Trình bày tờ trình về dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo có nhiều điểm mới mang tính đột phá so với quy định hiện hành.
Trong đó, dự thảo bổ sung các loại hình nhà ở mới như: nhà ở thương mại giá phù hợp (loại nhà ở thương mại được hưởng một số chính sách hỗ trợ của Nhà nước nhưng phải đáp ứng các tiêu chí về giá bán, giá thuê mua nhất định); nhà có mục đích lưu trú bao gồm căn hộ du lịch (condotel), biệt thự du lịch, căn hộ kết hợp văn phòng (officetel) và các tên gọi khác có mục đích lưu trú. Dự thảo cũng quy định cấm sử dụng loại nhà này để đăng ký thường trú hoặc cư trú lâu dài.
Dự thảo còn quy định về nhà ở cho ngành kiểm sát nhân dân, tòa án nhân dân - nhóm đối tượng mới được đưa vào diện hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội; nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp được xây dựng trên đất dịch vụ của khu công nghiệp để cho công nhân thuê…
Liên quan đến quản lý nhà chung cư, dự thảo đưa ra quy định về chung cư có thời hạn (dựa trên thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế hoặc kiểm định thực tế); quy định cụ thể về việc phá dỡ, cải tạo và xây dựng lại nhà chung cư cũ (được định nghĩa là nhà chung cư được đầu tư xây dựng từ năm 1994 trở về trước), bao gồm cả cơ chế bồi thường theo hệ số K đối với diện tích căn hộ tái định cư.
Hoạt động phát triển nhà cá nhân xây dựng nhiều tầng, nhiều căn hộ để bán hoặc cho thuê mua (chung cư mini) được siết chặt, phải đáp ứng điều kiện làm chủ đầu tư dự án và các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy.
Báo cáo tóm tắt về định hướng chính sách sửa đổi luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành luật, nhưng đề nghị làm rõ nhiều nội dung. Về nhà có mục đích lưu trú (condotel, officetel…), cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc kỹ vì bản chất của loại hình này là bất động sản kinh doanh dịch vụ lưu trú, không phải nhà ở thông thường phục vụ sinh hoạt gia đình. Việc đưa vào dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) cần tránh chồng chéo với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Khái niệm “nhà ở thương mại giá phù hợp” cũng cần có sự phân biệt rõ hơn với các loại hình nhà ở xã hội và nhà ở thương mại thông thường về đối tượng và cơ chế ưu đãi để tránh trục lợi chính sách.
Tương tự, đối với loại nhà ở cho ngành kiểm sát, tòa án, cơ quan thẩm tra cho rằng cần được xem xét cân đối với các nhóm đối tượng cán bộ, công chức, viên chức khác để đảm bảo tính thống nhất, bình đẳng.
Về quản lý vận hành, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung cơ chế kiểm soát hoạt động của ban quản trị nhà chung cư để tháo gỡ các bất cập, tranh chấp phát sinh trong thực tế. Về đầu tư, ủy ban đề nghị rà soát các quy định về "giải chấp" và "nhận thế chấp dự án" để bảo vệ quyền lợi của người mua nhà, tránh tranh chấp khi dự án bị hoãn hoặc chậm tiến độ…
Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với nội dung chính của báo cáo định hướng sửa đổi luật. Sau khi tiếp thu ý kiến tại phiên họp, hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi luật đủ điều kiện trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới.
