Tai nạn lao động (TNLĐ) tại TPHCM đang diễn biến phức tạp. Trong đó, TNLĐ trong ngành xây dựng chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 55% - 60%. Đó là thống kê do Sở LĐTB-XH TPHCM đưa ra tại hội thảo về công tác an toàn trong thi công công trình cao tầng và công trình có tầng ngầm trên địa bàn TP - Các giải pháp phòng giảm TNLĐ do Sở Xây dựng tổ chức ngày 24-3.
Tai nạn trong xây dựng tăng 225%
Theo Sở LĐTB-XH, chưa hết quý 1-2009, số vụ TNLĐ gây chết người đã lên đến con số 20. Người lao động trong độ tuổi 18 - 30 chết nhiều nhất, chiếm hơn 65%. Trao đổi với PV Báo SGGP, Chánh Thanh tra Sở LĐTB-XH TPHCM Huỳnh Tấn Dũng từng nhận định: “Biên chế thanh tra cấp TPHCM chỉ có 43 người trong khi hệ thống doanh nghiệp (DN) cần thanh tra lên đến 70.000, do đó việc không thể thanh tra toàn diện, liên tục là điều dễ hiểu. Trong khi đợi Chính phủ cho phép TPHCM thí điểm thành lập Thanh tra ATLĐ cấp quận-huyện (khi ấy TPHCM sẽ có thêm 200 thanh tra viên) thì ý thức của DN trước tính mạng của CN là điều quan trọng. Giả dụ như CN nào không chấp hành ATLĐ, chủ DN có thể không cho làm việc tiếp, hay trừ lương bởi “thầy không phạt nên trò cứ đi học trễ” mãi. M.Anh |
Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Nguyễn Văn Hiệp cho rằng, vấn đề an toàn lao động (ATLĐ) trong các công trình xây dựng là vấn đề ít được quan tâm trong một thời gian dài. Ngoài ra, các trang thiết bị tại công trường như dây điện, ổ cắm điện, máy hàn… còn quá thô sơ, chắp vá đã gây nên những sự cố chết người rất “vô duyên”.
Theo ông Nguyễn Quốc Việt, Phó Chánh Thanh tra Sở LĐTB-XH, số vụ TNLĐ chết người trong lĩnh vực xây dựng tăng đột biến so với cùng kỳ năm 2008 (13 vụ/4 vụ - tăng 225%). Nguyên nhân chủ yếu là do giật điện, ngã cao và vật rơi, vật ép trúng.
Trong các vụ tai nạn, hầu hết người sử dụng lao động không thực hiện đúng các quy định về ATLĐ, không có bộ phận kiểm tra, giám sát trong quá trình thi công gây sự cố nghiêm trọng. Cụ thể như vụ công trình cầu Chợ Đệm (huyện Bình Chánh), sau sự cố, khi kiểm tra thì không có chỉ huy trưởng công trình, không có tư vấn giám sát, chỉ có 4 công nhân lao dầm 70 tấn.
Trong khi đó, theo Sở Cảnh sát PCCC TP, nguyên nhân gây cháy nổ trong công trình thi công cao tầng, công trình tầng hầm chủ yếu là do việc thiết kế, lắp đặt và sử dụng hệ thống điện (chiếm 70% số vụ cháy). Hiện sở đang tham mưu cho TP ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy đối với các nhà cao tầng.
TNLĐ cao do DN xây dựng bán thầu
Sở LĐTB-XH cho biết, lực lượng lao động ngành xây dựng luôn không ổn định, đa phần đều xuất thân từ lao động nông nghiệp, không qua trường lớp đào tạo. Các DN xây dựng hiện chỉ ký hợp đồng lao động thời vụ với người lao động, thậm chí có DN chỉ hợp đồng miệng nên khi tai nạn xảy ra, quyền lợi của người lao động không được bảo đảm; các trang thiết bị phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động thiếu…
Theo ông Nguyễn Quốc Việt, nguyên nhân dẫn đến TNLĐ trong ngành xây dựng ngày càng nhiều và phổ biến là do các DN xây dựng bán thầu, cho mượn pháp nhân hoặc sử dụng cai thầu và khoán trắng công tác ATLĐ cho các cai thầu này. Do đó, nhằm giảm thiểu TNLĐ trong xây dựng, các đơn vị tư vấn giám sát phải có mặt khi thi công những hạng mục quan trọng và kiên quyết đình chỉ thi công khi xét thấy việc thi công có khả năng gây nên sự cố TNLĐ.
Bên cạnh đó, các cơ quan nhà nước cần xử lý nghiêm những vấn đề vi phạm pháp luật trong ATLĐ và đề nghị các cơ quan tố tụng truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những đơn vị liên quan. Nên chăng, bổ sung kinh phí “giám sát ATLĐ” vào dự toán công trình để từ đó các DN có kinh phí thuê các đơn vị giám sát thi công kiêm giám sát ATLĐ để đảm bảo công trình được thi công an toàn và ATLĐ.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Văn Hiệp cho rằng, để giảm tải TNLĐ, Sở Xây dựng sẽ trình UBNDTP kiến nghị bộ - ngành trung ương để có được chi phí xây dựng đúng và đủ, đảm bảo DN đủ kinh phí thực hiện các biện pháp và giám sát ATLĐ khi xây dựng công trình, như vậy mới giảm thiểu TNLĐ và người lao động không thiệt thòi.
Nhung Nguyễn
