Từng được xem là "mỏ vàng" của thị trường giải trí Việt khi thu hút nhiều tên tuổi lớn và đạt lượt xem khổng lồ, giờ đây web drama (phim chiếu trên mạng xã hội) Việt đang dần vắng bóng. Thị trường đang chứng kiến sự dịch chuyển khi mà hành vi khán giả, nền tảng phân phối và mô hình kinh doanh cùng thay đổi.
Rời vị trí trung tâm
"Thị trường web drama hiện nay đã bước vào giai đoạn bão hòa", đạo diễn Giang Thanh - người có nhiều năm gắn bó với thể loại này nhận định. Theo nữ đạo diễn 9X này, web drama đã không còn là hình thức giải trí ưu tiên đối với khán giả. Người xem giờ đây có nhiều lựa chọn giải trí hơn, từ các nền tảng OTT, mạng xã hội đến video ngắn trên TikTok hay podcast.
Thực tế thị trường cũng phản ánh rõ xu hướng này khi chỉ còn một số ít nghệ sĩ tên tuổi và các nhóm sáng tạo nội dung vẫn nỗ lực duy trì làm web drama.
Gần nhất là mùa Tết 2026, một số web drama lên sóng tạo không khí sôi động: Cậu út cậu con Cúc 5 (đạo diễn Huỳnh Lập), Xuân hạ được thu đông (Quách Ngọc Tuyên), Tết đến rồi về nhà thôi 9 (Thu Trang), Về quê có gì vui 2 (Duy Khánh), Gia đình cục súc đón Tết 2026 (Võ Tấn Phát)… Số ít nhóm sáng tạo như FAPTV sau hơn 10 năm thành lập vẫn duy trì những series dài hơi như Cơm nguội với vài trăm tập đã và đang phát sóng.
Trước đây, web drama Việt bùng nổ nhờ thị trường hội tụ đủ các yếu tố: YouTube ưu tiên video dài, doanh thu hấp dẫn, các thương hiệu sẵn sàng tài trợ. Tuy nhiên, cả ba yếu tố này đang cùng thay đổi.
Đầu tiên, hành vi khán giả, đặc biệt đối tượng gen Z, chuyển mạnh sang video ngắn. Những tập phim dài 25-30 phút không còn nằm trong ưu tiên lựa chọn. Sự bùng nổ của các nền tảng video ngắn như TikTok, Facebook Reels hay YouTube Shorts đã định hình cách tiêu thụ nội dung mới, buộc người sáng tạo phải thu hút người xem chỉ trong vài giây đầu tiên. Điều này không chỉ tạo áp lực về tốc độ mà còn làm thay đổi cách kể chuyện.
“Khán giả hiện bị “bủa vây” bởi quá nhiều nội dung. Để một web drama trở thành hiện tượng khó hơn rất nhiều so với vài năm trước. Bây giờ, web drama phải làm thật tốt, thật đặc biệt mới có thể giành lấy sự chú ý của khán giả”, đạo diễn Giang Thanh cho biết.
Thích ứng trước thách thức
Nhìn vào bức tranh thị trường hiện nay có thể thấy, thay vì sản xuất đại trà, web drama Việt đang có xu hướng phân hóa. Trong khi các mini series với độ dài khoảng 1-3 phút phổ biến mạnh mẽ, thì một số ít web drama vẫn duy trì nhờ có lượng người hâm mộ trung thành, lượt xem ổn định.
Diễn viên Quách Ngọc Tuyên chia sẻ, anh bị xem là “lì” khi chọn tiếp tục sản xuất web drama. Với anh, đây là không gian để chủ động lựa chọn vai diễn, thể hiện cá tính nghệ thuật và mang sản phẩm đến với những khán giả không có điều kiện thường xuyên ra rạp. Tuy nhiên, phía sau sự kiên trì là áp lực tài chính ngày càng lớn.
Diễn viên Quách Ngọc Tuyên cho biết, khi thực hiện web drama Trăng điên, chi phí khoảng 1 tỷ đồng cho 4 tập phim, nhưng may mắn có nhãn hàng đồng hành nên anh chỉ phải bỏ một nửa. Nếu phải đầu tư toàn bộ, sẽ khó thực hiện vì nguồn thu từ YouTube rất chậm. Nhiều nhóm sáng tạo từng hoạt động rất sôi nổi cũng phải thu hẹp quy mô sản xuất trong bối cảnh kinh tế khó khăn.
Điều đáng lưu tâm hiện nay không còn là mỗi năm có bao nhiêu web drama được sản xuất, mà là các nhà sáng tạo sẽ thích ứng ra sao trước sự thay đổi của hành vi khán giả, nền tảng phân phối và cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt trong hệ sinh thái nội dung đa nền tảng.
Đạo diễn Giang Thanh cho rằng, bài toán khó nhất với người làm web drama là khả năng thu hồi vốn. Hiện chi phí sản xuất ngày càng cao, doanh thu quảng cáo từ YouTube không còn hấp dẫn như trước, trong khi nhà tài trợ yêu cầu hiệu quả rất rõ ràng, nếu chỉ trông chờ vào lượt xem để hoàn vốn thì rủi ro rất lớn, chưa nói đến việc có lợi nhuận.
Vì vậy, các nhà sản xuất phải kết hợp nhiều nguồn doanh thu như tài trợ thương hiệu, khai thác bản quyền, OTT (các nền tảng phát video trực tuyến) hoặc các hình thức thương mại khác để duy trì sản xuất.
Web drama có thể không còn là lựa chọn số một, nhưng vẫn là lựa chọn của những khán giả muốn xem một bộ phim trọn vẹn. Người làm phim cũng phải thay đổi, kể đúng câu chuyện, trên đúng nền tảng và đến đúng khán giả.
