Điểm chuẩn thấp cũng không tuyển đủ
Tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây), nhiều trường THPT công lập lấy điểm chuẩn cho cả ba nguyện vọng chỉ từ 9-10 điểm, tương đương trung bình khoảng 3 điểm mỗi môn. Tuy nhiên, sau khi công bố kết quả trúng tuyển, nhiều trường vẫn không tuyển đủ số lượng học sinh theo kế hoạch.
Thầy Hồ Sĩ Nhật Nam, Hiệu trưởng Trường THPT Hòa Bình (xã Hòa Hội) cho biết, trường có điểm chuẩn thuộc nhóm thấp nhất thành phố, ở mức 9 điểm cho cả ba nguyện vọng. Dù vậy, nhà trường mới có 393 học sinh hoàn thành thủ tục nhập học, 8 học sinh tuyển thẳng, còn thiếu 49 em so với chỉ tiêu được giao.
Tương tự, Trường THPT Bưng Riềng (xã Xuyên Mộc), THPT Nguyễn Văn Cừ (xã Xuân Sơn), THPT Hắc Dịch (phường Tân Thành) và THPT Phước Bửu (xã Hồ Tràm) cũng thiếu từ vài chục đến hơn 100 học sinh, dù điểm chuẩn cho cả ba nguyện vọng đều ở mức thấp.
Đối mặt với một mùa tuyển sinh đầy khó khăn cũng là câu chuyện chung của các trường THPT ngoài công lập. Thầy Mai Xuân Đồng, Hiệu trưởng Trường THPT Lê Hồng Phong (phường Tam Thắng), cho biết, những năm trước, khoảng 1 tuần sau khi các trường công lập công bố điểm chuẩn, nhà trường đã hoàn tất công tác tuyển sinh.
Lượng hồ sơ đăng ký thường vượt chỉ tiêu nên trường phải đưa ra tiêu chí để sàng lọc, thậm chí nhiều năm liền không nhận học sinh ở các địa bàn xa. Năm nay, nhà trường lấy chỉ tiêu 540 học sinh, nhưng mới tiếp nhận hơn 300 hồ sơ.
Không chỉ bậc THPT, tuyển sinh hệ 9+ (vừa học chương trình THPT vừa học nghề) tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng rơi vào tình trạng tuyển không đủ chỉ tiêu. Bà Phạm Thùy Trang, Trưởng phòng Tuyển sinh, Trường Cao đẳng Quốc tế VABIS, cho biết, năm nay, trường đặt mục tiêu tuyển 805 học sinh hệ 9+, nhưng hiện mới có khoảng 120 hồ sơ xác nhận nhập học.
"Mặc dù nhà trường đã đẩy mạnh truyền thông, tư vấn hướng nghiệp và giới thiệu những lợi thế của mô hình đào tạo hệ 9+, lượng học sinh và phụ huynh quan tâm vẫn giảm đáng kể", bà Trang chia sẻ.
Tạo cơ hội học trường công lập
Thầy Hoàng Đức Mạnh, Hiệu trưởng Trường THPT Bưng Riềng, cho biết, việc TPHCM nâng tỷ lệ học sinh được học lớp 10 công lập lên khoảng 80% đã tạo điều kiện để phần lớn học sinh sau THCS có cơ hội tiếp tục học tại các trường THPT công lập.
Đặc biệt, tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây), nơi có hệ thống trường lớp và cơ sở vật chất đáp ứng tốt nhu cầu học tập, tỷ lệ học sinh vào trường công còn cao hơn mức bình quân của toàn thành phố. Tuy nhiên, tại một số địa bàn nông thôn, số học sinh đạt ngưỡng xét tuyển không nhiều, nên dù điểm chuẩn ở mức thấp, một số trường vẫn không tuyển đủ chỉ tiêu.
Theo thầy Hồ Sĩ Nhật Nam, tại một số trường không tuyển đủ chỉ tiêu ngay trong đợt đầu có thể tuyển sinh bổ sung. Cách làm này vừa bảo đảm chất lượng đầu vào, vừa tạo điều kiện để những học sinh có điểm thi cao nhưng chưa trúng tuyển ở bất kỳ nguyện vọng nào có cơ hội vào trường công lập.
"Với những trường ở địa bàn vùng xa như xã Hòa Hội, việc thu hút học sinh từ địa phương khác không hề dễ dàng do điều kiện đi lại, ăn ở và sinh hoạt còn hạn chế. Ngay cả khi tuyển được học sinh ngoài địa bàn, việc duy trì sĩ số cũng gặp khó vì nhiều em có xu hướng chuyển trường khi có điều kiện thuận lợi hơn", thầy Nam nói thêm.
Trong khi đó, áp lực lớn hơn lại dồn về các trường ngoài công lập và giáo dục nghề nghiệp khi nguồn tuyển bị thu hẹp đáng kể. Bà Phạm Thùy Trang cho rằng, tâm lý của nhiều phụ huynh vẫn ưu tiên cho con theo học THPT trước khi cân nhắc giáo dục nghề nghiệp. Vì vậy, dù mô hình đào tạo 9+ có nhiều lợi thế nhưng chưa phải là lựa chọn ưu tiên.
Để công tác phân luồng đạt hiệu quả, bà Trang cho rằng cùng với nỗ lực của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cần có cơ chế tuyển sinh ổn định, đồng bộ giữa giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp.
Rà soát xét tuyển bổ sung
Ngày 16-7, Sở GD-ĐT TPHCM cho biết đang rà soát đề xuất xét tuyển bổ sung lớp 10 của các trường THPT công lập. Theo đó, trên cơ sở số lượng học sinh hoàn thành thủ tục nhập học thực tế so với chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 được giao của năm học 2026-2027, các trường đề xuất có xét tuyển bổ sung hay không, chỉ tiêu xét tuyển bổ sung của từng đơn vị.
Trên cơ sở đó, Sở GD-ĐT TPHCM xem xét phê duyệt chỉ tiêu tuyển bổ sung với từng trường, đảm bảo hiệu quả triển khai các chương trình giáo dục. Năm nay, điều kiện tham gia xét tuyển bổ sung lớp 10 là học sinh đã tham gia Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027 nhưng không trúng tuyển cả ba nguyện vọng đã đăng ký, không áp dụng đối với các trường hợp đã trúng tuyển một trong ba nguyện vọng nhưng không nộp hồ sơ nhập học. Dự kiến chỉ tiêu xét tuyển bổ sung lớp 10 của các trường THPT công lập sẽ được công bố sau ngày 18-7.
MINH QUÂN