹ mà phải lo chất lượng điều trị người bệnh, cũng như đài thọ cho người nghèo, người thu nhập thấp bằng bảo hiểm công, bảo hiểm tự nguyện dẫn đến bảo hiểm toàn dân, có sự trợ giúp của nhà nước, thông qua ngành tài chính, chớ không phải bắt ngành y tế phải chịu những chi phí khám chữa bệnh khi vượt quá ngân sách của BHYT. Tức là BHYT phải bênh vực lợi ích chính đáng của người dân, chớ không phải đứng về phía y tế nhà nước hoặc việc thu chi của ngân sách.
Bác sĩ Bệnh viện Nguyễn Trãi khám bệnh cho bệnh nhân. Ảnh: MAI HẢI
° PV: Viện phí tăng nhưng lại tăng theo kiểu mỗi nơi một khác, tỉnh Trà Vinh thì thấp, tỉnh Cao Bằng, Hải Dương thì cao ngất trời... Như vậy, tình trạng lộn xộn, bát nháo về giá viện phí đã tạo bất công trong việc chi trả, hưởng thụ y tế của người bệnh. Thưa ông, vấn đề này giải quyết như thế nào?
° VS-BS Dương Quang Trung: Hiện nay, theo tôi được biết, việc xây dựng viện phí có phần thả nổi, giao cho mỗi địa phương tự điều tiết, nhà nước chỉ vạch mức trần, thường là cao hơn đối với thu nhập của người dân trung bình. Chúng ta không thể để mỗi tỉnh định mức thu cao thấp so với mức trần, tùy thuộc vào mỗi địa phương. Làm kiểu nào đó, không những người ở địa phương Trà Vinh mà còn những người lận cận ở tỉnh này đổ dồn về Trà Vinh để chữa trị. Tình trạng thu viện phí hiện nay thả nổi, thu cao thấp đối với mức trần tùy thuộc vào mỗi địa phương. Tôi nghĩ, nên có một định mức chung cho cả nước + 5% - 10%. Không thể viện lý do vì tỉnh nghèo phải thu cao để tránh vỡ quỹ, vỡ ngân sách. Giống như tuyển sinh, cần có điểm sàn chung cho cả nước.
° Người dân cho rằng, việc tăng giá viện phí phải đi cùng với chất lượng khám chữa bệnh. Tuy nhiên, nhiều cơ sở y tế công hiện vẫn không có gì thay đổi cả về chất lẫn về lượng, mà chỉ có giá viện phí là thay đổi…
° Dĩ nhiên, khi tăng viện phí thì người dân có quyền đòi hỏi phải tăng chất lượng điều trị đối với tình hình hiện tại. Tình hình quá tải hiện nay ở những bệnh viện và địa phương lớn là vấn đề nhức nhối trong ngành y. Vấn đề quá tải góp phần tăng thu nhập từ viện phí cho các bệnh viện, cho nên, không phải bệnh viện nào cũng muốn giảm tải, vì giảm tải bằng thất thu và giảm thu nhập của CB-CNV của đơn vị. Cho nên, ta phải kiên quyết chống quá tải bằng những biện pháp tổ chức lại hệ thống phòng khám và nhận bệnh, cộng với sự bù đắp do ngân sách của nhà nước khi mất cân đối thu chi, không thể kêu gọi chung chung đối với các bệnh viện, thường là bệnh viện chuyên khoa cao, có thương hiệu… Chúng ta không thể tính viện phí như tính giá thành của các cơ sở sản xuất kinh doanh để tránh phá sản.
° Hiện nay, nhiều bệnh viện công vừa làm y tế công, vừa làm dịch vụ, mà mức viện phí giữa 2 dịch vụ này có sự chênh lệch khá xa. Ông nghĩ sao về vấn đề này?
° Tôi nghĩ, dịch vụ tức là mô hình hành nghề tư trong một bệnh viện công lập là khá bất cập trong tình hình hiện tại, chỉ góp phần tăng thu nhập. Tôi nghĩ, dần dần ta phải điều tiết về vấn đề này đi đến triệt tiêu làm tư ở bệnh viện công. Về nguyên tắc, nên giao cho ngành BHYT và các tổ chức dân sự để thiết lập mặt bằng viện phí hợp lý, có chế độ miễn giảm tùy đối tượng. Ví dụ, ta có thể chấp nhận sự chênh lệch về giá cả giữa những phòng VIP, phòng đơn và phòng nằm đôi, với những phòng bệnh nằm chung nhiều người.
Tóm lại, vấn đề thu viện phí như hiện nay chỉ nên tồn tại trong một thời gian ngắn mà phải đi tới bảo hiểm toàn dân và mức thu phí cho điều trị (chớ không phải viện phí) nên do BHYT và các hội đoàn quần chúng, có sự tham gia của ngành y tế thiết lập. Do đó, một dạng y sĩ đoàn tức là một hội đoàn gồm nhiều thành phần: nhà nước, đại diện cho người hành nghề và BHYT, cần được thiết lập và có quyền lực để đề xuất những mức thu chi hoặc những mức xử phạt về chuyên môn, nghiệp vụ, trình các cơ quan chức năng có nhiệm vụ quản lý nhà nước quyết định. Ta không thể giao xây dựng mức viện phí cho Bộ Y tế và Bộ Tài chính. Làm như thế, chẳng khác nào vừa đá bóng, vừa thổi còi.
° Xin cảm ơn ông
TIẾN ĐẠT
