“Đỏ mắt” tìm mua sách giáo khoa

Ngày 17-8, học sinh ở nhiều tỉnh, thành trên cả nước trở lại trường sau kỳ nghỉ hè. Năm học 2026-2027 bắt đầu, nhưng tại nhiều địa phương, phụ huynh vẫn chật vật tìm mua đủ sách giáo khoa (SGK) cho con. Tình trạng thiếu SGK ở nhiều điểm bán khiến phụ huynh, học sinh lo lắng trước ngày khai giảng.

Phụ huynh tìm kiếm sách giáo khoa cho con trước thềm năm học 2026-2027 tại Nhà sách FAHASA Nguyễn Huệ (phường Sài Gòn, TPHCM) (ẢNH: HOÀNG HÙNG)
Phụ huynh tìm kiếm sách giáo khoa cho con trước thềm năm học 2026-2027 tại Nhà sách FAHASA Nguyễn Huệ (phường Sài Gòn, TPHCM) (ẢNH: HOÀNG HÙNG)

Đi nhiều nơi mới gom đủ bộ sách

Tại Hà Nội, từ giữa tuần qua, thay vì mua trọn bộ SGK ở một điểm như những năm trước, nhiều phụ huynh phải cầm danh sách, đi từ nhà sách này sang nhà sách khác để gom từng cuốn. Anh T.T., phụ huynh ngụ phường Tây Hồ, cho biết, để mua đủ 17 cuốn SGK cho con trai vừa trúng tuyển lớp 10 chuyên Lý, Trường THPT chuyên Chu Văn An, anh phải đi 3 nhà sách. Mỗi nơi thiếu một vài đầu sách, có nơi SGK của cả khối lớp chỉ còn vài cuốn trên kệ.

Không chỉ phụ huynh gặp khó khăn khi đi mua sách cho con, giáo viên dạy môn Ngữ văn một trường THPT ở Hà Nội cho biết, cô phải đi nhiều nhà sách mới mua được sách Ngữ văn lớp 11 và lớp 12, tập 1. Nhiều nhà sách chỉ còn rải rác sách Tin học, Giáo dục thể chất, Công nghệ; các đầu sách Ngữ văn, Tiếng Anh gần như hết. Ông Đỗ Thắng, chủ cửa hàng sách và văn phòng phẩm trên đường Nguyễn Trãi (phường Hà Đông), phân trần, cửa hàng bán lẻ cũng rơi vào tình thế bị động bởi nguồn sách từ nhà phân phối chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Tình trạng tương tự diễn ra tại nhiều nhà sách ở các phường Phú Thủy, Phan Thiết, Bình Thuận (tỉnh Lâm Đồng). Trong sáng 17-8, nhiều nhà sách đồng loạt thông báo hết SGK các cấp; một số nơi còn sách nhưng chỉ có sách lẻ ở một số môn học, không đủ bộ SGK ở từng khối lớp. Nhân viên một nhà sách trên đường Trần Hưng Đạo (phường Phan Thiết) cho hay, SGK ở cấp THPT gần như không còn, sách ở bậc tiểu học và THCS chỉ còn lác đác. Nhà sách N.H. (đường Từ Văn Tư, phường Phan Thiết) thông tin, mỗi ngày có khoảng 100 phụ huynh đến hỏi mua SGK nhưng không đủ hàng, phải thu gom từng cuốn từ nhiều nguồn để đáp ứng một phần nhu cầu.

Tại TPHCM, tình trạng thiếu sách cũng xuất hiện ở nhiều điểm bán. Nhân viên Nhà sách Thăng Long (phường Thạnh Mỹ Tây) báo lại, hiện nay SGK ở tất cả khối lớp đều thiếu, không đủ bộ, dù nhu cầu của phụ huynh rất lớn. Các đầu sách thiếu khác nhau tùy từng thời điểm. Phụ huynh muốn mua đủ thường phải đi nhiều nhà sách hoặc để lại số điện thoại chờ nhân viên nhà sách liên hệ khi có hàng.

Tại phường Phước Thắng, chị Hà Thị Thu Trang, phụ huynh có con năm nay học lớp 6, lo lắng: “Tôi đã đi các nhà sách Fahasa, Bạch Đằng, Hoàng Cương, Nguyễn An Ninh và Công ty CP Sách - Thiết bị trường học Bà Rịa - Vũng Tàu, thậm chí liên hệ mua trực tuyến nhưng chưa nơi nào có đủ bộ SGK lớp 6. Đến nay, một số đơn hàng vẫn trong tình trạng chờ vận chuyển”.

Tương tự, anh Phạm Văn Khánh (phường Vũng Tàu) kể, anh phải đi 4 nhà sách mới gom đủ bộ SGK lớp 4 cho con. Điều phụ huynh lo nhất là thời điểm tựu trường đã đến trong khi một số đầu sách chưa rõ ngày có hàng.

Trái ngược với việc đi “gom” từng cuốn SGK lẻ, anh Huỳnh Văn Trưởng (phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau) lại gặp tình huống “dở khóc, dở cười” là hầu hết nhà sách trên địa bàn hai phường An Xuyên và Tân Thành không còn đủ bộ SGK lớp 2 do thiếu cuốn Đạo đức và Hoạt động trải nghiệm. Tuy nhiên, khi tìm mua ở những nơi khác, các nhà sách đóng nguyên bộ không bán lẻ từng cuốn theo nhu cầu của phụ huynh.

Đến thời điểm này, đã có 7 tỉnh, thành phố và 6 phường, xã tại TP Đồng Nai và TP Đà Nẵng sẽ hỗ trợ, miễn phí hoặc dự kiến miễn phí SGK cho học sinh trong nhóm ưu tiên từ năm học 2026-2027, gồm: TPHCM, tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Cà Mau, TP Huế, tỉnh Khánh Hòa, tỉnh Nghệ An, tỉnh Gia Lai; xã Nha Bích, phường An Lộc, phường Minh Hưng, phường Đồng Xoài, xã Bù Đăng (TP Đồng Nai) và xã Hòa Vang (TP Đà Nẵng). Riêng Quảng Ninh trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai chính sách cấp miễn phí sách giáo khoa trên quy mô toàn tỉnh.

Cung ứng ra thị trường 220 triệu bản SGK

Ngày 17-8, nhiều trường học trên địa bàn TPHCM thông báo, phụ huynh có nhu cầu mua SGK thì đăng ký với thư viện trường. Trường sẽ tổng hợp số lượng, liên hệ đơn vị phát hành để “mua hộ” phụ huynh. Ngoài ra, trong các tuần lễ đầu tiên của năm học mới, nếu phụ huynh chưa trang bị đủ SGK, giáo viên chủ nhiệm sẽ hỗ trợ tài liệu học tập, đảm bảo không ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.

Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM Nguyễn Bảo Quốc khẳng định, TPHCM đảm bảo cung cấp đủ SGK cho học sinh trước khai giảng năm học mới. Trước tình trạng khan hiếm sách, sở sẽ tiếp tục làm việc với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đảm bảo cung cấp đủ SGK cho các nhà trường nhằm trang bị cho học sinh yếu thế và học sinh có nhu cầu mượn SGK. Sở chỉ đạo tất cả trường học rà soát kỹ lưỡng danh sách, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu sách hay tình trạng “sốt sách” cục bộ. TPHCM tiếp tục triển khai các chương trình hỗ trợ, trang bị sách cho các thư viện trường học, tặng SGK cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, đảm bảo mục tiêu 100% học sinh có đủ sách đến trường.

R2a.jpg
Phụ huynh đổ xô tìm mua sách giáo khoa cho con trong một nhà sách tại TPHCM, sáng 16-8 (ẢNH: THU TÂM)

Đại diện Sở GD-ĐT tỉnh Lâm Đồng cho biết, năm nay một bộ phận phụ huynh chờ chính sách miễn SGK nên chưa chủ động đăng ký mua. Khi địa phương xác định chưa miễn phí đại trà trong năm học 2026-2027, nhu cầu mua tăng nhanh, dẫn đến thiếu sách. Sở đã đề nghị Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tăng nguồn cung, đẩy nhanh in ấn, bổ sung sách trong tháng 9.

Tại tỉnh Cà Mau, Giám đốc Sở GD-ĐT Nguyễn Văn Nguyên thông tin, sở đã làm việc với Công ty CP Sách và Thiết bị giáo dục Cà Mau cùng các đơn vị liên quan. Các đơn vị cam kết đảm bảo đủ lượng sách đưa ra thị trường, không gây ảnh hưởng hay thiếu hụt diện rộng. Qua khảo sát, nguồn sách phục vụ năm học mới đã được các đại lý, công ty nhập về tương đối đầy đủ; thiếu hụt chủ yếu xảy ra ở một số đầu sách. Sở tiếp tục phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và đơn vị phân phối để theo dõi sát tình hình, không để học sinh thiếu SGK khi bước vào năm học mới.

Tại TP Đồng Nai, Sở GD-ĐT cho biết, nhu cầu SGK năm học 2026-2027 tăng cao trong bối cảnh năm đầu tiên thực hiện thống nhất một bộ SGK trên toàn quốc. Tổng nhu cầu toàn thành phố hơn 850.000 bộ, đến nay các đơn vị cung ứng đã hoàn thành khoảng 90% kế hoạch bàn giao.

Ông Ngô Văn Hoan, Phó Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, thông tin, tính đến ngày 15-8, đơn vị cùng hệ thống phát hành đã cung ứng ra thị trường 220 triệu bản SGK và 76 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo. So với cùng kỳ năm 2025, sản lượng SGK đạt 148%, sách bài tập và sách tham khảo đạt 119%. Ngoài ra, 8 triệu bản SGK và 2 triệu bản sách bài tập đang được điều chuyển để bổ sung theo nhu cầu thực tế, đảm bảo không để học sinh thiếu sách trước ngày khai giảng.

Lý giải tình trạng thiếu sách cục bộ, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho rằng, nhu cầu mua SGK tăng mạnh vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8, một số phụ huynh mua thêm bộ SGK thứ hai để con học tại nhà; một số mạnh thường quân, tổ chức xã hội cũng mua số lượng lớn SGK để tặng thư viện trường học.

Mặt khác, một số trường không đặt sách tập trung như các năm trước do chờ chính sách miễn phí SGK, khiến học sinh phải tự mua lẻ, gây áp lực lên hệ thống bán lẻ. Ngoài ra, việc một số phụ huynh chưa cập nhật đầy đủ thông tin sử dụng SGK trong năm học mới dẫn đến tình trạng mua rồi đề nghị đổi, trả vì lầm tưởng một số đầu sách không còn được sử dụng.

Cảnh giác lừa đảo, giá cao trên mạng

Tình trạng thiếu sách cục bộ cũng tạo kẽ hở để kẻ gian lợi dụng. Ngày 13-8, chị S.H. (TPHCM) chia sẻ, chị bị lừa khi tìm mua SGK cho hai con học lớp 3 và lớp 12. Qua một tài khoản Zalo, người bán báo có đủ sách, yêu cầu chuyển tiền trước.

Sau khi chị S.H. chuyển 50.000 đồng đặt cọc, tài khoản này chặn liên lạc, số điện thoại cũng không thể kết nối. Nhiều phụ huynh cũng phản ánh một số gian hàng trên sàn thương mại điện tử rao bán SGK với giá cao hơn nhiều lần giá niêm yết. Có trường hợp cuốn Tin học lớp 6 giá niêm yết 9.000 đồng nhưng được rao bán tới 48.000 đồng/cuốn.

Tin cùng chuyên mục