Theo quyết định thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động cho các cơ sở giáo dục giai đoạn 2026-2030 của UBND TPHCM, từ năm học 2026-2027, các trường thực hiện mô hình trường tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế; trường thực hiện chương trình tích hợp, chương trình nước ngoài (đối với trường công lập) trên địa bàn thành phố sẽ được phân cấp tuyển dụng. Bên cạnh đó, các đơn vị này được trao cơ chế thí điểm đổi mới công tác tổ chức, quản lý nhà trường; tổ chức hoạt động giáo dục và công tác tài chính.
Đây là lần đầu tiên TPHCM trao cơ chế thí điểm đổi mới riêng biệt cho các cơ sở giáo dục theo mô hình đặc thù trên cả 4 lĩnh vực: đội ngũ, hoạt động giáo dục, tài chính và quản trị nhà trường. Sự quyết liệt này nhất quán với tinh thần của Nghị quyết 71-NQ/TW, trong đó xác định đột phá phát triển giáo dục và đào tạo phải bắt đầu từ đổi mới tư duy, nhận thức và thể chế; tạo đột phá về nguồn lực, động lực và không gian mới cho phát triển giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng. Hơn nữa, Nghị quyết cũng nhấn mạnh yêu cầu “đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, tăng cường tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục gắn với kiểm tra, giám sát hiệu quả”, qua đó “đổi mới mạnh mẽ thể chế, tạo cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển giáo dục và đào tạo”.
Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2026-2030 của Trường THCS Trần Quốc Toản (phường Bình Trưng, TPHCM) được xây dựng gắn với mục tiêu đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực tiếng Anh, giáo dục học sinh trở thành những công dân toàn cầu. Theo cô Nguyễn Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng nhà trường, những cơ chế thí điểm về đổi mới đội ngũ, hoạt động giáo dục và quản trị nhà trường sẽ “chắp cánh”, nối dài thêm thể chế để nhà trường thực hiện mục tiêu chiến lược.
“Khi nhà trường được trao các cơ chế thí điểm đổi mới, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của nhà trường sẽ tăng lên, tạo không gian mới đột phá cho phát triển nhà trường. Đơn cử, khi được chủ động trong tuyển dụng, nhà trường sẽ rất thuận lợi để đưa các tiêu chí về năng lực ngoại ngữ, tin học đối với ứng viên, chủ động trong tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho mục tiêu phát triển nhà trường”, cô Hằng chia sẻ.
Là một trong 4 trường THPT của TPHCM thực hiện mô hình trường tiên tiến, hội nhập, TS Nguyễn Thị Tú, Hiệu trưởng Trường Trung học Thực hành, ĐH Sư phạm TPHCM, đánh giá quyết định thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động đối với các trường đặc thù là “bước tiến lớn”, tạo không gian đột phá mới cho phát triển giáo dục và đào tạo của TPHCM. Đặc biệt, với cơ chế phân cấp tuyển dụng, nhà trường không chỉ chủ động về đội ngũ mà còn có thể xây dựng tiêu chuẩn tuyển dụng phù hợp với đặc thù của đơn vị.
“Trên thực tế, có thể cùng thực hiện theo một mô hình, song từng đơn vị lại có định hướng chiến lược và bản sắc riêng, đòi hỏi nhân lực đội ngũ cũng sẽ cần những yêu cầu riêng biệt. Khi được phân cấp tuyển dụng, chúng tôi sẽ dễ dàng đưa ra được tiêu chuẩn tuyển dụng đáp ứng tốt nhất với yêu cầu phát triển của tổ chuyên môn, không chỉ về năng lực chuyên môn mà còn phải tích hợp với yêu cầu về chiến lược phát triển nhà trường trong bối cảnh mới”, TS Nguyễn Thị Tú nhận định.
Sau sắp xếp, quy mô mạng lưới trường lớp của TPHCM được tinh gọn đáng kể, giảm hơn 32% đầu mối quản lý giáo dục công lập, từ 2.188 trường còn 1.486 trường.
Sau hợp nhất với Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm, Trường Tiểu học Nguyễn Thị Định (phường Tân Thuận, TPHCM) có quy mô hơn 3.200 học sinh, trên 120 giáo viên, với 1 cơ sở chính và 2 điểm trường. Ngay trong năm học đầu tiên vận hành theo quy mô mới, 81 lớp của toàn trường được trang bị đầy đủ máy lạnh, ti vi/máy chiếu. Đội ngũ giáo viên được tập huấn, chia sẻ và hỗ trợ chuyên môn. Đặc biệt, tình trạng thiếu giáo viên cơ bản được khắc phục, các hoạt động giáo dục cho học sinh trở nên đa dạng, phong phú hơn.
Thầy Hà Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Thị Định, chia sẻ quy mô rộng hơn sau hợp nhất không chỉ mở rộng không gian vật lý, môi trường giáo dục cho học sinh, giáo viên mà còn đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị, quản lý và vận hành nhà trường.
“Để thay đổi, chúng tôi đi từ đích đến. Đích đến cuối cùng của nhà trường đó là năng lực, phẩm chất, thái độ của học sinh, là kiến tạo môi trường giáo dục hạnh phúc. Đi từ đó, nhà trường sẽ tập trung xây dựng đội ngũ, tạo dựng các giá trị bản sắc nhà trường để đội ngũ cùng cam kết thực hiện; xây dựng điều kiện cơ sở vật chất, điều kiện dạy học tốt nhất để giáo viên sáng tạo…”, thầy Hải nhấn mạnh.
