Lễ phép không tự có

SGGP
Dù con trai đã 30 tuổi, bà Thủy vẫn cứ tặc lưỡi than thở “cha mẹ sinh con, trời sinh tính” khi một số họ hàng chê con bà không thấy thưa hỏi ai hết trơn. “Lớn tướng chừng này rồi sao vẫn không biết dạ, thưa hả con? Mẹ cũng có chỉ dạy mà. Hôm rồi cậu Năm có nhắc con đó”, bà Thủy nói với con trai... 

Dạy bé biết lễ phép là cách hình thành đức tính tốt cho các bé sau này

Dạy bé biết lễ phép là cách hình thành đức tính tốt cho các bé sau này

Quên mất dạ thưa

Đã không ít lần bà L.T.Thủy (64 tuổi) buồn lòng khi các cô dì, chú bác trong nhà nói đến K., con trai bà, rằng “cái thằng, cạy miệng không nói được câu chào hỏi nào luôn”, “nó bận quá hay sao mà cứ cắm đầu vô điện thoại miết, không chào được câu nào hết chị Thủy?”. Có lần, cậu Năm ở dưới quê lên thành phố, mang ít quà quê ghé thăm gia đình bà nhưng cả hai vợ chồng bận đi công chuyện, ở nhà có mỗi K. Dẫn cậu vô nhà, K. rót nước cho cậu rồi để cậu ngồi một mình không nói một câu; còn mình thì bấm điện thoại, lướt mạng xã hội… Sau đó, cậu Năm hỏi câu nào K. cũng ra chiều trả lời, nhưng cụt lủn, vì đang bận… trả lời bạn bè trên mạng.

Chiều tối về tới nhà, thấy túi quà trái cây quê với con gà cột ở góc sân, bà Thủy hỏi ra mới biết cậu Năm mang lên và đi về rồi. “Gọi điện cho cậu thằng K., ổng nói tính lên ở lại chơi với anh chị một bữa mà nhà không có ai. Lúc tới có K. mà ngồi một hồi, nó nói sắp đi công việc với bạn bè, không ai ở nhà tiếp nên thôi ổng về. Nhắc đến vụ này, tui buồn thằng con mình dữ. Cậu ở quê lâu lâu mới lên chơi thì cũng phải biết lễ phép hỏi thăm rồi giữ cậu ở lại. Có ai như nó… ”, bà Thủy kể. 

Cũng không riêng gì con trai bà Thủy, nhiều bạn trẻ, thanh niên hai mấy, ba mươi tuổi cũng quên mất “dạ thưa” hay những phép tắc chào hỏi, cảm ơn thông thường. Anh Trần Thành An (31 tuổi, sống ở Hiệp Thành Building, quận 12, TPHCM) tỏ ra bực bội khi nhận được email, cuộc gọi của một đồng nghiệp nhỏ tuổi nhờ vả nhưng thiếu lễ phép. “Anh An gửi cho em số điện thoại của chị khách hàng bên quận 1 chiều nay vừa gặp gấp. Em cần ngay bây giờ để liên hệ thêm công việc phía công ty mới giao - bạn ấy nhắn cho mình như vậy đó.

Bạn nhỏ tuổi hơn mình nhưng cách nhắn tin thiếu thưa gửi lễ phép làm mình rất không hài lòng. Nhất là khi bạn ấy đang nhờ mình hỗ trợ công việc, ít nhất cũng phải biết cách nói năng, thể hiện câu chữ sao cho phù hợp. Sau đó, mình cũng giúp, gửi số điện thoại khách hàng cho bạn thì nhận được tin nhắn “OK anh” và không một lời cảm ơn. Lời nói không mất tiền mua, nhưng bạn không biết cách lựa lời mà nói thành ra sau này mình không muốn hỗ trợ nữa”, anh An kể.

Còn chị Quỳnh Như (nhân viên văn phòng tại quận 7, TPHCM), khi nhắc đến các con của sếp mình, thường tặc lưỡi: “Một số sếp hay dẫn các con vào cơ quan. Tôi thấy các bé phần lớn khá ngoan, biết giữ trật tự nơi làm việc của ba mẹ. Tuy nhiên, cũng có một số bé thường quên chào hỏi người lớn, ít trả lời ai khi được hỏi thăm. Có bé còn ra vẻ xa cách, như thể các cháu hiểu được vị trí xã hội của ba mẹ mình. Con nít vốn chưa hiểu gì đâu nhưng có thể cách người lớn chỉ dạy không phù hợp đã ảnh hưởng đến cách ứng xử của các bé”.

Kịp thời uốn nắn trẻ

Có một lần, vào bệnh viện, được y tá hỗ trợ nhiệt tình, kèm theo tiếng “dạ thưa” ân cần, chú Nguyễn Văn Bình (65 tuổi, ngụ Thủ Đức, TPHCM), xúc động: “Lúc tui còn nhỏ, gặp người lớn phải vòng tay chào chứ không chỉ có dạ thưa thôi đâu. Tui thấy nhiều nơi ở dưới quê vẫn còn giữ nếp này. Ngày lễ, tết, giỗ… mấy đứa con nít, thanh niên vẫn vòng tay chào người lớn. Còn ở thành phố mà bắt bọn nhỏ khoanh tay chào mình hơi bị khó. Bây giờ gặp người lớn gật đầu một cái đã là có… giáo dục lắm rồi. Bởi vậy, thấy cô y tá dạ thưa với bệnh nhân mà tự nhiên tui cảm động lạ lùng”.

Từ gia đình đến xã hội, lễ phép là bài học đầu tiên và thường xuyên mà ông bà, cha mẹ dạy cho con cháu, thầy cô dạy cho học sinh của mình. “Tiên học lễ, hậu học văn” là vậy, việc đặt lễ phép trước học thuật từ lâu nay đã nhấn mạnh vai trò của giáo dục là tạo một người tử tế trước khi có một người giỏi về chuyên môn. Thế nhưng, thời nay, “dạ thưa” lễ phép bớt nhiều lắm rồi. Con nít, thanh niên nhiều khi chỉ có một cái gật đầu gặp người lớn, hoặc “quăng nguyên cục lơ” rồi đi luôn. Cách ăn nói cộc lốc, trống trơn không hề ít trong giới trẻ hiện nay. Cô Tô Thị Huệ (61 tuổi, ngụ quận 10, TPHCM), nói: “Trước đây, khi được người lớn hơn gọi thì phải trả lời “dạ”, còn khi được nhờ bảo thì thường trả lời “vâng” hoặc “thưa” tùy vùng miền.

Người dưới nói chuyện với người lớn hơn bao giờ cũng bắt đầu bằng “dạ thưa”. Còn bây giờ, nhiều khi người nhỏ hơn đã quên chào, trả lời thì “OK” hay ừ gọn lỏn. Biết thưa gửi, biết nói lời cảm ơn, lời xin lỗi là thể hiện sự tế nhị và quan tâm đến người khác cũng như một hình thức rèn luyện tính khiêm nhường cho bản thân. Rất tiếc, việc tưởng đơn giản, nhưng con nít lẫn không ít người trẻ bây giờ thiếu rèn luyện những điều này”. 

Nhiều người lớn thường hay bỏ qua, không uốn nắn trẻ khi chúng có thái độ không ngoan, thậm chí hỗn với người lớn vì cho rằng, con nít không biết gì. Khi nghe phản ánh con mình nói trống trơn với người lớn, nhiều phụ huynh còn ngụy biện rằng, lớn lên trẻ khắc tự biết thưa gửi, nói câu đủ chủ ngữ, vị ngữ. Thậm chí, với một số người theo lối sống quá “hiện đại” cho rằng, việc thưa gửi rất mất thời gian. Tuy nhiên, chính những cư xử thiếu lễ phép không được uốn nắn kịp thời sẽ góp phần làm nên tính cách trẻ sau này. 

Người Việt mình từ lâu cũng có thói quen vòng tay, kính chào dạ thưa rất đẹp. Lễ phép không tự nhiên có, phải giáo dục và thực hành thường xuyên. Sẽ mất nhiều thời gian, tâm huyết để thực hiện điều này nhưng chào hỏi lễ phép trong các tình huống giao tiếp đúng cách là một nghệ thuật, và là cánh cửa dẫn dắt chúng ta nhận được sự yêu mến từ nhiều người khác.

CA DAO

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nếu anh không về

Nếu anh không về

“Nếu anh không về trong buổi chiều nay/ Em đừng buồn và âu lo quá nhé/ Nhớ đón con và động viên cha mẹ/ Bởi Tổ quốc cần, anh chẳng thể ngồi yên/ Bao nhiêu người cũng rất muốn đoàn viên/ Nhưng Covid đang tràn lan đất nước/ Anh không thể, nghĩ tình riêng mình được/ Khi các bạn anh, bạc tóc, hao gầy…”.

Phim

Chiếu miễn phí 12 tác phẩm điện ảnh Pháp

Chung tay đẩy lùi dịch Covid- 19, Viện Pháp tại Việt Nam và Công ty BHD hợp tác đưa đến cho khán giả cơ hội trải nghiệm miễn phí và không giới hạn 12 bộ phim Pháp, phụ đề tiếng Việt trên Danet- hệ thống xem phim trực tuyến với bản quyền chính thức từ 1 đến hết 30-4.

Âm nhạc

Thời của MV

Trước tình hình các chương trình giải trí, sân khấu ca nhạc tạm ngưng, dừng hoạt động vì dịch Covid-19, công chúng được khuyến cáo hạn chế ra khỏi nhà, không tụ tập đông người… thì các MV (video ca nhạc) chính là những món ăn tinh thần không thể thiếu. Trên YouTube, nhiều kênh theo dõi riêng của các nghệ sĩ vẫn ra mắt sản phẩm đều đặn hàng tuần.

Sân khấu

Nghệ sĩ sân khấu hát ủng hộ cuộc chiến chống dịch

Chỉ một thời gian ngắn, từ các phòng thu và tại gia đình, nhiều nghệ sĩ sân khấu đã thu âm, ghi hình, thực hiện các clip ngắn các tác phẩm ca cổ, tân cổ giao duyên quảng bá trên các trang mạng xã hội, YouTube, Facebook…

Sách và cuộc sống

“Vùng cách ly” và những nhận định về thế giới virus

Cuốn tiểu thuyết Vùng cách ly (NXB Lao động) của tác giả Lorenzo Angeloni, đồng thời cũng là Đại sứ Italia tại Việt Nam từ tháng 10-2010 đến tháng 3-2015, dù ra mắt cách đây 3 năm nhưng vẫn mang tính thời sự, nhất là trong bối cảnh hiện nay. Không đoán biết được, không đo lường được, không tiêu diệt được và không chủ quan được, đó là thế giới virus. SARS, COVID-19 hay nhiều dịch bệnh khác đã minh chứng điều này.

Sáng tác

Di sản Trịnh Công Sơn trong văn hóa B’Lao

Mỗi độ tháng Tư sắp về, khi cao nguyên Bảo Lộc đón những cơn mưa đầu mùa; cũng là lúc đàn ong hối hả hút giọt mật cuối cùng trên những chùm bông cà phê trắng xinh. Nhạc sĩ huyền thoại Trịnh Công Sơn cũng ra đi vào một ngày đầu tháng Tư để lại cho đời di sản âm nhạc đồ sộ.

Mỹ thuật

Thi sáng tác tranh cổ động chào mừng Đại hội Đảng các cấp

Sở VH-TT TPHCM và Trung tâm Thông tin triển lãm TPHCM phát động cuộc thi sáng tác tranh cổ động chủ đề “Dưới cờ Đảng - Vững niềm tin”, chào mừng Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu Đảng bộ TPHCM lần thứ XI và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. 

ĐẠI HỘI ĐẢNG CÁC CẤP