Nhà văn Trần Đức Tiến: Sách hay nhưng phải đẹp, trẻ con mới thích

SGGP
Thiếu những tác phẩm chạm tới các “góc khuất” của tuổi “nổi loạn”, thiếu những tác phẩm giả tưởng, những cây bút giả tưởng; thiếu sự nhìn nhận, quan tâm đúng mực về truyện tranh… Đó là chia sẻ của nhà văn Trần Đức Tiến, một cây bút thân thuộc của các độc giả nhỏ tuổi.

* PHÓNG VIÊN: Viết cho trẻ em không hề dễ dàng, ông nghĩ sao về điều này?

- Nhà văn TRẦN ĐỨC TIẾN: Tôi vẫn quan niệm tác phẩm viết cho thiếu nhi, đặc tính quan trọng là kích thích trí tưởng tượng và hài hước.  Nếu lớp nhà văn trước kia chú trọng tới việc giáo dục tư tưởng, tới vẻ đẹp của ngôn ngữ thì lớp người viết trẻ sau này đã chú tâm nhiều hơn tới tính giải trí. Tác phẩm của họ thấy rõ sự hồn nhiên, tươi tắn trong câu văn, trong diễn đạt và trong cả nội dung. Tất nhiên trong truyện, họ cũng không bỏ qua nội dung tư tưởng, có điều nó được chuyển tải theo một cách dễ tiếp cận hơn với lớp trẻ. 

Khi viết một câu chuyện cho bạn đọc nhí, được nhìn thấy chúng đọc một cách say sưa, thích thú là vui rồi. Những điều nhân văn sẽ đọng lại trong tâm hồn các em thật tự nhiên.

Nhà văn Trần Đức Tiến: Sách hay nhưng phải đẹp, trẻ con mới thích ảnh 1 Nhà văn Trần Đức Tiến

* Bên cạnh sự hồn nhiên, tươi tắn, chọn đề tài cho thiếu nhi không đơn giản. Phải chăng đang có sự chênh lệch trong các mảng sách viết cho thiếu nhi?

- Trong các mảng đề tài viết cho thiếu nhi, tôi thấy hiện đang thiếu nhất là mảng truyện giả tưởng. Quan sát tại nhà xuất bản (NXB) Kim Đồng, một đơn vị xuất bản lớn cho độc giả nhỏ tuổi, thì truyện sinh hoạt - chuyện có thật hàng ngày chiếm tỷ lệ lớn. Tất nhiên đề tài này cũng hay, nhưng tính kích thích trí tưởng tượng cho trẻ em không nhiều. Cá nhân tôi, một người viết cho thiếu nhi, tôi không thích kiểu viết thực tế này mà ít nhất cũng phải đồng thoại, nhân cách hóa đồ vật, con vật…

* Sự thiếu hụt này phải chăng là do các nhà văn mới chỉ dừng lại ở việc viết những điều họ muốn viết chứ không phải viết cái mà trẻ em cần và muốn đọc?

- Cũng không hẳn như vậy. Như tôi chẳng hạn, tôi thường khai thác về những cái mình đã trải nghiệm, đã sống qua, kể cả những ký ức về thời trẻ. Có thể các nhà văn khác cũng thế, họ không phải trải qua tuổi thơ gặp nhiều bi kịch, trắc trở… Vì vậy, viết về những điều đó có thể lại thành giả. Có lẽ vì vậy, họ ít viết về điều đó chứ không hẳn là họ không biết. Ngày xưa, đời sống của trẻ em thế hệ chúng tôi không phức tạp như các bạn trẻ bây giờ, phải đối mặt với nhiều áp lực từ học hành đến những tác động khác ngoài xã hội. Vấn nạn trẻ em tự tử chứng tỏ các bạn nhỏ phải đối mặt với tiêu cực nhiều hơn thế hệ trước. 

* Ông có nhận xét gì về hiện tượng các bạn nhỏ cùng ông bà, bố mẹ xếp hàng dài từ tờ mờ sáng tại các điểm phát hành truyện tranh trong thời gian qua? 

- Đọc truyện tranh là nhu cầu rất chính đáng của trẻ em. Một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước phương Tây, truyện tranh khá phát triển, thậm chí cả người lớn cũng thích truyện tranh chứ không chỉ trẻ em. 

Tôi đi qua một số nước như Thụy Điển, Đan Mạch, tiếp xúc với một số nhà văn bên đó, dự các hội thảo về văn học thiếu nhi quốc tế thì dễ nhận thấy các nhà văn nước ngoài rất coi trọng tranh vẽ. Mỗi ấn phẩm dành cho thiếu nhi dứt khoát phải là sự kết hợp giữa nhà văn và họa sĩ. Sách hay nhưng phải in ấn, trình bày đẹp thì trẻ em mới thích, mới đọc. Tại một số NXB, khi nhà văn đăng ký đề tài, họ luôn luôn yêu cầu đề cử một họa sĩ làm cùng. Khi viết tác phẩm, nhà văn làm việc chung với họa sĩ chứ không phải xong bản thảo gửi tới NXB rồi NXB mới tìm họa sĩ minh họa. Họa sĩ và nhà văn song hành để làm ra một ấn phẩm. Phải coi họa sĩ là người đồng sáng tạo với nhà văn chứ không phải người ăn theo. 

Nhà văn Trần Đức Tiến: Sách hay nhưng phải đẹp, trẻ con mới thích ảnh 2 Bạn đọc nhỏ tuổi say sưa đọc sách tại Đường sách TPHCM

* Đã có thời gian dài, người lớn quan niệm truyện tranh là truyện nhố nhăng, làm hỏng văn phong, cảm xúc của trẻ. Lúc này có cần giải oan cho truyện tranh?

- Thực tế cũng có truyện nhố nhăng thật, nhất là sản phẩm được làm ra bởi các NXB chạy theo lợi nhuận. Cũng chính những tác phẩm đó gây oan cho truyện tranh. Song, nếu làm truyện tranh nghiêm túc thì đem lại hiệu quả hoàn toàn khác.

Có thể thấy, khi truyện Doraemon về Việt Nam, lúc ấy các bạn nhỏ đã xếp hàng dài đợi mua sách mỗi lần tới kỳ xuất bản. Sau đó, nhiều bộ truyện tranh thiếu nhi khác cũng được các bạn nhỏ đón nhận, và gần đây nhất là việc xuất bản bộ Chú thuật hồi chiến lại “gây sốt”. Truyện tranh cũng góp phần nuôi dưỡng, bồi dưỡng tâm hồn tình cảm của các em. Vậy, tại sao lại quay lưng với thể loại ấy? 

Có người nói rằng truyện tranh với ngôn ngữ thoại nhiều sẽ làm ảnh hưởng tới việc phát triển ngôn ngữ, văn phong của trẻ. Nhưng, như tôi đã chia sẻ, chỉ có những cuốn truyện tranh chất lượng kém thì mới như vậy. Chúng ta đừng thành kiến với truyện tranh. Thực tế, có những cuốn truyện từ đầu đến cuối chỉ vài chục chữ, còn lại toàn tranh nhưng rất hay, thú vị, kích thích trí tưởng tượng của trẻ em vô cùng.

"Trước đây, trong nước cũng từng xuất hiện một số cuốn truyện tranh được các bạn trẻ tương đối thích như Tí Quậy, Thần Đồng Đất Việt…, nhưng sau đó hình như chưa có tác phẩm nào thu hút sự quan tâm của các bạn trẻ. Tôi vẫn luôn mong có tác giả nào đó cùng với họa sĩ làm được những quyển truyện tranh tốt"

Nhà văn TRẦN ĐỨC TIẾN


MAI AN thực hiện

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Người đẹp Huỳnh Nguyễn Mai Phương đăng quang Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022

Người đẹp Huỳnh Nguyễn Mai Phương đăng quang Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022

Vượt qua 36 thí sinh, người đẹp Huỳnh Nguyễn Mai Phương (23 tuổi, quê Đồng Nai) xuất sắc đăng quang Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022 (Miss World Vietnam). Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về người đẹp Lê Nguyễn Bảo Ngọc (23 tuổi, quê Cần Thơ); Á hậu 2 thuộc người đẹp Nguyễn Phương Nhi (20 tuổi, quê Thanh Hoá). 

Phim

Âm nhạc

Sân khấu

Khởi động “Mùa kịch Lưu Quang Vũ”

Ngày 11-8, Nhà hát Tuổi trẻ cho biết chính thức khởi động “Mùa kịch Lưu Quang Vũ”. Mùa kịch năm nay gồm các vở kịch Lời thề thứ 9, Ai là thủ phạm, Hoa cúc xanh trên đầm lầy và Ông không phải là bố tôi - vở kịch mới nhất vừa được Nhà hát Tuổi trẻ dàn dựng đầu năm 2022. 

Sách và cuộc sống

Cựu MC Minh Hương ra mắt sách truyền cảm hứng sống hạnh phúc

Ngày 13-8, tại Nhà văn hóa Thanh Niên, NXB Tổng hợp TPHCM tổ chức chương trình giao lưu ra mắt sách Hạnh phúc đan giữa ngón tay của tác giả Nguyễn Minh Hương. Sách là những chiêm nghiệm về hạnh phúc của tác giả sau quá trình sống, học tập và làm việc qua những môi trường khác nhau.

Sáng tác

Phát động cuộc thi sáng tác tân nhạc, vọng cổ về huyện Bình Chánh

Chủ đề cuộc thi là “Bình Chánh – Khúc hát tự hào”, với nội dung ngợi ca nét đẹp văn hóa, thiên nhiên, con người quê hương Bình Chánh; tôn vinh, khắc họa các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, tiềm năng phát triển… của quê hương Bình Chánh.


Mỹ thuật

Khám phá những gam màu lạ trong triển lãm Nhà văn Hữu Ước & Sắc màu

Ngày 12-8, triển lãm Nhà văn Hữu Ước & Sắc màu đã khai mạc tại Hà Nội. Với chất liệu sơn dầu, acrylic trên toan... tác giả đã dẫn dắt người xem vào một thế giới rất khác của sắc màu, thế giới mà nhà văn Hữu Ước chia sẻ là sẽ gắn bó và nguyện đắm đuối đến lúc từ giã cõi đời.
" />