Những mái đình trăm năm
Đình thần Long Điền (xã Long Điền) nằm ẩn mình giữa màu xanh của rừng cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Đình tọa lạc trên gò đất cao hình mai rùa, người xưa gọi là Gò Đồn. Cổng đình mở ra phía Bàu Thành lộng gió, từ đây du khách có thể thỏa thích ngắm nhìn những cánh đồng lúa tươi xanh, vườn cây ăn trái, làng quê trù phú, thanh bình.
Theo lời kể của các vị cao niên, đình thần Long Điền xây vào năm 1845. Trải qua hơn 180 năm, đình Long Điền vẫn giữ được vẻ đẹp xưa, cổ kính, trầm mặc. Kiến trúc đình Long Điền gồm cổng, tòa võ ca, chánh điện, nhà hậu… Ngoài ra còn có đền thờ Tiên sư, nhà bếp và miếu thờ Thần Nông.
Trong số hàng chục đình làng còn được bảo tồn ở khu vực phía Đông TPHCM thì đình Long Hương là ngôi đình có tuổi đời cao nhất, gần 300 năm. Buổi mới lập làng, người dân Long Hương gặp nhiều gian nan, khó khăn xuất phát từ những mối đe dọa của thiên nhiên, muông thú, bệnh tật… Vì lẽ đó, người dân Long Hương luôn nương tựa vào nhau, hình thành những tập quán tín ngưỡng. Đình thần Long Hương ra đời xuất phát từ niềm mong mỏi ấy. Đến năm 1852, đình được vua Tự Đức sắc phong thần.
Tiềm năng khai thác du lịch
Theo Kiến trúc sư Nguyễn Đức Lập, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Bà Rịa - Vũng Tàu, kiến trúc đình làng ở phía Đông TPHCM giống với kiến trúc đình Nam bộ. Đình thường được cất ở những gò đất cao ráo, địa thế đẹp, gần chợ, thuận tiện giao thông. Ngoài ra, nơi đây là vùng đất ven biển nên nhiều ngôi đình cũng được xây dựng gần sông, gần biển...
Theo thống kê của Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu, trước đây khu vực phía Đông TPHCM có hàng chục ngôi đình, nhưng do thiên tai, chiến tranh tàn phá, hiện còn khoảng 20 ngôi đình được bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa. Đình làng trở thành đền thờ thiêng liêng để nhân dân tổ chức lễ hội truyền thống, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ công lao của tổ tiên, các bậc tiền nhân, ông cha nhiều thế hệ, các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh.
Bên cạnh đó, đình làng còn được khai thác để phát triển du lịch. Ngày nay, nhiều đình làng như đình thần Thắng Tam, đình thần Thắng Nhì, đình thần Long Hương, đình thần Long Điền… đã có mặt trong các tour du lịch và điểm đến check-in của nhiều bạn trẻ.
Theo ông Phạm Ngọc Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TPHCM, những năm qua, các đơn vị du lịch, lữ hành đã kết nối để du khách khi đến các xã, phường ven biển TPHCM có thể được chiêm ngưỡng những nét tinh hoa của mái đình xưa, làng Việt.
Khu vực phía Đông TPHCM đón nhiều thế hệ cư dân đến sinh sống, làng quê đã hình thành nên phố thị nhưng dấu ấn của thời khai khẩn vẫn còn đó, thể hiện rõ nhất qua đình làng. Đình vừa là nơi tiến hành các lễ nghi, thờ phụng Thành Hoàng, các vị Nhân thần, danh nhân lịch sử; vừa là nơi họp bàn để giải quyết các vấn đề nội bộ trong làng, tổ chức hội hè, sinh hoạt văn hóa - văn nghệ.
