Chiều 4-8, tại Trung tâm nhân nuôi các loài trĩ quý hiếm tại Bản Bang (xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị), Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt tổ chức sự kiện “Chào đón gà lôi lam mào trắng trở về quê hương”.
Trước đó, 10 cá thể gà lôi lam mào trắng (tên khoa học là Lophura edwardsi), gồm 5 trống và 5 mái, đã được đưa về Trung tâm nhân nuôi các loài trĩ quý hiếm tại Bản Bang. Đàn gà có nguồn gốc từ quần thể nhân nuôi bảo tồn được quản lý tại châu Âu và chuyển về Việt Nam, thông qua sự phối hợp của Vườn thú Berlin và Tierpark (Zoo và Tierpark Berlin) và Vinpearl Safari Phú Quốc - hai đối tác trong Chương trình phục hồi gà lôi lam mào trắng.
Trước mắt, 10 cá thể gà lôi lam mào trắng sẽ được chăm sóc, theo dõi và thích nghi với khí hậu địa phương, khi các điều kiện về thú y, di truyền, tập tính, sinh cảnh và an toàn được đáp ứng mới tái thả về tự nhiên.
Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, việc 10 cá thể gà lôi lam mào trắng được đưa từ châu Âu trở về quê hương mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ của một chương trình nhân nuôi bảo tồn. Đây là dấu mốc mở đầu cho hành trình phục hồi một loài chim riêng có của Việt Nam, đồng thời lan tỏa thông điệp phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, nếu muốn gà lôi lam mào trắng thực sự trở về với thiên nhiên thì điều kiện tiên quyết không chỉ là có đàn khỏe mạnh mà quan trọng hơn là phải có những cánh rừng an toàn. Vì vậy, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị các sở ngành, lực lượng liên quan phối hợp chặt chẽ, tăng cường tuần tra, tháo gỡ bẫy, bảo vệ nghiêm sinh cảnh và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho lộ trình phục hồi loài gà lôi lam mào trắng.
Chương trình phục hồi gà lôi lam mào trắng dự kiến tiến hành tái thả thử vào cuối năm 2028 với điều kiện các yêu cầu kỹ thuật, thú y, phúc trạng động vật và an toàn sinh cảnh được đáp ứng.
Gà lôi lam mào trắng từng sinh sống trong các khu rừng đất thấp ẩm ở miền Trung Việt Nam như Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế. Suy thoái sinh cảnh, săn bắt trái phép cùng nhiều tác động kéo dài đã khiến loài này dần biến mất. Cuối những năm 1920, một số cá thể được đưa sang châu Âu, trở thành quần thể bảo hiểm, lưu giữ được nguồn gien quý hiếm.
