Công nghệ thay sức người
Giữa những khu nhà màng trải dài ở xã Nghĩa Thành và xã Xuân Sơn, những luống dưa lưới đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh. Không còn hình ảnh người nông dân đội nắng kéo ống tưới hay tất bật phun phân bón như trước, mọi công đoạn chăm sóc tại Hợp tác xã (HTX) Dưa lưới An Farm giờ đây được vận hành bằng công nghệ hiện đại. Từ tưới nước, cung cấp dinh dưỡng đến quản lý sinh trưởng của cây đều được kiểm soát chặt chẽ, tạo nên những vụ mùa năng suất cao và ổn định.
Được thành lập vào tháng 1-2025, HTX Dưa lưới An Farm hiện có 5 thành viên chính thức, với tổng diện tích sản xuất khoảng 5,5ha. Bên cạnh đó, HTX liên kết với 110 hội viên nông dân ở nhiều tỉnh, thành phố khu vực phía Nam tham gia sản xuất và được bao tiêu sản phẩm trên diện tích khoảng 60ha. Mô hình liên kết này đang từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, tạo nền tảng cho sản xuất quy mô lớn và hướng đến thị trường xuất khẩu.
Dẫn chúng tôi tham quan khu nhà màng rộng hàng ngàn mét vuông trên địa bàn xã Xuân Sơn, ông Nguyễn Anh Tuấn, Quản lý HTX Dưa lưới An Farm, cho biết, toàn bộ diện tích trồng dưa đều áp dụng công nghệ cao. Hệ thống tưới nhỏ giọt của Israel được lắp đặt đồng bộ, đưa nước và dinh dưỡng đến tận gốc cây theo từng giai đoạn sinh trưởng.
“Nhờ tưới nhỏ giọt, lượng nước sử dụng được kiểm soát chính xác, giảm thất thoát, đồng thời tiết kiệm khoảng 30% chi phí sản xuất so với phương thức canh tác thông thường. Đặc biệt, hệ thống phun dinh dưỡng tự động giúp giảm khoảng 20% chi phí nhân công”, ông Tuấn chia sẻ.
Không chỉ ứng dụng công nghệ trong tưới tiêu, HTX Dưa lưới An Farm còn hướng đến sản xuất nông nghiệp xanh bằng việc tận dụng nguồn nguyên liệu hữu cơ, như chuối và các phụ phẩm nông nghiệp, để ủ làm phân bón. Giải pháp này góp phần cải tạo đất, tăng sức đề kháng cho cây trồng và hạn chế sâu bệnh phát sinh từ môi trường bên ngoài.
Bên trong nhà màng, từng trái dưa căng tròn, phát triển đồng đều. Theo ông Tuấn, từ khi xuống giống đến khi thu hoạch chỉ mất khoảng 70 ngày. Với điều kiện sản xuất trong nhà màng và quy trình kỹ thuật được kiểm soát chặt chẽ, mỗi năm HTX có thể thực hiện trung bình 4 vụ, năng suất từ 4-5 tấn/sào. Với giá bán hiện nay dao động từ 28.000-30.000 đồng/kg, sau khi trừ toàn bộ chi phí, người trồng có thể lãi khoảng 50-60 triệu đồng/sào.
“Bà đỡ” cho nông dân
Điều đáng chú ý là HTX Dưa lưới An Farm không chỉ sản xuất mà còn đóng vai trò “bà đỡ” cho nông dân thông qua việc bao tiêu toàn bộ sản phẩm của các thành viên liên kết. Dưa lưới sau thu hoạch được phân phối vào các chợ truyền thống, hệ thống siêu thị và nhiều kênh bán lẻ hiện đại.
Là một trong những hộ dân tham gia liên kết sản xuất với HTX Dưa lưới An Farm, ông Võ Quốc Dũng (xã Xuân Sơn) hào hứng chia sẻ về những hiệu quả thiết thực mà mô hình mang lại. Gia đình ông hiện canh tác 6.000m2 dưa lưới và đã gắn bó với HTX Dưa lưới An Farm gần một năm.
“Trước đây, với 2 sào đất, tôi chỉ thu được khoảng 6 tấn dưa. Từ khi áp dụng đồng bộ các quy trình kỹ thuật và công nghệ của HTX, sản lượng tăng lên khoảng 10 tấn trên cùng diện tích. Trừ các khoản chi phí, mỗi vụ tôi thu về khoảng 300-360 triệu đồng. Quan trọng hơn là sản phẩm được HTX bao tiêu nên bà con không còn nỗi lo đầu ra”, ông Dũng cho biết.
Giữa bối cảnh ngành nông nghiệp đang hướng đến mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, mô hình dưa lưới công nghệ cao là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Hiện nay, khoảng 15%-20% tổng sản lượng của HTX Dưa lưới An Farm được xuất khẩu sang các thị trường Singapore, Trung Đông và Campuchia.
Đây là tín hiệu tích cực cho thấy chất lượng sản phẩm đã đáp ứng được những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, HTX Dưa lưới An Farm phát triển đa dạng các giống dưa nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Trong đó, các loại dưa như Hami vàng, Hạ uyển, Huỳnh long, TL3 xanh tròn và Hà Lan... được thị trường ưa chuộng vì có hương vị đặc trưng, độ ngọt cao, mẫu mã đẹp.
