Giải thưởng ra đời từ năm 2020 nhằm tôn vinh các sáng tác, trình diễn nghệ thuật của thiếu nhi hoặc có nội dung về thiếu nhi.
Điểm mới của mùa giải 2026 là hướng tới xây dựng hệ sinh thái văn hóa - nghệ thuật thiếu nhi trong kỷ nguyên số, thúc đẩy các tác phẩm đoạt giải trở thành sản phẩm văn hóa lan tỏa rộng. Giải thưởng mở rộng loại hình dự thi, từ văn học, mỹ thuật, âm nhạc, nghệ thuật trình diễn đến trò chơi và nội dung số, khuyến khích cả tác giả nhỏ tuổi, chuyên nghiệp và không chuyên.
Chương trình gắn kết định hướng Nghị quyết số 80-NQ/TW, phát triển tài năng trẻ, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đồng thời tạo cơ chế bền vững để các tác giả tiếp tục sáng tác và cổ vũ văn hóa đọc.
Các tác phẩm dự thi phải được sáng tác hoặc công bố từ 1-1-2025 đến 25-4-2026. Hạn chót nhận tác phẩm là 24 giờ ngày 25-4-2026. Bản thảo gửi về email: giaithuongdemen@thethaovanhoa.vn, bản cứng gửi 6 bản về: Báo Thể thao và Văn hóa, số 11 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội. Lễ trao giải dự kiến diễn ra dịp Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1-6.
Trải qua 6 mùa giải, Giải thưởng đã trao 4 Giải Hiệp sĩ Dế Mèn cho các tác giả Nguyễn Nhật Ánh, Trần Đức Tiến, Lý Lan và nhạc sĩ Phạm Tuyên; 27 giải Khát vọng Dế Mèn và 4 tặng thưởng, trong đó có 8 tác giả là thiếu nhi.
Giải thưởng không giới hạn loại hình dự thi, tạo cơ hội phát hiện và nuôi dưỡng lực lượng sáng tác mới, đồng thời xây dựng môi trường văn hóa phong phú, lành mạnh cho thiếu nhi.