Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc lại, hơn 80 năm trước, Bác Hồ đã trực tiếp chủ trì lễ khai giảng đầu tiên của nền giáo dục đại học Việt Nam độc lập. Từ dấu mốc thiêng liêng ấy, ĐHQGHN trở thành một biểu tượng rực rỡ của trí tuệ Việt Nam, là nơi hội tụ khát vọng học thuật, hun đúc nhân tài, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Nhìn lại lịch sử Đại học Đông Dương từ khởi đầu năm 1906, càng hiểu sâu sắc ý nghĩa của Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội. Đây là dấu mốc khai sinh nền giáo dục đại học hiện đại trên đất Việt Nam, đồng thời là một trong những mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực ra đời sớm nhất ở Đông Nam Á. Từ mái trường này, nhiều thế hệ trí thức Việt Nam đã trưởng thành, lựa chọn con đường dấn thân, phụng sự dân tộc và làm rạng danh đất nước.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống ĐHQGHN là dịp để tri ân một dòng chảy tri thức bền bỉ, từ truyền thống hiếu học ngàn năm của dân tộc, qua dấu mốc khai mở giáo dục đại học hiện đại, đến sứ mệnh hôm nay là ươm dưỡng nhân tài để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân và nâng tầm trí tuệ Việt Nam. Với những đóng góp xuất sắc qua nhiều thế hệ, năm 2006, ĐHQGHN vinh dự trở thành cơ sở giáo dục đại học đầu tiên của cả nước được tặng Huân chương Sao Vàng - phần thưởng cao quý nhất của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chúc mừng ĐHQGHN dịp này được nhận phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước trao tặng: Huân chương Lao động hạng nhất. Bước vào kỷ nguyên mới, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước, đòi hỏi ĐHQGHN phải nỗ lực cao hơn, hành động mạnh mẽ hơn, bứt phá rõ rệt hơn để thực sự xứng đáng với tầm vóc và sứ mệnh của một đại học quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, Đảng ta đã ban hành những quyết sách chiến lược rất quan trọng như Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 71 về đột phá phát triển GD-ĐT; Nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam... Đường lối đã rõ, thể chế đang mở, nguồn lực đã và đang được chuẩn bị. Vấn đề quyết định hiện nay là hành động, hành động quyết liệt, hiệu quả, đến nơi đến chốn, để hiện thực hóa khát vọng phát triển cao trong nhiều thập kỷ tới nhằm đưa đất nước thoát khỏi tình trạng tụt hậu và vươn lên nhóm quốc gia phát triển tiên tiến vào năm 2045.
Với yêu cầu đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ĐHQGHN tập trung thực hiện tốt 7 nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, ĐHQGHN phải vươn lên mạnh mẽ hơn nữa, trở thành trụ cột học thuật hàng đầu, trung tâm sáng tạo lớn, lực lượng tiên phong của giáo dục đại học Việt Nam; là một gương mặt tiêu biểu, có uy tín của trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế.
ĐHQGHN cũng phải vươn lên thành một đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực, vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia. “Tinh hoa” phải được đo bằng chất lượng học thuật, năng lực tạo tri thức mới, đào tạo nhân tài, phát triển công nghệ chiến lược và đóng góp thực chất cho đất nước, và uy tín được thừa nhận trên trường quốc tế; đến năm 2030, nằm trong nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á và đến 2035 thuộc nhóm 300 đại học hàng đầu thế giới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị một số ngành mũi nhọn sẽ đứng vào nhóm 100 toàn cầu.
ĐHQGHN phải là nơi dám đi trước, dám thử nghiệm và mở đường cho những mô hình mới về giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Qua đó, cung cấp cơ sở thực tiễn để Đảng, Nhà nước tiếp tục hoàn thiện các chính sách phát triển trong kỷ nguyên mới.
Cùng với đó, ĐHQGHN phải đi tiên phong trong thực hiện các nghị quyết chiến lược của Đảng; trở thành trung tâm kết nối tri thức với phát triển, gắn chặt hơn nữa nhà trường với Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và xã hội.
Theo đồng chí Tô Lâm, ĐHQGHN phải trở thành “túi khôn” để Nhà nước tìm đến khi cần luận cứ khoa học cho những quyết sách chiến lược; là địa chỉ doanh nghiệp tìm đến để cùng phát triển công nghệ, nhân lực và mô hình kinh doanh mới; là nơi xã hội tìm thấy niềm tin vào sức mạnh của tri thức, khoa học và giáo dục Việt Nam.
ĐHQGHN cũng phải trở thành một địa chỉ tiêu biểu của ngoại giao học thuật Việt Nam; góp phần lan tỏa mạnh mẽ sức mạnh mềm Việt Nam trong kỷ nguyên mới…
Để thực hiện thành công các nhiệm vụ đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ĐHQGHN chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng nghiên cứu, đề xuất Bộ Chính trị, Chính phủ những cơ chế, chính sách phát triển đột phá cho ĐHQGHN nói riêng và giáo dục đại học Việt Nam nói chung. Trong đó đặc biệt chú trọng tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, quản trị, tài chính, nhân lực, tự chủ đại học, tự do học thuật, đầu tư cho khoa học cơ bản và công nghệ chiến lược; qua đó giúp ĐHQGHN phát triển xứng tầm, đồng thời tạo động lực đổi mới mạnh mẽ toàn hệ thống giáo dục đại học Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
