Trúng mùa nhưng lợi nhuận thấp
Những ngày cuối tháng 3, nông dân xã Long Điền bước vào thời gian cao điểm thu hoạch lúa Đông Xuân. Trên các cánh đồng, lúa chín vàng, máy gặt đập liên hợp hoạt động liên tục. Năm nay thời tiết thuận lợi nên phần lớn diện tích đạt năng suất cao, bình quân từ 7–8 tấn/ha, có nơi trên 8,5 tấn/ha.
Gia đình ông Trần Văn Năm (ấp Đồng Trung) vừa thu hoạch gần 1 ha lúa Đài Thơm 8 với năng suất khoảng 8,5 tấn/ha. Đây được xem là vụ mùa thắng lợi về sản lượng. Tuy nhiên, với giá bán chỉ khoảng 5.000–5.200 đồng/kg, sau khi trừ chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và thuê máy móc, lợi nhuận thu về chỉ hơn 10 triệu đồng.
Ông Năm chia sẻ: “Dù năng suất cao nhưng giá thấp, bà con đang đối mặt tình trạng được mùa, mất giá. Nhiều hộ chỉ hòa vốn, thậm chí thua lỗ. Chúng tôi mong nhà nước sớm có giải pháp ổn định đầu ra, nhất là hỗ trợ tìm thị trường tiêu thụ để nông dân yên tâm sản xuất”.
Không riêng gia đình ông Năm, nhiều hộ khác cũng chung nỗi lo. Chị Tô Thị Dung (ấp Phước Bình) cho biết lúa ST25 hiện được thu mua khoảng 6.000 đồng/kg, trong khi chi phí sản xuất tăng cao. “Riêng tiền thuê cắt đã lên tới 3,5 triệu đồng/mẫu. Sau khi trừ tiền giống, phân bón và công thợ, gần như không có lời. Gia đình tôi phải phơi và trữ lúa chờ giá lên”, chị Dung nói.
Trong khi đó, anh Đặng Duy Hòa (ấp Phước Bình) cho biết năng suất vụ này tăng rõ rệt so với những năm trước, từ 70–80 bao/mẫu lên hơn 100 bao/mẫu. Tuy nhiên, lợi nhuận thực tế vụ này chỉ mười mấy triệu đồng.
Chi phí tăng, đầu ra bấp bênh
Theo UBND xã Long Điền, vụ lúa Đông Xuân năm nay toàn xã gieo trồng 939 ha, chủ yếu là các giống chất lượng cao như OM 5451, Đài Thơm 8, ST25, Dẻo bầu… Đến nay, khoảng 200 ha đã được thu hoạch, năng suất đạt khá; diện tích còn lại đang trong giai đoạn trổ chín.
Giá lúa hiện đang ở mức thấp. Ghi nhận trên thị trường, lúa Dẻo bầu và OM 5451 có giá từ 4.800–5.000 đồng/kg; Đài Thơm 8 khoảng 5.200 đồng/kg; ST25 khoảng 6.000 đồng/kg.
Trong khi đó, chi phí sản xuất liên tục tăng. Đặc biệt, giá xăng dầu tăng kéo theo chi phí dịch vụ cơ giới tăng mạnh. Hiện chi phí thuê máy gặt đã tăng từ khoảng 3 triệu lên 3,5 triệu đồng/ha, cộng các khoản khác như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vận chuyển cũng đồng loạt tăng, khiến tổng chi phí sản xuất đội lên đáng kể.
Trước thực tế này, nhiều nông dân kiến nghị ngành chức năng cần sớm có giải pháp điều tiết thị trường, ổn định giá lúa, đồng thời tăng cường kết nối tiêu thụ, mở rộng thị trường xuất khẩu. Bên cạnh đó, việc kiểm soát giá dịch vụ cơ giới và đảm bảo nguồn cung vật tư nông nghiệp ổn định cũng là yếu tố quan trọng giúp giảm áp lực chi phí.
Lúa vẫn trúng mùa, nhưng niềm vui của người nông dân chưa trọn vẹn. Khi bài toán “được mùa – được giá” vẫn chưa có lời giải bền vững, người trồng lúa vẫn phải tiếp tục gồng mình trước biến động của thị trường, mong chờ những chính sách hỗ trợ thiết thực để yên tâm sản xuất.