Được thành lập từ năm 2019 với mục tiêu tập hợp dữ liệu sức khỏe của hàng triệu người dân, Health Data Hub (HDH) - nền tảng dữ liệu y tế quốc gia của Pháp, lâu nay vẫn là tâm điểm của những tranh cãi nảy lửa do được lưu trữ trên nền tảng đám mây của Microsoft. Theo thông cáo chung từ các quan chức của Chính phủ Pháp ngày 9-2, nước này đã phát lệnh mở thầu để chuyển đổi nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ cho HDH.
Mục tiêu nhằm tìm kiếm một đối tác không chịu sự chi phối của các đạo luật ngoài lãnh thổ Mỹ, vốn cho phép các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ tiếp cận dữ liệu ngay cả khi chúng được lưu trữ ở nước ngoài. Trao đổi với báo giới Pháp, bà Anne Le Hénanff, Quốc vụ khanh về AI và kỹ thuật số, khẳng định, việc thay thế Microsoft không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà là yêu cầu cấp thiết về “chủ quyền số” trong một thế giới địa chính trị ngày càng bất ổn.
Không chỉ dừng lại ở ngành y tế, Chính phủ Pháp chuẩn bị ban hành một học thuyết mới về mua sắm phần mềm và dịch vụ số trong toàn bộ khu vực công. Dự kiến, Thủ tướng Sébastien Lecornu sẽ ký ban hành thông tư, theo đó, tiêu chí chủ quyền sẽ được đặt ngang hàng với hiệu năng, an toàn và chi phí.
Theo Báo Le Monde, điều này đồng nghĩa với việc các cơ quan nhà nước sẽ bị hạn chế việc tùy tiện chọn những giải pháp từ Thung lũng Silicon nếu có các giải pháp thay thế tương đương từ nội địa hoặc trong khối EU. Đây là cú hích mạnh mẽ vào thị trường phần mềm và dịch vụ đám mây tại châu Âu, nơi các tập đoàn Mỹ hiện đang chiếm giữ tới 83% thị phần chi tiêu chuyên nghiệp.
Việc Pháp kiên quyết yêu cầu tiêu chuẩn SecNumCloud (chứng nhận an ninh cao nhất của Cơ quan An toàn hệ thống thông tin quốc gia Pháp) đã mở ra cơ hội vàng cho các nhà thầu nội địa. Những cái tên như OVHcloud và Cloud Temple đang nổi lên như những ứng viên hàng đầu cho HDH. Bên cạnh đó, những mô hình “đám mây tin cậy” - sử dụng công nghệ Mỹ nhưng được vận hành và kiểm soát hoàn toàn bởi pháp nhân Pháp, như S3NS (Thales & Google) hay Bleu (Orange & Capgemini hợp tác với Microsoft) cũng đang ráo riết hoàn thiện để kịp nhận chứng nhận trong nửa đầu năm nay.
Dù vậy, Chính phủ Pháp cũng nhìn nhận là thực tế không thể thay đổi mọi thứ trong một sớm một chiều. Với ngân sách chi tiêu công cho lĩnh vực số tới 4,5 tỷ EUR (khoảng 5,3 tỷ USD) mỗi năm, việc chuyển dịch toàn bộ hệ thống sang các giải pháp châu Âu là một bài toán hóc búa về cả công nghệ lẫn tài chính. Động thái của Pháp chắc chắn sẽ không tránh khỏi những phản ứng từ phía Washington.
Trong quá khứ, Chính phủ Mỹ từng nhiều lần cảnh báo sẽ có biện pháp đáp trả nếu các chính sách của Pháp gây bất lợi cho các tập đoàn công nghệ Mỹ. Tuy nhiên, trước bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu và sự trỗi dậy của AI, Paris dường như đã sẵn sàng chấp nhận rủi ro để bảo vệ “kho báu” dữ liệu của mình. Việc lựa chọn nhà thầu mới cho HDH vào cuối tháng 3 tới sẽ là phép thử đầu tiên và quan trọng nhất cho học thuyết chủ quyền số mà Pháp đang theo đuổi.
