Ngày 15-6, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Lâm Đồng cho biết, đơn vị đang phối hợp với các lực lượng liên quan rà soát, thống nhất quy trình kiểm soát việc vận chuyển gia súc từ đất liền ra đặc khu Phú Quý.
Trước đó, ngày 12-6, tại cảng Phan Thiết, đàn heo gồm 45 con không được xuống tàu vận tải.
Theo phản ánh, lô heo trên được mua từ các hộ chăn nuôi tại TP Đồng Nai, đã được cơ quan thú y cấp giấy chứng nhận kiểm dịch động vật vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh và phương tiện vận chuyển được niêm phong theo quy định. Tuy nhiên, trong quá trình kiểm tra tại cảng, lực lượng chức năng (Trạm kiểm soát Biên phòng Phan Thiết) yêu cầu chủ hàng xuất trình thêm hóa đơn giá trị gia tăng để chứng minh nguồn gốc đàn heo. Do không đáp ứng được yêu cầu này nên không được phép chuyển đàn heo xuống tàu và phải vận chuyển ngược trở lại TP Đồng Nai, gây phát sinh nhiều chi phí.
Theo một số người dân địa phương, đây không phải lần đầu tiên việc vận chuyển heo sống ra Phú Quý phát sinh vướng mắc liên quan đến yêu cầu về hóa đơn giá trị gia tăng. Trước đó, một số lô heo, bò khác cũng từng được yêu cầu bổ sung, giải trình về giấy tờ trước khi vận chuyển ra đảo.
Lý giải vấn đề này, ông Nguyễn Trọng Hiệp, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Lâm Đồng cho biết, thời gian qua, ngành thú y phát hiện nhiều bất cập trong công tác cấp giấy kiểm dịch động vật. Trên thực tế, có tình trạng một số trường hợp thu gom heo từ nhiều nguồn khác nhau, sau đó xin cấp giấy kiểm dịch nhưng không thực hiện đúng quy trình kiểm tra lâm sàng. Thậm chí, có trường hợp có dấu hiệu tiêu cực khi người mua heo "bôi trơn" để được cấp giấy kiểm dịch mà không qua kiểm tra thực tế.
Vì vậy, ngành chức năng buộc phải siết chặt việc xác minh nguồn gốc vật nuôi, không dựa hoàn toàn vào giấy kiểm dịch, mà cần đối chiếu thêm các giấy tờ liên quan để bảo đảm đàn gia súc có nguồn gốc rõ ràng. Đối với heo có nguồn gốc từ các doanh nghiệp chăn nuôi, chủ hàng bắt buộc phải có hóa đơn kèm theo lô hàng. Đối với heo mua từ các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ không có hóa đơn, chủ hàng cần có hợp đồng mua bán, giấy xác nhận giao dịch và được cơ quan thú y kiểm tra lâm sàng trước khi cấp giấy kiểm dịch.
Tuy nhiên, đại diện Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Lâm Đồng cũng thừa nhận hiện việc kiểm soát giữa các lực lượng tại cảng chưa thực sự đồng bộ, khiến người dân băn khoăn và phát sinh khiếu nại. Do đó, quan điểm của ngành chăn nuôi và thú y địa phương là phải xây dựng một quy trình chung, áp dụng thống nhất cho tất cả các chuyến hàng, vừa kiểm soát được dịch bệnh, ngăn chặn việc hợp thức hóa nguồn gốc gia súc, vừa không gây khó khăn cho những người chăn nuôi, kinh doanh đúng quy định.
Trước mắt, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Ban Quản lý cảng Thương Chánh kiểm tra hồ sơ kiểm dịch của các chuyến gia súc trước khi xuất bến. Đơn vị sẽ làm việc với lực lượng biên phòng để thống nhất cách thức kiểm tra, xử lý đối với các trường hợp vận chuyển gia súc ra đặc khu Phú Quý.
Đặc khu Phú Quý cách đất liền khoảng 56 hải lý. Hiện nguồn thịt gia súc phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân và du khách trên đảo chủ yếu được cung ứng bằng cách vận chuyển gia súc sống từ đất liền ra đảo.
Theo số liệu của Ban Quản lý cảng Thương Chánh, trung bình mỗi tháng có khoảng 300 - 400 con gia súc, gồm bò và heo, được vận chuyển ra Phú Quý thông qua hai tàu hàng Quảng Trung 1 và Thuận Tân 68.
