Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) thông tin, trận mưa lớn với lượng mưa 290mm tại khu vực thôn Nậm Păm (xã Mường La, tỉnh Sơn La) trong ngày 5-7 đã gây ra trận lũ đầu mùa. Đây cũng là trận lũ "kiểm tra" vai trò và tác dụng của đập Sabo đầu tiên của Việt Nam, được xây dựng theo mô hình và tiêu chuẩn Nhật Bản.
Theo ghi nhận, trong trận lũ, đập Sabo này đã giữ được lượng lớn vật liệu trôi theo dòng nước, giảm lượng bùn đá và cây gỗ di chuyển xuống hạ lưu. Chính quyền và người dân địa phương đánh giá công trình đã phát huy tác dụng trong việc giảm thiểu rủi ro do lũ quét. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, công trình bước đầu phát huy hiệu quả khi giữ lại đá, gỗ trôi và trầm tích, góp phần làm giảm động lực dòng chảy, bảo vệ khu vực hạ lưu.
Đây là đập Sabo đầu tiên được xây dựng tại Việt Nam, thuộc dự án “Nâng cao năng lực giảm thiểu rủi ro lũ quét và sạt lở đất ở khu vực miền núi phía Bắc”, sử dụng nguồn vốn ODA không hoàn lại do Chính phủ Nhật Bản tài trợ. Công trình được khởi công từ tháng 9-2024, hoàn thành vào tháng 4-2025. Đập có kết cấu bê tông dạng hở, dài 61m, cao 9m.
Đập Sabo là giải pháp công trình đã được Nhật Bản áp dụng từ năm 1878 nhằm kiểm soát lũ quét và dòng bùn đá. Công trình giúp giữ lại bùn, đá, cây cối ở thượng nguồn, làm giảm lưu tốc dòng chảy, hạn chế xói lở lòng sông, giảm nguy cơ sạt lở và giảm thiệt hại cho khu vực hạ lưu.
Từ kết quả bước đầu của công trình thí điểm tại Nậm Păm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất Chính phủ Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ xây dựng đồng bộ hệ thống đập Sabo trên lưu vực suối Nậm Păm. Đây cũng là cơ sở đánh giá hiệu quả mô hình, làm căn cứ xem xét huy động nguồn lực đầu tư, nhân rộng công trình tại các khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tương tự.
