Đề án “Đổi mới phương pháp giao chỉ tiêu tuyển sinh đại học và cao đẳng” của Bộ Giáo dục – Đào tạo (GD-ĐT) vừa chính thức đưa ra dự thảo để lấy ý kiến. Ngày 25-1-2007, đại diện các trường đại học, cao đẳng (ĐH, CĐ) đã có rất nhiều ý kiến về đề án. Trước những ý kiến còn chưa thống nhất, Bộ GD-ĐT chỉ quyết định một trong năm chỉ tiêu để đánh giá chất lượng và xác lập chỉ tiêu tuyển sinh năm 2007. Đó là chỉ tiêu xét tuyển của các trường ĐH, CĐ theo tỷ lệ giảng viên/sinh viên.
Chấp nhận nhưng xin có... lộ trình
Khi tiếp cận với bản dự thảo đề án, rất nhiều đại diện các trường ĐH, CĐ lo ngại về những tiêu chí do bộ đặt ra quá cấp bách và vượt ra khả năng thực thi trong thực tế. Cụ thể như tiêu chuẩn sử dụng đất xây dựng khuôn viên các trường trung bình một sinh viên (SV) tối thiểu là 5,5m2, mỗi SV phải có một máy vi tính, chi phí cho mỗi SV thấp nhất 9-18 triệu đồng/năm, tối thiểu có 5.000 đầu sách trong thư viện, đảm bảo 25 SV/bản sách… Sau khi tiếp thu ý kiến các trường đa phần lo ngại, xin cho một khoảng… lộ trình để thực hiện, Bộ GD-ĐT đã định hướng và quyết định áp dụng duy nhất chỉ tiêu tỷ lệ giảng viên/sinh viên.
Theo dự thảo đề án, chỉ tiêu tuyển sinh năm 2007 tính theo tỷ lệ thì tùy theo từng trường, từng ngành mà có một tiêu chí sinh viên xét tuyển tương ứng với giảng viên. Chẳng hạn, ngành kỹ thuật-công nghệ là 10-15 SV/giảng viên; ngành xã hội có từ 20-30 SV/giảng viên; ngành y, nghệ thuật tỷ lệ sẽ là 5-10 SV/giảng viên. Với tỷ lệ được xác lập và thực hiện đúng lộ trình, theo quan điểm của Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân là nhằm tiến tới đạt tỷ lệ cứ 20 SV sẽ có một giảng viên.
Sẽ có một cuộc cạnh tranh thu hút giảng viên?
Sau khi các trường chấp nhận chỉ tiêu tuyển sinh theo tỷ lệ SV/giảng viên, vấn đề để thực hiện đúng chỉ tiêu thực sự là khó khăn và nan giải cho các trường ĐH. Ngoài một số trường có chất lượng, tên tuổi, đội ngũ giảng viên dồi dào, số đông còn lại, nhất là các trường ngoài công lập sẽ cực kỳ khó khăn để thực hiện đúng quy định. Chính vì thế từ nay cho đến trước ngày 1-3-2007, thời điểm mà các trường định ra chỉ tiêu trình lên bộ xem xét và công bố cụ thể chỉ tiêu xét tuyển, việc thu hút bổ sung nguồn giảng viên là cực kỳ quan trọng, quyết định cho số lượng SV tuyển vào năm 2007.
Làm thế nào để thu hút giảng viên? Đây là câu hỏi không dễ có câu trả lời. Nhưng trước áp lực cạnh tranh, nâng cao chất lượng giữa các trường, không còn cách nào khác phải bước vào cuộc chạy đua thu hút giảng viên.
Đối với các trường lâu nay đã có đội ngũ giảng viên thuộc biên chế của mình đã đảm bảo tiêu chuẩn thì không thật sự đáng lo. Nhưng với các trường đang thiếu hụt thì không còn cách nào khác phải có chiến lược thu hút. Một trong những chiến lược đem lại hiệu quả tốt nhất không còn cách nào khác là phải đầu tư xứng đáng cho các giảng viên. Ở đây chính là vấn đề lương bổng và môi trường hoạt động.
Ngoài tận dụng tối đa việc thu hút lực lượng giảng viên cơ hữu và để thực sự quan tâm đến chất lượng của chính trường mình, điều cần thiết là phải thu hút được một lực lượng giảng viên đang hoạt động ở nước ngoài. Đồng thời cấp bách hướng đến đào tạo lực lượng SV đã và sắp ra trường có chất lượng để bổ sung tốt cho lực lượng giảng viên nhằm hướng đến các mục tiêu xa hơn.
Lo ngại việc chạy theo chỉ tiêu... ảo
Để đảm bảo số lượng giảng viên để có chỉ tiêu tuyển sinh, các trường phải lập danh sách trình lên Bộ GD-ĐT. Nhưng cho đến nay, bộ vẫn chưa có một hệ thống dữ liệu thống nhất về đội ngũ giảng viên của tất cả các trường ĐH. Vì thế khả năng một giảng viên sẽ “đứng tên” nhiều trường là tất yếu. Trước tình hình thiếu hụt đội ngũ giảng viên, cũng như áp lực về chỉ tiêu tuyển sinh, lo ngại này hoàn toàn có cơ sở. Tuy nhiên, bộ vẫn chưa có giải pháp nào để ngăn chặn tình hình, đích thân Bộ trưởng kêu gọi: “Việc này các trường phải tự giác. Các trường cứ khai thật ra”. Việc đặt niềm tin vào tính tự giác các trường cứ cho là có cơ sở. Bởi sau đó, bộ sẽ tiến hành rà soát, có cơ chế kiểm tra giám sát. Nhưng đứng ở góc độ xã hội, đòi hỏi một nền giáo dục ĐH chất lượng, trung thực, hiệu quả mà nói thì… lo ngại về chỉ tiêu giảng viên “ảo” cũng hoàn toàn có cơ sở vậy.
NGỌC LỮ
