Giá chanh tăng gấp 4 lần
Có mặt tại khu vực Bến Lức (tỉnh Tây Ninh) vào những ngày này, chúng tôi thấy hàng chục hộ nông dân tất bật thu hoạch chanh không hạt với tâm trạng phấn khởi, bởi giá bán cao kỷ lục (29.000-30.000 đồng/kg), gấp 4 lần so với cùng kỳ năm trước. Ông Lý Minh Ánh, ở ấp 5 An Thạnh, xã Thạnh Lợi, cho biết, gia đình ông trồng 2ha chanh. Với năng suất bình quân khoảng 16 tấn/ha, trừ chi phí phân, thuốc, thuê người thu hoạch…, vụ chanh cuối năm nay, ông Ánh lãi gần 100 triệu đồng/ha. “Đây là mức lãi cao nhất từ trước đến nay, hết tuần này là thu hoạch xong. Năm nay, gia đình tôi ăn tết lớn”, ông Ánh khoe.
Khu vực Bến Lức (tỉnh Tây Ninh) gồm các xã Thạnh Lợi, Bến Lức, Lương Hòa hiện có hơn 4.000ha chanh không hạt. Nói về “bước chuyển mình” của chanh Bến Lức, ông Trần Ngọc Ẩn, Phó Chủ tịch UBND xã Thạnh Lợi, cho rằng, kết quả này có được là nhờ nông dân thay đổi về nhận thức trong sản xuất.
Từ chỗ e ngại chi phí cao và quy trình khắt khe, đến nay nhiều hộ đã mạnh dạn tham gia chuỗi liên kết, ứng dụng kỹ thuật - công nghệ cao trong sản xuất, chuyển đổi mô hình canh tác phù hợp. Chất lượng trái chanh ở Thạnh Lợi nói riêng, cả khu vực Bến Lức nói chung, giờ đây được nâng cao, đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, đủ điều kiện “xuất ngoại” sang Hà Lan và các nước châu Á.
Tại Đồng Tháp, một trong những địa phương có diện tích cây ăn trái đứng đầu ĐBSCL, năm nay tết đến sớm với hàng trăm nhà vườn trồng sầu riêng. Theo ghi nhận tại nhiều vườn sầu riêng ở các xã Cái Bè, Ngũ Hiệp, Phú Hựu, Long Tiên và phường Cai Lậy, thương lái tấp nập thu mua, đặt cọc để thu hoạch sau Tết Nguyên đán.
Nửa tháng qua, giá sầu riêng giống Monthong loại 1 được thương lái thu mua với giá 90.000-110.000 đồng/kg (nông dân lãi khoảng 40.000-50.000 đồng/kg). Giống Ri 6 cũng duy trì mức giá ổn định 55.000-70.000 đồng/kg, lợi nhuận gần 30.000 đồng/kg. Lão nông Trần Thanh Ba, có 2 mẫu sầu riêng tại xã Ngũ Hiệp, phấn khởi chia sẻ, năm nay thời tiết thuận lợi, xâm nhập mặn trên sông Tiền đến chậm và không lấn sâu, hệ thống cống đập khép kín nên nước ngọt dồi dào, trái sầu riêng đạt chất lượng rất tốt.
Cùng với chanh không hạt và sầu riêng, thanh long vỏ vàng… cũng là loại trái cây có giá tăng mạnh trong dịp cuối năm nay (thương lái đặt cọc thu mua cận tết với giá khoảng 60.000-80.000 đồng/kg), nhờ màu sắc lạ - đẹp, nhu cầu chưng, bày trí tết tăng cao. Nông dân trồng thanh long vỏ vàng đang có lợi nhuận lớn. Diện tích vùng trồng loại cây này đang được mở rộng tại Đồng Tháp, Tây Ninh.
Nông dân trồng cam “mất tết”
Trái ngược với không khí thu hoạch tất bật, phấn khởi của nông dân trồng chanh, sầu riêng, xoài, thanh long vỏ vàng ở Tây Ninh, Đồng Tháp, hàng trăm nhà vườn trồng cam sành ở Vĩnh Long đang trong tình trạng hiu hắt bởi giá cam liên tục “lao dốc” và hiện đã “chạm đáy”, có nơi còn dưới 2.000 đồng/kg nhưng thương lái không mua.
Tại xã Hiếu Thành, vùng trồng cam lớn nhất tỉnh Vĩnh Long, nhiều vườn cam đã chín rộ nhưng chủ vườn chưa thu hoạch. Chỉ tay vào vườn cam sành hơn 1ha đang chín rộ, trái rụng nhiều, ông Huỳnh Thanh Quốc (ngụ ấp Hiếu Thạnh) buồn rầu nói: “Thương lái trả chưa tới 2.000 đồng/kg. Với mức giá này, thu hoạch là lỗ thêm. Năm nay vậy là “mất tết”.
Theo các chủ vựa thu mua, cận tết là cao điểm tiêu thụ trái cây, nhưng cam sành lại không được thị trường ưa chuộng. Chị Nguyễn Thị Hiền, chủ vựa cam Nguyễn Hiền (xã Vĩnh Xuân), cho biết, người tiêu dùng hiện có xu hướng chọn các loại trái cây chưng tết có mẫu mã đẹp, giá trị cao như bưởi da xanh, xoài, quýt, dừa… Trong khi đó, cam chủ yếu dùng để ăn tươi, khó bảo quản lâu, ít phù hợp trưng bày, vì thế nhu cầu tiêu thụ chậm dù đang vào mùa tết.
Theo ông Nguyễn Thanh Bình, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Vĩnh Long, toàn tỉnh hiện có gần 24.718ha cam sành. Những năm gần đây, diện tích cam tại ĐBSCL tăng nhanh, dẫn đến tình trạng cung vượt cầu, khiến giá cam liên tục giảm. Hiện cam sành loại 1 chỉ khoảng 4.000 đồng/kg, loại 2 khoảng 3.000 đồng/kg, thấp hơn nhiều so với giá thành sản xuất từ 6.000-8.000 đồng/kg. Riêng những vườn bị ngập úng, giá bán chỉ còn 1.000-2.000 đồng/kg, cá biệt có nơi chỉ 300-500 đồng/kg.
Trước thực trạng trên, ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Long khuyến cáo người dân trên địa bàn không mở rộng diện tích trồng cam, đồng thời xem xét chuyển đổi những vườn cam kém hiệu quả sang cây trồng khác. Bên cạnh đó, Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long đã phối hợp tổ chức các chương trình kết nối cung - cầu, hỗ trợ đưa cam sành lên sàn thương mại điện tử và các kênh bán hàng trực tuyến. Về lâu dài, cần quy hoạch lại vùng trồng cam, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển chế biến và xây dựng thương hiệu nhằm tránh tình trạng “được mùa, mất giá” kéo dài.
Ông Hà Mạnh Hùng, Giám đốc Công ty xuất khẩu trái cây Việt Úc (Tây Ninh), cho rằng, dù giá một số loại trái cây tăng mạnh dịp cuối năm, tuy nhiên nông dân, nhà vườn cần cẩn trọng, cân nhắc khi mở rộng diện tích, vùng trồng, tránh tình trạng cung vượt cầu, “được mùa, mất giá”. Cùng với đó, để ổn định đầu ra, nông dân nên sản xuất theo hướng hữu cơ và tham gia hợp tác xã để được cấp mã số vùng trồng, ký kết hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp hướng tới xuất khẩu chính ngạch.
