Nằm cách trung tâm TP Huế khoảng 40km về phía Nam, Vườn quốc gia Bạch Mã nép mình bên dãy Trường Sơn hùng vĩ, trông như một con ngựa bạch duỗi chân hướng ra biển cả mênh mông.
TS Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc Vườn quốc gia Bạch Mã, cho biết Vườn Di sản ASEAN là một trong những sáng kiến hợp tác về môi trường của ASEAN, được thực hiện trên cơ sở Tuyên bố về Vườn Di sản của Bộ trưởng Môi trường các nước ASEAN từ năm 2003, với mục tiêu bảo tồn toàn diện các hệ sinh thái quan trọng, độc đáo và đặc biệt của khu vực.
Mạng lưới các vườn di sản được thiết lập nhằm nâng cao nhận thức, niềm tự hào, bảo tồn và thụ hưởng các giá trị thiên nhiên phong phú của ASEAN; đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa các nước thành viên trong bảo tồn di sản thiên nhiên chung.
Cùng với đó, Vườn Di sản ASEAN góp phần quan trọng trong bảo tồn nguồn gen, bảo đảm sử dụng bền vững các hệ sinh thái, duy trì những khu vực tự nhiên có giá trị văn hóa, giáo dục, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân về bảo tồn đa dạng sinh học.
“Bạch Mã được vinh danh với danh hiệu Vườn Di sản ASEAN là động lực để đơn vị kiên định theo đuổi các tiêu chí quản trị tốt hơn, bảo tồn đa dạng sinh học bền vững hơn. Hướng tới tương lai, Vườn quốc gia Bạch Mã chú trọng phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn, nhằm đóng góp thiết thực cho môi trường bền vững và phát triển sinh kế cho cộng đồng vùng đệm”, TS Nguyễn Vũ Linh cho biết.
Năm 1925, dưới thời Pháp thuộc, để bảo vệ loài gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi), chính quyền sở tại đã xây dựng và trình lên Bộ Thuộc địa Pháp dự án thành lập vườn quốc gia rộng 50.000ha. Đến năm 1932, Bạch Mã được phát hiện và đề xuất xây dựng khu nghỉ mát bởi ông M. Girard, kỹ sư trưởng ngành cầu đường thời Pháp thuộc.
Ngày 15-7-1991, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Thủ tướng Chính phủ) ban hành Quyết định số 214/CT phê duyệt Luận chứng kinh tế - kỹ thuật Vườn quốc gia Bạch Mã trực thuộc Bộ Lâm nghiệp, với tổng diện tích 22.031ha.
Trong quá trình quản lý, bảo vệ và phát triển, Vườn quốc gia Bạch Mã đã đề xuất mở rộng ranh giới nhằm bảo tồn tốt hơn tài nguyên đa dạng sinh học, đặc biệt tạo sinh cảnh phù hợp cho các loài thú quý hiếm như hổ, báo, voọc ngũ sắc, mang lớn, mang Trường Sơn, sao la...
Đến năm 2008, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định điều chỉnh, mở rộng Vườn quốc gia Bạch Mã lên 37.487ha, trực thuộc sự quản lý của Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ NN-PTNT (trước đây). Theo quy hoạch du lịch quốc gia, Bạch Mã cũng là 1 trong 6 điểm du lịch của vùng Bắc Trung bộ.
Hiện nay, Vườn quốc gia Bạch Mã có tổng diện tích tự nhiên 37.423,10ha, giảm 63,90ha do Dự án đầu tư xây dựng công trình đường Hồ Chí Minh đoạn La Sơn - Túy Loan thu hồi để giải phóng mặt bằng, chủ yếu dọc theo đoạn đường 14B cũ từ thời chiến tranh, nối khu vực Nam Đông đến Hòa Liên, Đà Nẵng.
