Giữ vững an ninh nguồn nước đô thị

Kiểm soát nghiêm ngặt nguồn nước thô đầu vào

Tại TPHCM, hiện có hai cụm nhà máy xử lý nước thô là Nhà máy Nước Thủ Đức và Nhà máy Nước Tân Hiệp. Ở phía Đông và Đông Bắc, Nhà máy Nước Thủ Đức lấy nguồn nước từ sông Đồng Nai, đồng thời là “trung tâm điều tiết” áp lực, sản lượng cho toàn bộ hệ thống cấp nước của thành phố với công suất 750.000m3/ngày.

Ở phía Tây và Tây Nam, Nhà máy Nước Tân Hiệp với nguồn nước thô khai thác từ sông Sài Gòn với công suất 600.000m3/ngày đã góp phần bảo đảm sự ổn định và bền vững để cấp nước cho hàng triệu cư dân. Bên cạnh đó, các nhà máy nước của doanh nghiệp đầu tư như Nhà máy BOO Thủ Đức, BOO Thủ Đức III, Nhà máy Nước Kênh Đông... đã nâng tổng công suất cấp nước từ Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) cho toàn thành phố khoảng 2,4 triệu mét khối/ngày.

Thế nhưng, bước vào mùa khô, trước thách thức của biến đổi khí hậu, ô nhiễm nguồn nước, các đơn vị quản lý cấp nước Thành phố đã tăng cường đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp công nghệ, theo dõi chất lượng nước liên tục, nhất là kiểm soát nghiêm ngặt chất lượng nước thô đầu vào.

Ông Trần Thái Nguyên, Giám đốc Nhà máy Cấp nước Thủ Đức - nhà máy có công suất cấp nước lớn nhất TPHCM, cho biết, dưới tác động của biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa, dọc lưu vực sông Đồng Nai, chất lượng nguồn nước thô đã có một số chỉ tiêu có dấu hiệu xấu như: hàm lượng vi sinh vật cao gấp 5-10 lần quy chuẩn, có một vài thời điểm bị ô nhiễm hữu cơ (hàm lượng TOC) vượt 1,2-1,5 lần quy chuẩn.

Ngoài ra, những năm có tác động của El Nino đã gia tăng ô nhiễm tảo (do nhiệt độ tăng và mực nước giảm). Những yếu tố này sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình xử lý nước. Từ đó, yêu cầu giám sát chất lượng nước sạch trên toàn hệ thống cấp nước từ nguồn nước thô, tại các nhà máy xử lý nước và trên mạng lưới cấp nước được đặt lên hàng đầu.

Hệ thống giám sát trực tuyến liên tục

Đại diện SAWACO cho biết, bảo đảm nguồn nước sạch cho người dân không chỉ là một yêu cầu dịch vụ công thiết yếu, mà đã trở thành nhiệm vụ chiến lược của Thành phố. Trước yêu cầu này, ngay từ đầu năm 2026, Đảng ủy Tổng Công ty đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, bảo đảm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ chính trị, sản xuất kinh doanh tại đơn vị. Đảng ủy Tổng Công ty và cấp ủy các cấp đã chủ động xây dựng, ban hành chương trình công tác năm 2026, bảo đảm bám sát nhiệm vụ chính trị và yêu cầu thực tiễn. Trọng tâm là giữ vững an ninh nguồn nước đô thị.

Để đảm bảo an toàn nguồn nước, đại diện Phòng Quản lý chất lượng nước của SAWACO chia sẻ, cùng với áp dụng khoa học công nghệ, để bảo đảm giám sát kịp thời sự biến đổi chất lượng nước nguồn, SAWACO đã lắp đặt các hệ thống giám sát trực tuyến liên tục (hệ thống giám sát online) đối với những chỉ số quan trọng như độ màu, độ đục, hàm lượng hữu cơ, độ mặn... nhằm đánh giá hiệu quả xử lý nước.

Đồng thời, trên hệ thống mạng lưới cấp nước sạch cũng được lắp đặt các hệ thống giám sát online tại vị trí trước khi đưa vào hệ thống mạng lưới và một số vị trí trọng yếu trên mạng lưới cấp nước, nhằm bảo đảm giám sát chất lượng nước tốt nhất. Ngoài ra, các nhà máy cũng áp dụng công nghệ giám sát độc chất định tính bằng vi sinh. Khi nguồn nước có độc chất bất thường, vi sinh sẽ biến động, qua đó có được cảnh báo để tiến hành lấy mẫu, phân tích định lượng và loại độc chất có thể có.

Đại diện SAWACO cho biết, các trạm cấp nước dự phòng cũng thường xuyên được vận hành thử, bảo trì định kỳ để sẵn sàng đưa vào hoạt động khi cần thiết. Trong trường hợp xảy ra sự cố, đơn vị lập tức kích hoạt ngay các phương án ứng phó theo từng cấp độ.