Dự và chủ trì buổi làm việc có đồng chí Trịnh Mạnh Linh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương. Tiếp đoàn khảo sát có các đồng chí: Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM; Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM; Phạm Thành Kiên, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy TPHCM.
Địa phương, sở ngành áp lực lớn về biên chế
Tại buổi làm việc, các địa phương đã nêu lên những vấn đề còn bất cập, khó khăn phát sinh từ thực tế. Đồng chí Nguyễn Văn Đông, Bí thư Đảng ủy phường Dĩ An, cho biết, với quy mô hơn 250.000 dân, gần 4.000 đảng viên, khối lượng công việc rất lớn, phường đã nỗ lực giải quyết công việc đúng tiến độ. Tuy nhiên, số lượng cán bộ chuyên môn ở khối Đảng, Mặt trận, đoàn thể và các phòng chuyên môn còn hạn chế so với yêu cầu thực tế.
Phường Dĩ An kiến nghị việc bố trí biên chế cần tính đến các yếu tố về quy mô dân số, khối lượng công việc và đặc thù địa bàn; đồng thời nghiên cứu sắp xếp lại một số bộ phận chuyên môn nhằm giảm áp lực cho cơ sở, nâng cao hiệu quả tham mưu, phục vụ người dân.
Đại diện các địa phương khác như phường Phú Mỹ, phường Bình Quới, xã Tân Nhựt, An Nhơn Tây... cũng nêu khó khăn do thiếu cán bộ chuyên môn sâu, kiến nghị tăng cường tập huấn, bố trí lực lượng hỗ trợ cơ sở. Một số địa phương đề nghị sớm có công cụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo có cơ sở pháp lý để hỗ trợ cán bộ xử lý công việc.
Theo Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM Phạm Thị Thanh Hiền, chỉ trong 5 tháng đầu năm, thành phố đã xử lý khoảng 2,4 triệu hồ sơ hành chính; số lượng hồ sơ lớn tạo áp lực rất lớn trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp. Khó khăn hiện nay chủ yếu đến từ việc thiếu nguồn nhân lực để thực hiện nhiệm vụ, nhất là trong bối cảnh phân cấp, ủy quyền ngày càng nhiều. Sở Nội vụ kiến nghị xem xét tăng biên chế theo quy mô dân số, phù hợp yêu cầu phục vụ người dân.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường nhìn nhận, trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tính chuyên môn hóa ở từng vị trí việc làm rất cao. Khi thiếu người hoặc có cán bộ nghỉ, công việc rất khó có người thay thế, nhất là ở những lĩnh vực chuyên sâu. Vì vậy, một cán bộ không chỉ tham mưu, giải quyết một lĩnh vực mà cần hiểu biết, tham mưu nhiều lĩnh vực khác nhau.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường cho rằng, TPHCM cần có thời gian tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ phù hợp hơn. Đồng thời, cần nghiên cứu tổ chức biên chế theo quy mô dân số, khối lượng công việc, địa bàn và lĩnh vực quản lý để đội ngũ cơ sở đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ.
Thách thức lớn nhất là nguồn nhân lực
Trao đổi với đoàn khảo sát, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Văn Thị Bạch Tuyết cho rằng, đến thời điểm hiện nay, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại TPHCM vận hành cơ bản ổn định; năng lực lãnh đạo của Đảng, điều hành của chính quyền địa phương ở TPHCM được nâng lên.
Theo đồng chí Văn Thị Bạch Tuyết, thách thức lớn nhất hiện nay của TPHCM trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là nguồn nhân lực. Sau hợp nhất 3 địa phương, do điều kiện địa lý, một bộ phận cán bộ, công chức xin chuyển công tác về địa phương, khiến số lượng người làm việc thực tế tại các sở, ngành thành phố thấp hơn nhiều so với biên chế được giao.
Phó Bí thư Thành ủy TPHCM cũng nhìn nhận, đội ngũ cán bộ từ nhiều nguồn hiện nay cũng mới cơ bản đáp ứng yêu cầu giai đoạn đầu. Nếu tình trạng này kéo dài, việc triển khai nhiệm vụ của thành phố trong giai đoạn mới sẽ gặp khó khăn, nhất là mục tiêu đạt tăng trưởng 2 con số và duy trì động lực phát triển đến cuối nhiệm kỳ.
Đồng chí Văn Thị Bạch Tuyết cho biết, thành phố đang tăng cường đào tạo cán bộ theo vị trí việc làm; phân công lãnh đạo, chuyên viên sở ngành, cơ quan tham mưu... trực tiếp hỗ trợ cơ sở trên từng hồ sơ cụ thể. TPHCM cũng đang xây dựng cơ chế, chính sách tuyển dụng sinh viên giỏi tham gia vào bộ máy; tổ chức thi tuyển chức danh và tiếp tục sắp xếp đội ngũ cán bộ lãnh đạo để bố trí đúng người, đúng việc, giúp bộ máy hoạt động hiệu quả hơn.
Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Văn Thị Bạch Tuyết kiến nghị Trung ương nghiên cứu cho địa phương linh hoạt hơn trong sắp xếp, bố trí lại biên chế, nhất là đối với những địa bàn có quy mô dân số lớn. Đồng chí cũng đề nghị có hướng dẫn rõ hơn về mối quan hệ, vị trí công tác trong hệ thống Mặt trận, đoàn thể ở xã, phường; đồng thời tiếp tục rà soát thủ tục hành chính trong Đảng; đẩy mạnh chuyển đổi số, phân cấp, ủy quyền.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Trịnh Mạnh Linh ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực và kết quả nổi bật của TPHCM sau gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Qua nghe báo cáo về thực tiễn vận hành mô hình mới tại TPHCM, đồng chí Trịnh Mạnh Linh nhấn mạnh một số nội dung về tư duy quản trị. Trong đó, đổi mới phương thức lãnh đạo phải gắn chặt với đổi mới tổ chức thực hiện, nhất là ở cấp cơ sở. Dữ liệu và chuyển đổi số cần trở thành nền tảng đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị hệ thống, qua đó bù đắp những khó khăn về biên chế, khoảng cách địa lý và giảm áp lực trong vận hành.
Theo đồng chí Trịnh Mạnh Linh, việc vận hành bộ máy cần có khung quy định cụ thể nhưng cũng cần linh hoạt theo đặc thù từng địa bàn. Đồng chí cũng chỉ ra, không thể vận hành mọi xã, phường theo một khung cứng nhắc, mà cần phân loại theo quy mô quản trị, khối lượng công việc, mức độ đô thị hóa, diện tích, dân số, địa bàn để thiết kế bộ máy, biên chế, ngân sách... phù hợp.
Bên cạnh đó, công tác cán bộ cần tiếp tục đổi mới, trong đó chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng xử lý công việc cho đội ngũ cán bộ cơ sở, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong giai đoạn mới.
Đồng chí Trịnh Mạnh Linh cho biết, đoàn khảo sát đã tiếp thu các khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của TPHCM; đồng thời sẽ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền để kịp thời tháo gỡ cho thành phố.
