Khi lúa đông - xuân trổ bông, bù rầy (hay còn gọi bọ rầy, bọ vừng) thuộc họ sâu bọ xuất hiện là lúc người dân thôn Tân Minh, xã Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị tất bật hành trang đi săn, bắt loài côn trùng này. Mỗi năm, bù rầy chỉ xuất hiện chưa đầy một tháng đầu mùa hè, khi trời chập choạng tối.
Có nhiều năm săn bắt bù rầy, anh Lê Văn Lành (33 tuổi, trú thôn Tân Minh) cho biết, mọi người mang theo tấm lưới mắt nhỏ và chiếc đèn pin là có thể bắt được loài côn trùng này.
Bù rầy hình dáng giống bọ hung, to cỡ ngón tay cái, màu nâu cánh gián, thân cứng nhưng bên trong mềm và tròn. Ban ngày, chúng ẩn mình dưới đất hoặc trong các bụi rậm. Chỉ đến khi mặt trời lặn, bù rầy mới bay ra tìm nơi bám đậu. Người dân giăng lưới đánh cá loại mắt nhỏ ở những khoảnh đất có cây bụi, gần đồng lúa, chờ bù rầy bay vào rồi bắt.
“Trước đây, loài côn trùng này bị xem là kẻ thù của nhà nông khi thường cắn phá đọt non, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng, nhất là lúa đông - xuân giai đoạn trổ bông. Giờ thì khác, mong chúng xuất hiện nhiều hơn, bắt về bán và chế biến món ăn”, anh Lành cho biết.
Theo một số người dân ở thôn Tân Minh, một người có thể bắt từ 100 - 300 con/tối. Bù rầy bắt được, bán cho thương lái giá từ 2.000 - 2.500 đồng/con. Với nhiều gia đình, đây là khoản tiền phụ nhưng đáng kể trong thời gian nông nhàn.
Sau khi khi bắt được, bù rầy được làm sạch có thể chế biến thành nhiều món như chiên giòn, rang muối, đặc biệt là rang mắm, món ăn được nhiều thực khách ưa chuộng.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Ánh, chủ nhà hàng ẩm thực ở thôn Lại An, xã Gio Linh, tỉnh Quảng Trị cho biết, bù rầy sau khi loại bỏ cánh, càng và chân, đem rửa sạch, để ráo nước rồi cho vào chảo dầu đảo đều cùng với gia vị muối, nước mắm, ớt xanh, tiêu xanh…
“Món này nhất định phải ăn với lá bầu non thì mới ngon. Vị béo ngậy và mùi thơm của bù rầy hòa quyện vị cay của ớt, tiêu mang đến hương vị rất riêng. Món bù rầy rang mắm đắt khách, có bao nhiêu bán hết bấy nhiêu”, bà Ánh chia sẻ.
