Theo Công ty Đầu tư Tài Chính nhà nước TPHCM (HFIC), đến nay đơn vị đã tiếp nhận 35 dự án với tổng mức đầu tư hơn 5.805 tỷ đồng, trong đó nhu cầu vay gần 3.290 tỷ đồng. HFIC đã chấp thuận cho vay 23 dự án với tổng vốn vay hơn 1.620 tỷ đồng (12 dự án đang được thẩm định); trong 23 dự án trên, có 11 dự án đã được UBND TPHCM ban hành quyết định hỗ trợ lãi suất với tổng vốn vay được hỗ trợ hơn 1.016 tỷ đồng. Ông Nguyễn Quang Thanh, Phó Tổng Giám đốc HFIC, cho rằng, những con số này cho thấy chính sách hỗ trợ lãi suất đã bắt đầu đi vào thực tiễn. Nguồn vốn nhà nước đã phát huy đúng vai trò “vốn mồi” nhằm kích hoạt nguồn lực xã hội.
Tuy nhiên, hiện nhu cầu vốn đang tăng nhanh, trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn vướng ở hồ sơ, điều kiện vay và quy trình phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Vì thế, không ít doanh nghiệp phải chủ động tìm nguồn vốn khác để bảo đảm tiến độ đầu tư, thay vì chờ chính sách đi hết quy trình. “Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, khả năng tiếp cận các nguồn lực, đặc biệt là vốn, công nghệ và thị trường, đang trở thành yếu tố quyết định vị thế của doanh nghiệp. Nếu những điểm nghẽn này không được tháo gỡ kịp thời, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng trong dài hạn”, ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định.
Thực tế đó càng bộc lộ rõ trong lĩnh vực logistics, vì nhu cầu đầu tư kho bãi, trung tâm logistics và hạ tầng chuỗi lạnh đang tăng rất nhanh. Ông Nguyễn Hữu Khánh, Chủ tịch Công ty Logistic Interlink (TPHCM), phân tích, chi phí đất đai và khả năng tiếp cận vốn vẫn là rào cản lớn đối với doanh nghiệp. Việc xác định rõ phạm vi được hỗ trợ, nhất là với các khoản vay liên quan đến đất đai và hạ tầng, sẽ giúp doanh nghiệp mạnh dạn triển khai dự án hơn.
Nếu điểm nghẽn đầu tiên nằm ở khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp, thì điểm nghẽn thứ hai lại nằm ở chính năng lực cung ứng vốn của định chế thực hiện. Theo ông Nguyễn Quang Thanh, Phó Tổng Giám đốc HFIC, hiện đơn vị đang thẩm định 12 dự án với nhu cầu vay hơn 1.652 tỷ đồng, đồng thời xúc tiến thêm 42 dự án. Tuy nhiên, năng lực tài chính của HFIC lại chưa theo kịp tốc độ gia tăng nhu cầu đầu tư. Vốn điều lệ hiện mới hơn 7.000 tỷ đồng và đang trong quá trình bổ sung. Điều này dẫn đến tình trạng “đầu ra” tăng nhanh nhưng “đầu vào” chưa được khơi thông tương xứng.
Trong bối cảnh đó, việc kết hợp với nguồn vốn tín dụng ngân hàng được xem là hướng đi cần thiết. Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước khu vực 2, cho biết, các chương trình tín dụng ưu đãi, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất xanh, đang được đẩy mạnh; dư nợ tín dụng xanh đã đạt gần 780.000 tỷ đồng. Nếu được thiết kế đồng bộ với chương trình kích cầu đầu tư, đây sẽ là nguồn lực bổ trợ quan trọng cho vốn trung và dài hạn.
Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM, nhận định, vấn đề cốt lõi vẫn nằm ở khâu thực thi. Nếu cơ chế không đủ linh hoạt và bao trùm, các chính sách hỗ trợ sẽ khó lan tỏa, thậm chí chỉ tập trung vào một nhóm doanh nghiệp có sẵn năng lực. Do đó, giải pháp không chỉ là tăng quy mô vốn, mà là hoàn thiện cấu trúc chính sách theo hướng đồng bộ, từ “vốn mồi”, tín dụng ngân hàng đến các kênh huy động mới. Khi “đầu vào” được khơi thông và “đầu ra” được vận hành hiệu quả, dòng vốn mới thực sự trở thành động lực cho tăng trưởng.
