Tọa đàm thu hút gần 30 tham luận chuyên sâu, tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ, tập trung phân tích thực trạng, nhận diện thách thức và đề xuất các giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy hiệu quả giá trị văn hóa làng trên địa bàn Đà Nẵng trong bối cảnh phát triển mới.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi cho biết, không gian văn hóa làng xứ Quảng được hình thành từ sự giao thoa hài hòa giữa văn hóa làng ven biển, làng nghề truyền thống, làng nông nghiệp và văn hóa cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, những giá trị như tình làng nghĩa xóm, phong tục tập quán, lễ hội truyền thống, ký ức cộng đồng và tinh thần kiên cường đã trở thành nền tảng tinh thần quan trọng, tạo nên sức sống bền bỉ của vùng đất xứ Quảng.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số và đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, văn hóa làng đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Không gian làng truyền thống dần bị thu hẹp, nhiều công trình kiến trúc cổ có nguy cơ mai một, trong khi các giá trị văn hóa phi vật thể cũng chịu sức ép trước những biến đổi của đời sống hiện đại.
Theo bà Nguyễn Thị Anh Thi, TP Đà Nẵng xác định việc bảo tồn văn hóa truyền thống nói chung và văn hóa làng nói riêng là nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương, biến di sản thành tài sản, chuyển hóa giá trị văn hóa thành nguồn lực và động lực phát triển.
“Khơi dậy niềm tự hào về nguồn cội, củng cố ý thức cộng đồng và xây dựng niềm tin vững chắc trong nhân dân sẽ tạo động lực để phát huy ý chí, khát vọng phát triển quê hương, đất nước theo hướng bền vững”, bà Nguyễn Thị Anh Thi nhấn mạnh.
Trong tham luận “Văn hóa làng - Giá trị cốt lõi hình thành bản sắc văn hóa dân tộc”, PGS-TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, văn hóa làng là một trong những nền tảng sâu xa nhất tạo nên bản sắc văn hóa Việt Nam.
Đối với xứ Quảng, văn hóa làng càng có ý nghĩa đặc biệt. Đây là nơi hội tụ nhiều lớp trầm tích văn hóa, nơi bản sắc Việt Nam được làm giàu bởi giao lưu, khai mở, thích ứng và sáng tạo. Làng xứ Quảng vừa mang những giá trị chung của làng Việt, vừa có sắc thái riêng của một vùng đất giàu bản lĩnh, nghĩa khí, hiếu học, cần cù, thẳng thắn, tiết kiệm và luôn khát vọng vươn lên.
“Trong kỷ nguyên mới, bảo tồn văn hóa làng không phải là níu giữ quá khứ, mà là làm cho những giá trị tốt đẹp của quá khứ tiếp tục sống trong hiện tại và tham gia kiến tạo tương lai. Muốn vậy, cần chuyển từ tư duy bảo tồn tĩnh sang bảo tồn động; từ bảo tồn di tích đơn lẻ sang bảo tồn hệ sinh thái văn hóa; từ quản lý hành chính sang quản trị có sự tham gia của cộng đồng; từ khai thác tài nguyên văn hóa sang phát triển nguồn lực văn hóa; từ truyền thông một chiều sang giáo dục, số hóa và sáng tạo hóa di sản”, PGS-TS Bùi Hoài Sơn chia sẻ.
Tại tọa đàm, các đại biểu cũng tập trung thảo luận nhiều vấn đề trọng tâm như những thách thức đối với văn hóa làng xứ Quảng trong quá trình đô thị hóa; giải pháp phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn, du lịch làng nghề và du lịch di sản theo hướng bền vững; định hướng phát triển văn hóa làng trên địa bàn TP Đà Nẵng trong giai đoạn mới.
