Ca bệnh không còn “đúng tuổi”
Ở tuổi 20, khi bạn bè cùng trang lứa đang bước vào giảng đường đại học, tìm kiếm việc làm và ấp ủ những dự định cho tương lai, bạn Nguyễn Thùy Trinh (ngụ tỉnh Tây Ninh) lại phải làm quen với hành lang bệnh viện, những lần xét nghiệm và các đợt điều trị ung thư kéo dài.
Bà Mai Thị Thu (mẹ của Thùy Trinh) cho biết, cuối năm 2025, sau một thời gian cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường, gia đình đưa Thùy Trinh đi thăm khám và phát hiện em mắc ung thư tuyến giáp giai đoạn muộn, khối u di căn đến xương, khiến cơ hội điều trị khỏi hoàn toàn không còn nhiều. “Cuộc sống của con tôi giờ được tính bằng từng đợt tái khám, những chỉ số xét nghiệm và khả năng đáp ứng điều trị. Cứ 6 tháng, gia đình phải đưa con trở lại bệnh viện điều trị, kiểm soát khối u, làm chậm quá trình di căn. Tôi chỉ mong con bớt bệnh, bớt đau đớn, có thêm thời gian và giữ được tinh thần lạc quan”, bà Thu nghẹn ngào chia sẻ...
Trong khi đó, anh Nguyễn Hữu Luân (29 tuổi, phường Đức Nhuận, TPHCM) cho biết, trước kia vẫn nghĩ cơn đau ngực chỉ là hậu quả của đau dạ dày hoặc căng thẳng công việc. Chỉ đến khi cơn đau tăng dần, anh mới vào bệnh viện kiểm tra. Kết quả chẩn đoán khiến cả gia đình bàng hoàng: anh bị nguy cơ tắc mạch vành, hoại tử cơ tim, thậm chí đột tử.
Theo TS-BS Châu Đỗ Trường Sơn, Phó Trưởng khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TPHCM), mỗi năm bệnh viện cấp cứu, can thiệp khoảng 300-350 ca nhồi máu cơ tim. Điều đáng lo là căn bệnh này ngày càng được phát hiện nhiều ở nhóm người dưới 50 tuổi. Riêng tháng 6 vừa qua, bệnh viện ghi nhận số ca nhồi máu cơ tim tăng đột biến, chỉ trong 2 tuần đã có 24 trường hợp cấp cứu; trong đó 9 bệnh nhân dưới 50 tuổi, chiếm 38%. Nhiều người nhập viện trong tình trạng sốc tim, ngưng tim, ngưng thở, dù trước đó không có tiền sử bệnh tim mạch rõ ràng. Không ít bệnh nhân đang là lao động chính của gia đình, buổi sáng còn đi làm bình thường, đến chiều đã phải nằm trong phòng can thiệp tim mạch.
Không chỉ nhồi máu cơ tim, đột quỵ cũng đang đánh gục nhiều người khi tuổi đời còn rất trẻ. TS-BS Nguyễn Huy Thắng, Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, Chủ tịch Hội Đột quỵ TPHCM, thông tin, nếu trước đây đột quỵ chủ yếu được ghi nhận ở người lớn tuổi thì nay bệnh viện đã tiếp nhận nhiều bệnh nhân dưới 40 tuổi. Còn theo TS-BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TPHCM, năm 2025, bệnh viện ghi nhận 42.156 ca ung thư mới và hơn 1,08 triệu lượt người đến khám. Trong số ca mắc mới, có những người bệnh rất trẻ, chỉ 20-35 tuổi, thậm chí có những trường hợp mới ngoài 16 tuổi đã phát hiện mắc ung thư.
Nhiều nguyên nhân
PGS-TS-BS Nguyễn Thanh Huân, khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), cho biết, xu hướng người trẻ mắc tăng huyết áp và các bệnh tim mạch đang gia tăng rõ rệt. Nếu trước đây nhồi máu cơ tim, đột quỵ hay suy tim chủ yếu gặp ở người lớn tuổi thì nay không ít bệnh nhân dưới 40 tuổi đã bị tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, thậm chí nhập viện vì các biến cố tim mạch. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lối sống thiếu lành mạnh. Áp lực công việc khiến nhiều người trẻ ít vận động, ngồi nhiều, thức khuya, sử dụng thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối, đường và chất béo nhưng thiếu rau xanh và trái cây. Bên cạnh đó, hút thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử, lạm dụng rượu bia, thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài và môi trường ô nhiễm... đều góp phần làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và xơ vữa động mạch từ rất sớm.
Nhiều người vẫn cho rằng tăng huyết áp là bệnh của người lớn tuổi nên không theo dõi huyết áp định kỳ. Không ít trường hợp khi huyết áp tăng đều nghĩ do căng thẳng hoặc thiếu ngủ nên thường bỏ qua. Trong khi đó, bệnh thường diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng ở tim, não, thận hoặc mạch máu. Một số trường hợp tăng huyết áp ở người trẻ còn liên quan đến các nguyên nhân thứ phát như: hẹp động mạch thận, hẹp eo động mạch chủ hoặc rối loạn nội tiết.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa có thông báo yêu cầu các địa phương và cơ sở khám chữa bệnh thực hiện đúng quy định, không gây phiền hà cho người bệnh. Theo đó, người bệnh cấp cứu, người mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo thuộc danh mục quy định và các trường hợp được miễn chuyển tuyến không phải quay về cơ sở y tế tuyến dưới để làm thủ tục chuyển viện.
BS-CK2 Nguyễn Thành Luân, khoa Phẫu thuật Tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM), cảnh báo, bệnh tim mạch ở nhóm tuổi trẻ đang gia tăng rõ rệt. Khác với người lớn tuổi, tổn thương mạch máu ở người trẻ diễn tiến nhanh hơn do cộng hưởng giữa lối sống hiện đại và yếu tố di truyền. Nhiều người trẻ vẫn chủ quan trước các dấu hiệu ban đầu như đau thắt ngực, khó thở, hồi hộp, đánh trống ngực, tê yếu nửa người hoặc giảm thị lực thoáng qua. Một số người tự ý ngừng thuốc khi huyết áp trở về bình thường hoặc chỉ uống thuốc khi thấy khó chịu, làm gia tăng nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch.
TS-BS Diệp Bảo Tuấn nêu vấn đề sự xuất hiện ngày càng nhiều người bệnh mắc ung thư trẻ tuổi, đặt ra một thực tế đáng lo ngại: đây không còn là căn bệnh chủ yếu của người cao tuổi. Nhiều bệnh ung thư có xu hướng trẻ hóa như: ung thư vú, đại trực tràng, tuyến giáp và dạ dày. Nếu như trước đây, ung thư đại trực tràng thường gặp ở người ngoài 50 tuổi thì nay đã xuất hiện ở những bệnh nhân mới ngoài 30 tuổi. Phía sau những người trẻ mắc ung thư là những giấc mơ dang dở, buộc phải tạm gác tương lai để bước vào "cuộc chiến" sinh tử với bệnh tật; gia đình rơi vào cảnh kiệt quệ do chi phí điều trị kéo dài.
