Nhà thầu gặp khó về vật liệu
Dự án xây dựng đường Vành đai 3 TPHCM được giao tiến độ phải hoàn thành toàn bộ và đưa vào khai thác trước ngày 30-6. Tuy nhiên, chủ đầu tư dự án là Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TPHCM (Ban Giao thông) thông tin, dự án đang gặp nhiều khó khăn.
Đến nay, tổng giá trị sản lượng thi công đạt khoảng 76%. Khó khăn lớn nhất trong giai đoạn này là ảnh hưởng tình hình xung đột ở khu vực Trung Đông đã đẩy giá nhiên liệu tăng đột biến, dẫn đến giá vật liệu cát, đá, chi phí vận chuyển… đều tăng cao. Bên cạnh đó, tình trạng khan hiếm nguồn nhựa đường nhập khẩu, bê tông nhựa đã gây tác động trực tiếp đến việc thi công. Chủ đầu tư đang phấn đấu hoàn thành đồng bộ toàn dự án vào cuối năm 2026.
Trước đó, Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM (Ban Hạ tầng), chủ đầu tư dự án xây dựng kênh Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên, cho hay, tiến độ thực hiện dự án đang gặp khó vì thiếu cát, nhựa đường… Đây là dự án hạ tầng môi trường trọng điểm của TPHCM, dự kiến thông toàn tuyến 60km trong năm nay.
Bên cạnh việc vướng mặt bằng, dự án gặp khó khăn khi vật liệu xây dựng khan hiếm, giá tăng cao. Ở thời điểm cuối tháng 3, đá, cát chỉ đáp ứng 50%, nhựa đường chỉ đáp ứng 30% nhu cầu. Đến cuối tháng 4, tiến độ tổng thể dự án đạt 66,3%.
Giám đốc Sở Tài chính TPHCM Hoàng Vũ Thảnh thông tin, đến hết ngày 30-4, TPHCM giải ngân hơn 15.500 tỷ đồng, đạt 10,5% kế hoạch vốn Thủ tướng giao. Kết quả này có chuyển biến tích cực hơn so với cùng kỳ năm 2025 (khi đó tỷ lệ giải ngân đạt 7,2%), nhưng vẫn thấp so với yêu cầu đề ra, chưa tạo được hiệu ứng lan tỏa sang đầu tư tư nhân.
Ngoài những khó khăn về vật liệu, chi phí kể trên, theo Sở Tài chính TPHCM, năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 nên nhiều dự án đang ở bước chuẩn bị đầu tư, cần thời gian để hoàn thiện thủ tục đầu tư. Một số dự án gặp khó khăn trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB), di dời hạ tầng kỹ thuật, pháp lý bãi tiếp nhận bùn đất, tranh chấp hợp đồng quốc tế. Một số xã, phường mới hình thành nên chậm thực hiện việc lập kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026…
“3 ca 4 kíp”, bố trí luồng xanh
Tại Kế hoạch số 44 của UBND TPHCM về thúc đẩy tăng trưởng 2 con số trên địa bàn TPHCM năm 2026, thành phố xác định đầu tư là động lực then chốt của tăng trưởng. Trong đó, đầu tư công phấn đấu giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn, tương đương 148.000 tỷ đồng.
UBND TPHCM yêu cầu từng cơ quan, đơn vị được giao kế hoạch đầu tư công năm 2026 phải hoàn tất việc lập kế hoạch giải ngân vốn của đơn vị trước ngày 10-2, với chi tiết kế hoạch thực hiện từng nhiệm vụ liên quan (lộ trình, thời điểm hoàn thành cụ thể và mục tiêu giải ngân vốn từng tháng cho từng dự án); đồng thời phát huy hiệu quả hoạt động của tổ công tác đặc biệt, các tổ công tác giải ngân vốn đầu tư công để kịp thời chỉ đạo, tháo gỡ vướng mắc theo phương châm “quyết tại chỗ, tháo gỡ tại chỗ”, đặc biệt với công tác GPMB.
Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Sở Tài chính tham mưu UBND TPHCM chỉ đạo các địa phương, đơn vị quán triệt mục tiêu giải ngân quý 2 đạt 30%-35%, xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Việc giải ngân phải phù hợp tiến độ thực hiện dự án, đồng thời tổ chức thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.
Cùng với đó là tập trung huy động nhiên liệu, vật tư đẩy nhanh tiến độ thi công theo cơ chế “3 ca 4 kíp” nhằm bổ sung từ 15%-20% khối lượng so với kế hoạch đã đề ra. Trong vòng 4 ngày làm việc kể từ ngày có khối lượng hoàn thành, khẩn trương hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục pháp lý, hồ sơ nghiệm thu khối lượng hoàn thành gửi Kho bạc Nhà nước làm cơ sở kiểm soát, thanh toán và hoàn ứng theo quy định.
Để tháo gỡ khó khăn về vật liệu xây dựng, các địa phương, đơn vị sẽ theo dõi sát tình hình, diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, kịp thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc bảo đảm nguồn cung, kiểm soát giá vật liệu xây dựng. Sở Xây dựng TPHCM tiếp tục tổng hợp danh mục công trình, dự án trọng điểm mà chủ đầu tư, nhà thầu đăng ký thi công theo “3 ca 4 kíp” kèm theo dự kiến khối lượng tăng thêm để theo dõi.
Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng xem xét, tổ chức thực hiện một số giải pháp như bố trí luồng xanh vật liệu, cho phép đi vào đường cấm/giờ cấm... Các dự án lớn, trọng tâm trọng điểm sẽ được ưu tiên bố trí vốn, tránh việc đầu tư dàn trải.
Từ tình hình thực tiễn, ông Nguyễn Khắc Hoàng, Trưởng Thống kê TPHCM, kiến nghị thành phố đẩy nhanh giải ngân đầu tư công. Trong đó, cần nghiên cứu hoàn thiện cơ chế phân công, phân cấp theo hướng giao rõ trách nhiệm cho các chủ đầu tư, ban quản lý dự án; nâng cao tính chủ động trong tổ chức thực hiện, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, hạn chế các khâu trung gian, nhất là trong quá trình lấy ý kiến các đơn vị liên quan.
Liên quan công tác GPMB, bà Nguyễn Thị Bích Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, cho biết, sở đã đề xuất xây dựng khung nguyên tắc bảo vệ cán bộ thực hiện nhiệm vụ bồi thường, GPMB nhằm tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ yên tâm công tác; chủ động tham mưu, xử lý khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn triển khai dự án.
Năm 2026, tổng vốn bồi thường GPMB của TPHCM là hơn 33.600 tỷ đồng. Tính đến ngày 11-5, phần vốn bồi thường đã giải ngân là hơn 13.400 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 39,82% kế hoạch.
