Trong số 16 mẫu thịt gà nhập lậu bị bắt giữ trong 2 đợt mới đây trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn có tới 8 mẫu dương tính với virus H5N1. Phía Trung Quốc cũng đã và đang tiêu hủy hàng loạt gà tại vùng có dịch. Trong khi đó, gà lậu vẫn đang ngày đêm rầm rập tràn vào nội địa qua các cửa ngõ biên giới phía Bắc, là mối đe dọa lớn đối với không chỉ người chăn nuôi mà cả người tiêu dùng vào dịp tết đang đến gần.
50% gà lậu có virus H5N1
Theo nhận định của Chi cục QLTT tỉnh Lạng Sơn, năm nay lượng hàng buôn lậu nói chung đổ vào địa bàn tỉnh Lạng Sơn giảm khoảng 30-40% so với năm trước. Lý do là do giảm phát, sức mua “đuối” hẳn mặc dù đã là cuối năm.
Do đó, hàng hóa Trung Quốc cũng không tràn sang nhiều. Tuy nhiên, có 2 mặt hàng Trung Quốc là pháo lậu và gà lậu thì lại liên tục “tăng nhiệt” suốt từ đầu tháng 12-2008 đến nay.
Chỉ riêng từ đầu tháng 1-2009 đến nay, cơ quan chức năng không chỉ của tỉnh Lạng Sơn mà cả Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Nội, Quảng Ninh đều bắt quả tang hàng chục vụ vận chuyển gà lậu với quy mô lớn (mỗi xe chở 1-2 tấn gà lậu).
Nhưng đó chỉ là một phần nổi của tảng băng chìm, vì các chợ sâu trong nội địa vẫn bày bán rất nhiều gà “lạ”, có nghĩa là một lượng lớn gà lậu vẫn lọt các chốt kiểm soát, kiểm dịch và tuồn sâu về các tỉnh miền xuôi.
Gần tết gà lậu về Hà Vỹ (Hà Nội), cũng là đầu mối của gà Trung Quốc tràn về. Ảnh: NG.NGÂN
Điều đáng lo ngại là gần đây, sau khi có thông tin khẳng định ở tỉnh Giang Tô (Trung Quốc), các nhà chức trách đã phát hiện một ổ dịch cúm gia cầm bùng phát và sau đó phải khẩn cấp tiêu hủy hàng trăm ngàn con gà để dập dịch, đồng thời cũng đã có bệnh nhân chết vì virus cúm gia cầm; Chi cục Thú y tỉnh Lạng Sơn liền vào cuộc thu thập một số mẫu thịt gà Trung Quốc nhập lậu qua khu vực xã Bảo Lâm thuộc huyện Cao Lộc vào địa bàn tỉnh Lạng Sơn bị lực lượng hải quan bắt giữ và đã phát hiện có sự xuất hiện của virus H5N1.
Trao đổi với PV Báo SGGP, ông Đỗ Văn Được - Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh Lạng Sơn - khẳng định, trong số 16 mẫu mà chi cục thu thập sau khi xét nghiệm đã phát hiện có tới 50% có virus H5N1.
Còn ông Nông Ngọc Tăng - Phó Giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Lạng Sơn bày tỏ: “Đó là tỷ lệ đáng báo động. Nếu hoạt động buôn lậu còn xảy ra và không được quản lý chặt thì không chỉ đàn gia cầm của tỉnh Lạng Sơn mà còn nhiều địa phương khác ở miền Bắc sẽ bị mắc dịch”.
Theo ông Tăng, cả năm 2008, trong số 711 mẫu thịt gà được thu thập để xét nghiệm, chi cục chỉ phát hiện có 47 mẫu - chỉ chiếm 0,06% - có virus H5N1.
“Khóa cửa” gà lậu - không thể chậm trễ
Theo ông Dương Văn Sinh - Trưởng phòng nghiệp vụ - Chi cục QLTT tỉnh Lạng Sơn, mặc dù cơ quan chức năng đã bắt hàng trăm vụ buôn gà lậu, đã xử lý hàng trăm đối tượng ở Bảo Lâm nhưng vẫn không ngăn chặn được gà nhập lậu vì lợi nhuận từ gà lậu quá lớn nên dân buôn lậu vẫn không bỏ cuộc.
Trong 1-2 tuần trở lại đây, mặc dù giá có tăng chút ít song gà của Trung Quốc bán tại “tổng kho” Cốc Trang vẫn chỉ 12.000-12.700 đồng/kg. Trong khi đó, do phục vụ thị trường tết cổ truyền, giá gà trong nước đã tăng chóng mặt: 60.000-70.000 đồng/kg. Do đó, nếu buôn trót lọt 1 tấn gà lậu là chủ gà kiếm bộn tiền. Dân xách gà lậu Bảo Lâm cũng chỉ trông mong mỗi dịp cuối năm để làm ăn.
Ngoài ra, họ có “lợi thế” là nằm sát “tổng kho” gà thải Cốc Trang, chỉ cần đi vài trăm mét là sang đến “thiên đường” gà, địa hình hoang sơ, hiểm trở, lại nằm cách biệt hẳn với thị trấn Đồng Đăng, nơi lực lượng chống buôn lậu dày đặc.
Trong khi đó, từ trung tâm xã Bảo Lâm lại có con đường tắt dài khoảng 3km, vắt qua 2-3 quả núi là ra đến thôn Khuổi Mươi, xã Thụy Hùng nằm kề quốc lộ 1A.
Chi cục QLTT tỉnh Lạng Sơn thừa nhận, mặc dù đã bắt giữ hàng trăm vụ gà nhập lậu song hiện nay lượng gà lậu lọt qua các “điểm nóng” có ngày vẫn lên tới hàng chục tấn.
Vẫn theo ông Nông Ngọc Tăng, gần đây trong những lô gà lậu bị bắt giữ, cơ quan chức năng còn phát hiện tình trạng nhiều con gà đã bị chết nhưng vẫn được đưa đi tiêu thụ và điều đáng lo là cơ quan chức năng không thể biết được những con gà đó có phải là gà bệnh hay không?
Ông Đỗ Văn Được nhận định, trong vòng nửa tháng qua, thời tiết ở miền Bắc liên tục rét đậm, rét hại là điều kiện tốt để các ổ dịch cúm gia cầm phát sinh.
Mới đây, trong cuộc họp về ứng phó với dịch cúm gia cầm trước và sau Tết Kỷ Sửu, mặc dù Cục Thú y (Bộ NN-PTNT) khẳng định hiện cả nước chỉ còn 2 tỉnh Thanh Hóa, Thái Nguyên còn cúm gia cầm, song các thành viên thuộc Ban chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch cúm gia cầm đều tỏ ra lo lắng: “Thời tiết và buôn lậu đang diễn biến phức tạp. Nếu không ngăn chặn hiệu quả thực sự từ biên giới thì dịch cúm gia cầm sẽ lây lan trên diện rộng từ nguồn gia cầm nhập lậu”.
Mới đây, ở Thái Nguyên đã bùng phát cúm gia cầm, rất có thể là do lây lan từ nguồn gà lậu. Trước tình hình trên, thực hiện chỉ đạo của trung ương, Lạng Sơn đã thực hiện một kế hoạch “nóng” về việc thiết lập 5 vòng vây gà lậu từ các đường mòn biên giới cho đến tổng kho và các chợ nhằm không để tái phát dịch cúm gia cầm trước Tết Nguyên đán.
UBND tỉnh Lạng Sơn đã điều động thêm lực lượng cắm chốt tại Trạm kiểm soát Bến Lường (huyện Hữu Lũng) để bịt đường chạy của dân buôn lậu. Đồng thời, Chi cục Thú y tỉnh Lạng Sơn cũng đã khẩn cấp đưa hơn 9 tấn thuốc khử trùng lên tiêu độc tại tất cả các khu vực thường xảy ra buôn, tàng trữ gà lậu.
VĂN PHÚC HẬU
