Diễn đàn không chỉ là điểm hẹn nghề nghiệp ý nghĩa của báo giới mà còn đưa ra những lời giải cho bài toán phát triển bền vững của báo chí Việt Nam trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI).
Phát biểu tại lễ bế mạc, đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nhấn mạnh: “Khi mạng xã hội và AI đang tạo ra cơn bão thông tin khổng lồ, báo chí chính thống không thể chọn cách chạy đua về tốc độ đưa tin, mà phải tái định nghĩa sứ mệnh bằng giá trị cốt lõi: sự tin cậy, tính kiểm chứng và những góc nhìn sâu sắc”.
Theo đồng chí Lê Quốc Minh, việc giữ vững chất lượng nội dung và bản lĩnh người làm báo chính là "con đường duy nhất" để khẳng định vai trò dẫn dắt của báo chí.
Diễn đàn năm nay đã đi thẳng vào những vấn đề gai góc nhất mà các tòa soạn đang đối mặt. Tại các phiên thảo luận, các diễn giả cho rằng, "nguy hiểm nhất không phải tin giả, mà là sự xói mòn niềm tin". Để ứng phó với môi trường truyền thông thay đổi nhanh chóng, báo chí phải thực hiện song hành 2 nhiệm vụ: vừa đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, vừa chủ động xây dựng niềm tin thông qua việc lan tỏa những giá trị nhân văn và sự thật.
Về bài toán kinh tế, phiên thảo luận do Báo Nhân Dân phụ trách đã mổ xẻ các phương thức đa dạng hóa mô hình kinh doanh, từ quảng cáo số đến mô hình thu phí (paywall). Nhiều đại biểu cho rằng, đổi mới sáng tạo không chỉ là công nghệ mà là sự thay đổi tư duy để tiếp cận thế hệ bạn đọc mới, cá nhân hóa nội dung nhằm tạo ra giá trị thương mại bền vững.
Một vấn đề nóng khác là về tinh gọn bộ máy, sắp xếp hệ thống báo chí cũng được đưa ra thảo luận. Theo nhà báo Lê Quốc Minh, việc sắp xếp lại hoạt động của các cơ quan báo chí theo hướng đa nền tảng không làm thu hẹp không gian phát triển, mà là bước đi tất yếu để tối ưu hóa nguồn lực, khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải.
Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cũng cho rằng, các tòa soạn cần hướng tới sự tự chủ toàn diện về công nghệ và dữ liệu để giảm phụ thuộc vào các nền tảng xuyên biên giới.
AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế nhà báo
Một trong những dấu ấn của diễn đàn năm nay là Hội Nhà báo Việt Nam công bố 10 quy tắc sử dụng AI trong báo chí, nhằm bảo vệ giá trị nghề nghiệp trước làn sóng khai thác dữ liệu trái phép để huấn luyện các mô hình AI.
Bộ quy tắc khẳng định nguyên tắc tối thượng: AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế nhà báo. Nhà báo phải là người giữ quyền kiểm soát, thẩm định và chịu trách nhiệm cuối cùng đối với mọi sản phẩm báo chí. Đặc biệt, bộ quy tắc nghiêm cấm việc xem AI là nguồn tin duy nhất, cấm sử dụng AI để tạo ra tin giả, giả mạo hình ảnh, giọng nói nhằm đánh lừa công chúng.
