Dư luận đang hết sức bức xúc trước tình trạng vé chợ đen liên tục được bán ra và cò vé công khai hoạt động rầm rộ trước cổng ga Sài Gòn. Vấn đề đặt ra hiện nay là vé chợ đen ở đâu ra và vì sao tình trạng này diễn ra từ năm này qua năm khác nhưng vẫn không thể dẹp được?
Theo công an địa phương và lãnh đạo nhà ga, họ luôn có kế hoạch đảm bảo an ninh trật tự trong các đợt cao điểm bán vé tàu phục vụ hành khách và phòng chống đối tượng buôn bán vé chợ đen. Dịp tết năm ngoái, Công an phường 9, quận 3 đã bắt và xử lý 31 đối tượng tụ tập cò mồi vé tại khu vực ga, xử lý phạt trên 3 triệu đồng và bắt một đối tượng, thu giữ 165 vé tàu tết.
Năm nay, công an cũng đã xử lý vi phạm hành chính 14 trường hợp, xử phạt gần 5 triệu đồng… Tuy nhiên, các cò vé vẫn tiếp tục tái phạm, thậm chí tái phạm nhiều lần. Vì sao? Ngành đường sắt cho rằng, do hoạt động vé chợ đen diễn ra ngoài phạm vi ga Sài Gòn nên ngoài tầm kiểm soát. Công an địa phương thì cho rằng mức xử phạt thấp nên khó răn đe được các đối tượng.
Cụ thể, với hành vi làm, sử dụng vé giả và bán vé tàu thì lần đầu chỉ phạt 1,5 triệu đồng, lần thứ hai là 2 triệu đồng còn hành vi chèo kéo khách mua vé gây mất trật tự chỉ bị xử phạt là 80.000 đồng (vi phạm lần đầu), lần hai là 100.000 đồng và nếu vi phạm lần thứ ba mới có thể xử lý bằng hình thức giáo dục tại địa phương. Nếu vậy, chỉ cần số tiền chênh lệch nếu bán được 1 vé tàu chợ đen là đủ đóng phạt cho nhiều lần nên các cò vé vẫn công khai và ngang nhiên vi phạm. Cũng cần nói thêm là cho đến nay, dù đã xử lý hành chính rất nhiều nhưng vẫn chưa có cò vé nào bị xử lý hình sự.
Mặt khác, quy định của ngành đường sắt là nếu hành khách trả vé phải mất 20% lệ phí hoàn trả trong khi nếu ra bán lại cho các cò vé chợ đen thì không bị mất phí (thậm chí còn có lời), lại không phải chờ đợi, thủ tục. Bên cạnh đó, việc ghi họ tên và số CMND lên vé của ngành đường sắt hiện nay không có tác dụng vì khi lên tàu, nhân viên không kiểm tra CMND mà chỉ kiểm tra vé nên khách này có thể đi vé của người khác mà không bị phát hiện.
Đây chính là kẽ hở để các cò vé chợ đen khai thác. Về nguồn vé chợ đen, ngoài việc nhờ nhân viên đi tàu mua vé từ các ga phía Bắc (được phép bán vé khứ hồi 15%) chuyển vào TPHCM cho các cò thì năm nay, các đầu nậu vé chợ đen tại TPHCM còn thêm các mánh khóe là tung người lên mạng giữ chỗ sau đó ăn chia với các đại lý bán vé để đăng ký nơi mua vé với điều kiện lúc bán không ghi tên và số CMND lên vé hoặc lấy danh nghĩa của một doanh nghiệp “ma” nào đó đóng dấu vào danh sách để mua vé tập thể, sau đó tuồn ra chợ đen.
Một cán bộ trong ngành đường sắt cho rằng: để hạn chế vé chợ đen trong khi cung chưa đủ cầu, cần kiểm soát chặt chẽ đồng thời cả 2 khâu: bán vé và soát vé. Nếu người đi tàu không có số CMND trên vé trùng CMND người đi tàu thì kiên quyết không cho lên tàu. Bên cạnh đó, để khuyến khích người không có nhu cầu đi tàu trả lại vé ngành đường sắt cần tính lại lệ phí hoàn trả vé và tạo điều kiện cho người trả vé được thực hiện dễ dàng. Biện pháp chế tài cũng cần phải nghiêm khắc và “nặng đô” hơn. Có như vậy mới hạn chế được tình trạng các cò vé mua đi bán lại để hưởng chênh lệch 30% - 50% giá trị tiền vé.
H.B.
