M&A (Mua bán và sáp nhập) trong ngành ngân hàng: Những thương vụ đình đám

SGGP
Sự trầm lắng của thị trường M&A trong ngành ngân hàng nửa đầu năm 2019 đã nhận tín hiệu mới khi Ngân hàng Keb Hana (Hàn Quốc) chính thức trở thành cổ đông lớn của BIDV vào đầu tháng 11-2019, chốt thương vụ M&A kỷ lục trong ngành ngân hàng với giá trị hơn 20.000 tỷ đồng (gần 890 triệu USD). 

Chờ đợi thương vụ “khủng”

Không chỉ vụ M&A nói trên, thị trường cũng đang ngóng thêm một thương vụ “khủng” hơn vào cuối năm 2019 hoặc chậm nhất là đầu năm 2020. Đó là Vietcombank chào bán 6,5% cổ phần, tương ứng với gần 1 tỷ USD (hơn 22.000 tỷ đồng). Thương vụ được đánh giá sẽ diễn ra thuận lợi vì hiện ngân hàng này được rất nhiều nhà đầu tư ngoại quan tâm.

Bởi lẽ, Vietcombank là một trong 4 ngân hàng lớn nhất Việt Nam (Big 4), luôn dẫn đầu lợi nhuận với con số lên đến chục ngàn tỷ đồng và dự kiến trở thành ngân hàng thương mại (NHTM) đầu tiên cán mốc lợi nhuận tỷ USD vào cuối năm nay. 

M&A (Mua bán và sáp nhập) trong ngành ngân hàng: Những thương vụ đình đám ảnh 1 Thương vụ PGBank sáp nhập vào HDBank đã được thông qua chủ trương từ đầu năm 2019 nhưng đến nay vẫn chưa diễn ra. Ảnh: PHAN LÊ 
Ngoài thương vụ chờ đợi nêu trên, nguồn tin từ Bloomberg cho biết, MBBank đang làm việc với khoảng 40 nhà đầu tư đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Nhật Bản, Hồng Công (Trung Quốc), Singapore, Hàn Quốc… để chào bán riêng lẻ 7,5% vốn, tham vọng thu về 240 triệu USD.

Với VietinBank, do room vốn ngoại không còn nhiều nên VietinBank đã đề xuất được thí điểm giảm sở hữu nhà nước xuống còn 51%, lộ trình sau năm 2020, để tăng vốn. Thời gian qua, cổ đông chiến lược của VietinBank là Ngân hàng MUFG (Nhật Bản) cũng liên tục bày tỏ mong muốn mua thêm cổ phần mới, nhằm nâng tỷ lệ góp vốn vào VietinBank từ mức gần 20% hiện nay lên 50%.

Không chỉ các NHTM cổ phần nhà nước mà các NHTM tư nhân cũng hấp dẫn vốn ngoại không kém. NCB gần đây liên tục làm việc với các nhà đầu tư nước ngoài đến từ Nhật Bản và Singapore cho đợt phát hành tăng vốn điều lệ sắp tới.

Cùng với đó, sau khi Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) “bật đèn xanh” cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia tái cơ cấu các NHTM yếu kém trong nước, không ít nhà đầu tư của các nước trong khu vực liên tục đến Việt Nam tìm cơ hội đầu tư và ngỏ ý tham gia tái cơ cấu các ngân hàng Việt. Cụ thể, nhà đầu tư đến từ Nhật Bản là J Trust tỏ ý muốn tham gia tái cấu trúc CCBank, nhà đầu tư của Singapore cho biết muốn mua lại NHTM trong diện tái cơ cấu Ocean Bank…

Lý giải về việc thị trường kỳ vọng M&A ngân hàng sẽ “dậy sóng” thời gian tới, lãnh đạo một quỹ đầu tư của Mỹ tại Việt Nam cho rằng, hiện nhu cầu bán cổ phần để tăng vốn cấp một (vốn chủ sở hữu) của các NHTM rất lớn và thị trường ngân hàng Việt Nam lại rất hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài nên cung - cầu sẽ gặp nhau, hứa hẹn có nhiều thương vụ M&A đình đám trong ngành ngân hàng.

“Việc Chính phủ Việt Nam không cấp phép lập mới các ngân hàng có vốn nước ngoài đến hết năm 2020, cộng với NHNN Việt Nam đang có lộ trình giảm dần tỷ lệ sở hữu tại các ngân hàng quốc doanh cũng là những lý do khiến M&A ngành ngân hàng sẽ sôi động hơn trong thời gian tới”, vị này cho hay. 

Sáp nhập ngân hàng yếu kém 

Theo Đề án Tái cấu trúc hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2016-2020, bên cạnh các ngân hàng yếu kém và kiểm soát đặc biệt, các ngân hàng nhỏ cũng cần tái cấu trúc. Hiện có khoảng 9 NHTM nhỏ, có vốn điều lệ thấp hơn 4.000 tỷ đồng. Các NHTM có thể tự chọn các phương án như tìm cổ đông mới, hoặc phải tăng vốn và trong trường hợp cuối cùng sẽ phải sáp nhập với ngân hàng khác.  

Thực tế cho thấy, các NHTM nhỏ nhiều năm qua đã có kế hoạch tăng vốn nhưng chưa mấy ngân hàng thực hiện được. Mới đây, GPBank - một trong 3 ngân hàng được NHNN mua bắt buộc với giá 0 đồng 4 năm trước - đã phải thông báo chính thức trên trang web của mình về việc tìm kiếm các nhà đầu tư có năng lực tham gia cơ cấu lại GPBank.

Riêng NHTM bị kiểm soát đặc biệt DongA Bank, tại đại hội cổ đông vào tháng 10-2019, các cổ đông đã không thông qua phương án chào bán cổ phần để bổ sung vốn điều lệ nhằm đảm bảo giá trị thực của vốn điều lệ tối thiểu đạt 3.000 tỷ đồng, theo yêu cầu của NHNN. Do vậy, HĐQT DongABank phải báo cáo với NHNN để xem xét tái cơ cấu ngân hàng theo phương án khác. 

Nhiều ý kiến cho rằng, M&A vẫn là giải pháp phù hợp cho các NHTM nếu không thể tự tái cơ cấu. Tuy nhiên, để M&A trong lĩnh vực ngân hàng sôi động, qua đó giúp đẩy mạnh việc tái cơ cấu hệ thống ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn tới, Chính phủ cần sớm sửa đổi, hoàn chỉnh các luật liên quan đến đầu tư - kinh doanh (như Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán, Luật Xây dựng…) để tháo gỡ các vướng mắc, xóa bỏ chồng chéo, cắt giảm chi phí thủ tục tham gia thị trường, chi phí kinh doanh của doanh nghiệp. Nhất là các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động M&A cần phải rõ ràng, cụ thể hơn, phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đối với NHTM yếu kém, việc bán cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài là cần thiết nhằm xử lý các khó khăn. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, giá bán không được thấp hơn mức giá tổ chức tư vấn định giá, không được thấp hơn giá thị trường, phải được kiểm toán nếu cần. Từ thời điểm bắt đầu đàm phán cho đến thời điểm chốt giá thì giá thị trường có thể tăng gấp rưỡi, gấp đôi, làm phá vỡ kế hoạch tài chính của đối tác nước ngoài, dẫn đến khó thương lượng. Do đó, quy định trên cần sửa đổi phù hợp với thông lệ quốc tế để thu hút khối ngoại. 

                                 TS CẤN VĂN LỰC, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV

NHUNG NGUYỄN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thay đổi hành vi tiêu dùng trong thời đại số

Thay đổi hành vi tiêu dùng trong thời đại số

Tại hội thảo “Chuyển động của dịch vụ tài chính trong thời đại số” được tổ chức tại TPHCM ngày 5-12, các doanh nghiệp khẳng định chuyển đổi số là xu hướng không thể bỏ qua, nhất là các doanh nghiệp ngành dịch vụ tài chính - ngân hàng. 

Thị trường

Sữa Việt phát triển mạnh thị phần tại Singapore

Nhiều sản phẩm sữa tươi, trong đó có cả sữa tươi organic (hữu cơ) của Vinamilk đã có mặt tại các siêu thị. Điều này mở ra cơ hội rất lớn để đưa sản phẩm sữa organic Việt tiếp cận với nhiều nước trong khu vực và thế giới.

Địa ốc

The Galleria Residence giành 2 giải thưởng Dự án căn hộ tốt nhất châu Á-Thái Bình Dương và thế giới

The Galleria Residence, (giai đoạn 1 của dự án The Metropole Thủ Thiêm) được phát triển bởi SonKim Land, vừa giành giải thưởng “Dự án căn hộ tốt nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương” và “Dự án căn hộ tốt nhất thế giới” tại International Property Award - Giải thưởng Bất động sản Quốc tế, diễn ra vào ngày 2-12-2019 tại London.

Nông nghiệp

Quảng Nam thận trọng khi tái đàn heo

Ngày 7-12, ông Nguyễn Thành Nam, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi - Thú y Quảng Nam cho biết, đơn vị vẫn chưa khuyến khích tái đàn heo vì hiện tại dịch tả heo châu Phi vẫn còn xuất hiện ở một số địa phương, đồng thời tái phát lại ở vài khu vực đã xuất hiện trước đó.

Thông tin kinh tế

VinMart & VinMart+ tạm dừng nhập hàng 1-2 ngày để kiểm kê, quyền lợi nhà cung cấp vẫn đảm bảo

Việc tạm dừng kiểm kê chỉ diễn ra trong vòng từ 1-2 ngày tại mỗi siêu thị VinMart trên toàn quốc nên hầu như sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các nhà cung cấp (NCC). Trong khi đó, hoạt động tại các siêu thị vẫn diễn ra bình thường, các mặt hàng tươi sống vẫn nhập hàng ngày.

Đầu tư

Trung tâm logistics ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh ngành logistics Việt Nam còn nhiều tồn tại, chưa phát huy được hết tiềm năng, ảnh hưởng đến sự cạnh tranh của các doanh nghiệp, việc xây dựng Trung tâm Logistics và cảng cạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và kết nối công nghệ 4.0 độc đáo, mới lạ tại Việt Nam được coi là “điểm sáng” trong bức tranh toàn cảnh ngành logistics.

Thông tin kinh tế