Sáng 25-2, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW (ngày 6-1-2026) của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW (ngày 7-1-2026) của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Tham dự hội nghị tại điểm cầu chính, Hội trường Diên Hồng có các đồng chí: Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú…
Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Tây Ninh.
Trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 79-NQ/TW, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh: Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị là bước đổi mới quan trọng trong tư duy lý luận và nhận thức của Đảng về kinh tế Nhà nước.
Theo đó, lần đầu tiên nội hàm kinh tế Nhà nước được xác định một cách đầy đủ, có hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề, qua đó làm rõ vị trí và mở rộng phạm vi của khu vực này trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Cụ thể, kinh tế Nhà nước được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất, bao gồm toàn bộ các nguồn lực kinh tế do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối, như đất đai, tài nguyên, vùng trời, vùng biển, không gian ngầm, hệ thống kết cấu hạ tầng, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước, phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các đơn vị sự nghiệp công lập.
Nghị quyết số 79-NQ/TW khẳng định, kinh tế Nhà nước vừa trực tiếp sản xuất, kinh doanh, vừa là nền tảng nguồn lực vật chất quan trọng, đồng thời là công cụ chiến lược, thiết yếu để Nhà nước thực hiện vai trò định hướng, điều tiết và dẫn dắt nền kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Nghị quyết số 79-NQ/TW đề ra các nhóm quan điểm chỉ đạo mang tính hệ thống, bao trùm và toàn diện về phát triển kinh tế Nhà nước trong kỷ nguyên mới.
Thứ nhất, đổi mới và cụ thể hóa quan điểm về nội hàm “vai trò chủ đạo” của kinh tế Nhà nước trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết số 79-NQ/TW kế thừa quan điểm của các nghị quyết, kết luận trước đây về việc kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn, đồng thời, bổ sung, cụ thể hóa nội hàm vai trò chủ đạo trên các mặt: định hướng chiến lược phát triển, giữ vững quốc phòng, an ninh; góp phần phát huy giá trị văn hóa và tiến bộ công bằng, an sinh xã hội; là nguồn lực quan trọng để Nhà nước chi phối, can thiệp kịp thời đáp ứng các yêu cầu đột xuất, cấp bách phát sinh.
Thứ hai, đổi mới căn bản mối quan hệ giữa kinh tế Nhà nước và các khu vực kinh tế khác nhằm phát huy đầy đủ chức năng, vai trò của từng khu vực. Nghị quyết số 79-NQ/TW đề ra mục tiêu đến năm 2045, kinh tế Nhà nước trở thành nền tảng vững chắc bảo đảm tự chủ chiến lược, tự cường và sức cạnh tranh toàn diện của nền kinh tế; quản trị hiện đại, minh bạch, hiệu quả, có năng lực cạnh tranh cao và hội nhập sâu vào kinh tế toàn cầu, cung ứng dịch vụ công chất lượng cao, khẳng định tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.
Thứ ba, quan điểm đột phá về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực của kinh tế Nhà nước. Nghị quyết số 79-NQ/TW đề ra quan điểm mới về cơ chế phân bổ, quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực của kinh tế Nhà nước, trong đó nhấn mạnh 2 điểm mới mang tính đột phá:
1. Nhìn nhận kinh tế Nhà nước là một chủ thể thị trường trực tiếp sử dụng các nguồn lực để đầu tư, kinh doanh, tạo giá trị gia tăng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; cơ chế phân bổ các nguồn lực kinh tế Nhà nước phải vận hành bằng cơ chế thị trường.
2. Xác định đúng sức mạnh, tiềm lực, hiệu quả và đóng góp thực sự của kinh tế Nhà nước. Các nguồn lực kinh tế Nhà nước phải được rà soát, thống kê, đánh giá, hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường; đánh giá tác động và phân tích lợi ích - chi phí xã hội của đầu tư nguồn lực vật chất của Nhà nước theo thông lệ quốc tế.
Thứ tư, nâng tầm nhiệm vụ của kinh tế Nhà nước gắn với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế. Kinh tế Nhà nước không chỉ là công cụ để Nhà nước định hướng, điều tiết, dẫn dắt phát triển kinh tế, mà còn cần phải trở thành chủ thể trực tiếp góp phần hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm phát triển đất nước và thực hiện chủ trương xác lập mô hình tăng trưởng mới. Kinh tế Nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, mục tiêu cụ thể cần đạt được đối với 6 thành tố của kinh tế Nhà nước, gồm:
- Về đất đai, tài nguyên: yêu cầu sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững.
- Về tài sản kết cấu hạ tầng: bên cạnh việc phát triển đồng bộ, hiện đại, yêu cầu phải tập trung hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, quy mô lớn, kết nối liên vùng, quốc tế.
- Về ngân sách, dự trữ quốc gia: bám sát các mục tiêu đến năm 2030 tại văn kiện Đại hội XIV, Nghị quyết số 79-NQ/TW yêu cầu thực hiện các chỉ tiêu: tỷ lệ huy động nguồn ngân sách khoảng 18% GDP; bội chi ngân sách khoảng 5% GDP; nợ công không quá 60% GDP; chi đầu tư phát triển khoảng 35-40% chi ngân sách; chi thường xuyên khoảng 50-55% tổng chi ngân sách.
- Về doanh nghiệp nhà nước: Nghị quyết số 79-NQ/TW đề ra một số chỉ tiêu định lượng cần đạt được đến năm 2030: phấn đấu 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; 100% doanh nghiệp quản trị hiện đại trên nền tảng số; 100% tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước áp dụng nguyên tắc quản trị của OECD.
- Về tổ chức tín dụng nhà nước: ít nhất 3 ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản; 4 ngân hàng tiên phong về công nghệ, quản trị, chủ đạo về quy mô, thị phần, điều tiết thị trường.
- Về đơn vị sự nghiệp công lập: Nghị quyết số 79-NQ/TW nhấn mạnh mục tiêu xã hội hóa mạnh mẽ cung cấp dịch vụ công bên cạnh mục tiêu giảm đầu mối, phấn đấu chỉ còn các đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ nhiệm vụ chính trị, phục vụ quản lý nhà nước và các đơn vị cung ứng các dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu.
