Từ ý tưởng đến bài toán thị trường
Khoảng 5 năm trở lại đây, hệ sinh thái khởi nghiệp (startup) tại Việt Nam có nhiều chuyển biến cả về quy mô lẫn chất lượng. Ông Lư Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn TPHCM, cho biết, nhiều startup không chỉ đặt mục tiêu đưa sản phẩm ra thị trường và duy trì hoạt động mà đã hướng đến tăng trưởng, mở rộng thị trường và xây dựng giá trị bền vững ngay từ đầu. Dù vậy, phần lớn doanh nghiệp vẫn hoạt động ở quy mô nhỏ, trong khi khả năng thương mại hóa sản phẩm và mở rộng thị trường còn hạn chế.
Điều này thể hiện khá rõ ở nhóm doanh nghiệp phát triển sản phẩm từ nông sản và đặc sản địa phương. Theo bà Vũ Kim Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp (BSA), ngày càng nhiều startup đầu tư bài bản vào sản phẩm, từ chất lượng, bao bì đến thương hiệu. Các sản phẩm chế biến từ rau má, tía tô, mật ong, yến sào, bánh tráng... đã từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn và có cơ hội tiếp cận hệ thống bán lẻ hiện đại. Theo bà Vũ Kim Anh, khoảng cách lớn nhất của nhiều startup hiện nay nằm ở khả năng đưa sản phẩm đến thị trường với quy mô đủ lớn để phát triển bền vững. Muốn đi đường dài, doanh nghiệp phải tiếp tục đầu tư cho quản trị, xây dựng thương hiệu, hoàn thiện năng lực sản xuất và mở rộng kênh phân phối.
Đồng hành cùng doanh nghiệp
Trước sự gia tăng của các sản phẩm khởi nghiệp, nhiều hệ thống bán lẻ đã và đang mở rộng hoạt động kết nối với doanh nghiệp sản xuất. Không chỉ đưa hàng hóa lên kệ, các đơn vị phân phối còn tổ chức chương trình xúc tiến thương mại, góp ý hoàn thiện sản phẩm và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận NTD.
Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op, cho biết, định hướng của Saigon Co.op không chỉ dừng ở việc đưa hàng Việt vào hệ thống phân phối mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo đó, các nhà cung cấp được khuyến khích đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, minh bạch thông tin, cải tiến bao bì và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn về sản xuất cũng như bảo vệ môi trường.
Bên cạnh việc đưa sản phẩm lên kệ, Saigon Co.op cũng triển khai nhiều chương trình xúc tiến thương mại, kết nối vùng nguyên liệu và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm của hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và các chủ thể OCOP (chương trình Mỗi xã một sản phẩm). Theo ông Nguyễn Ngọc Thắng, khi có đầu ra ổn định, các đơn vị sản xuất sẽ mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô, cải tiến công nghệ và nâng cao chất lượng thay vì chỉ sản xuất theo từng đơn hàng nhỏ lẻ.
Ghi nhận từ hệ thống của Saigon Co.op cho thấy, sản phẩm của các doanh nghiệp khởi nghiệp từ thực phẩm đến hàng tiêu dùng, gia dụng xuất hiện ngày càng nhiều. Có thể kể như Yến đảo Cần Giờ, bột tía tô Thiên nhiên Việt, bánh tráng Tân Nhiên… Đáng chú ý, những hỗ trợ từ hệ thống phân phối cũng đang được nhiều doanh nghiệp tận dụng để điều chỉnh sản phẩm theo nhu cầu thị trường.
Đơn cử Công ty TNHH Thiên nhiên Việt, với các sản phẩm bột rau má và bột tía tô, đã tăng cường các chương trình dùng thử tại Co.opmart và các hội chợ thương mại nhằm tiếp cận trực tiếp NTD. Theo bà Nguyễn Ngọc Hương, Giám đốc Công ty TNHH Thiên nhiên Việt, việc để NTD trải nghiệm trực tiếp giúp doanh nghiệp từng bước xây dựng niềm tin với thương hiệu, đồng thời ghi nhận sức mua trong những tháng gần đây tăng tích cực so với cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, Công ty TNHH Tân Nhiên lựa chọn mở rộng thị trường thông qua việc đa dạng hóa kênh phân phối song song với đổi mới sản phẩm. Theo doanh nghiệp này, việc hiện diện ở nhiều kênh bán hàng giúp doanh nghiệp không chỉ mở rộng doanh số mà còn có thêm cơ sở để hoàn thiện sản phẩm và xây dựng thương hiệu. “Trong 3 năm tới, chúng tôi hướng tới tăng trưởng 10%-20% mỗi năm. Để đạt mục tiêu này, công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ sản xuất, cải thiện chuỗi cung ứng và tăng cường đội ngũ bán hàng quốc tế, đồng thời đẩy mạnh chiến lược marketing số trên các nền tảng thương mại điện tử”, đại diện Công ty TNHH Tân Nhiên chia sẻ.
