Hôm nay 4-4, Mỹ và Philippines bắt đầu cuộc tập trận thường niên Balikatan (Vai kề vai) kéo dài 11 ngày. Cuộc tập trận diễn ra trong bối cảnh tình hình biển Đông tiếp tục nóng lên với hàng loạt hành động quân sự hóa của Trung Quốc và các vụ xâm nhập lãnh hải các nước trong khu vực của các loại tàu từ nước này.
Tập trận thường niên Vai kề vai của Mỹ và Philippines
Tập trận, điều tàu
AP dẫn lời người phát ngôn cuộc tập trận, đại úy Celeste Frank Sayson cho biết, cuộc tập trận chung Vai kề vai với sự tham gia của hàng ngàn binh sĩ Mỹ và Philippines cùng với ít nhất 55 máy bay Mỹ. Philippines cũng sẽ triển khai máy bay chiến đấu mới mua gần đây. Trong khi Bắc Kinh đã cảnh báo rằng, cuộc tập trận “có thể gây tổn hại cho chủ quyền của Trung Quốc”, Mỹ và Philippines nhấn mạnh rằng cuộc tập trận không nhắm vào nước nào.
Sau cuộc tập trận này, Philippines sẽ tổ chức thêm nhiều cuộc tập trận khác với Mỹ trong bối cảnh nước này đang chuẩn bị cho phép quân đội Mỹ trở lại ít nhất 5 căn cứ quân sự, trong đó có 1 căn cứ gần khu vực tranh chấp ở biển Đông theo một thỏa thuận giữa Manila với Washington. Hiệp ước quân sự thời hạn 10 năm đã được chính phủ Mỹ và chính phủ Philippines ký ở Manila vào năm 2014, nhưng chỉ mới được Tòa án tối cao Philippines thông qua vào tháng 1-2016. Hiệp ước cho phép Mỹ đưa thêm lực lượng và các khí tài quân sự tới quốc gia Đông Nam Á này.
Trong một diễn biến liên quan, theo The Straits Times, 1 tàu ngầm Nhật Bản được 2 tàu khu trục tên lửa hộ tống cũng đã đến Philippines vào ngày 3-4, ngay trước thềm cuộc tập trận thường niên giữa Philippines và Mỹ. Tàu ngầm Oyashio của Lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản cập cảng tại vịnh Subic, gần căn cứ quân sự cũ của Mỹ, 2 tàu hộ tống trong đó 1 tàu lớp Murasame mang tên Ariake và 1 tàu lớp Asagiri mang tên Setogiri. Các tàu này sẽ thực tập huấn luyện tại vịnh Subic trong 3 ngày, sau đó đi vào biển Đông và tới vịnh Cam Ranh của Việt Nam.
Phía Nhật Bản cho biết, cả tàu Ariake và Setogiri đã từng đụng độ với các tàu chiến của Trung Quốc ở biển Hoa Đông. Mỹ cũng đang có kế hoạch tuần tra hải quân lần thứ ba ở biển Đông trong tháng 4 để ủng hộ tự do hàng hải. Hồi tháng 2, Nhật Bản đã đồng ý cung cấp cho Philippines nhiều khí tài quân sự gồm các máy bay trinh sát chống tàu ngầm và công nghệ radar mới.
Biển Đông cần giải pháp hòa bình
Ngày 2-4 (giờ địa phương), tại Trường Đại học Harvard, thành phố Boston, bang Massachusetts của Mỹ đã diễn ra hội thảo “Các động thái quân sự hóa biển Đông và những hậu quả” do Hiệp hội Sinh viên và Giáo sư Việt Nam tại Mỹ tổ chức, nhằm khẳng định hướng giải quyết tranh chấp thông qua các biện pháp hòa bình, dựa trên luật pháp quốc tế. Hội thảo có sự tham dự của nhiều chuyên gia có uy tín của Mỹ.
Theo phóng viên TTXVN tại New York, tại hội thảo, các diễn giả đã đánh giá về những vấn đề địa chính trị hiện nay tại khu vực, đồng thời thảo luận về những kịch bản có thể xảy ra trong tương lai gần. Cụ thể, các bài tham luận tập trung phân tích lịch sử các cuộc tranh chấp trên biển Đông, hiện trạng quân sự hóa trên vùng biển này, cách thức phản ứng của các quốc gia liên quan, những tác động của các động thái quân sự hóa đối với hòa bình và ổn định của khu vực nói riêng và quốc tế nói chung, vai trò của các quốc gia liên quan và những tổ chức quốc tế trong tiến trình tìm giải pháp cho những tranh chấp đó. Điểm chung của các bài tham luận là đều nhấn mạnh đến việc cần phải giải quyết những tranh chấp trên biển Đông thông qua các biện pháp hòa bình, dựa trên luật pháp quốc tế.
Hội thảo có sự tham dự của nhiều chuyên gia của Mỹ trong lĩnh vực nghiên cứu các vấn đề quốc tế như ông Lyle Goldstein thuộc Học viện Chiến tranh Hải quân Mỹ, ông Harry Kazianis thuộc Trung tâm Lợi ích quốc gia, ông Gregory Polling thuộc Trung tâm nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (CSIS).
THỤY VŨ (tổng hợp)
