Chính phủ trình tên gọi là Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035.
Về tổng nguồn lực, dự kiến giữ nguyên khoảng 808.558 tỷ đồng. Chính phủ khẳng định, không tích hợp cơ học, không làm thay đổi, thu hẹp hoặc sai lệch mục tiêu của 4 chương trình; chỉ cơ cấu lại nhiệm vụ để tránh trùng lặp; phân cấp mạnh theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, gắn với giám sát, đánh giá kết quả.
Thảo luận về nội dung này, các ĐB đồng ý và đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm việc triển khai chương trình hiệu quả.
Theo ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng), điều Quốc hội cần biết là sau khi tích hợp, nguồn lực đó có được sử dụng hiệu quả hơn hay không? Cần phân biệt rõ “sản phẩm đầu ra” và “kết quả cuối cùng”.
Một trường học được xây xong nhưng chất lượng học tập không được cải thiện thì mục tiêu giáo dục chưa thể coi là hoàn thành. Một trạm y tế được đầu tư đầy đủ nhưng người dân vẫn khó tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thì mục tiêu y tế chưa đạt được đầy đủ...
ĐB Nguyễn Vũ Trung (TPHCM) đề nghị xác định rõ nguyên tắc việc tích hợp không chỉ tích hợp nguồn lực và đầu mối quản lý, mà còn phải tạo ra sự tích hợp về các mục tiêu, nhiệm vụ. Một xã nghèo không thể cùng lúc lập 4-5 đề án riêng lẻ về sinh kế, dinh dưỡng trẻ em, trường học, trạm y tế, nước sạch hay văn hóa, mà phải có một kế hoạch phát triển tích hợp, một bộ số liệu, một hệ chỉ tiêu và một đầu mối chịu trách nhiệm thực hiện.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình thêm, mục tiêu cốt lõi của việc tích hợp là tối ưu hóa sử dụng nguồn lực; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, quán triệt phương châm "địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm".
Trong đó, nguyên tắc phân bổ vốn là ưu tiên hỗ trợ các địa phương chưa tự cân đối được ngân sách hoặc có nguồn lực hạn hẹp; đặc biệt ưu đãi dành riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Cùng với chương trình này, Chính phủ đang triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ an sinh và thúc đẩy sản xuất kinh doanh.
Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia về các Chương trình mục tiêu quốc gia do Thủ tướng Chính phủ làm trưởng ban.
