* Tiết lộ tài liệu mật liên quan tới Che Guevara
Ngày 8-10, Cuba và Bolivia đã tổ chức các lễ tưởng niệm lần thứ 40 ngày mất của biểu tượng toàn cầu của các phong trào du kích Ernesto Che Guevara (9-10-1967 – 9-10-2007). Lễ tưởng niệm chính ở Cuba diễn ra tại thị trấn Santa Clara, cách La Habana 300km về phía Đông, nơi nhà lãnh đạo du kích Che Guevara đã tham gia một trận đánh năm 1958 trong thời kỳ cách mạng Cuba và là nơi ông được chôn cất. Tại Bolivia, nơi Che Guevara bị hành hình cách đây 40 năm, Tổng thống Evo Morales chủ trì lễ tưởng niệm tại thị trấn Vallegrande ở miền Đông Nam. Nơi đây, người ta đã tìm thấy hài cốt của Che Guevara trong một hố chôn tập thể vào năm 1997.
Sinh viên Bolivia diễu hành với những lá cờ mang hình ảnh Che Guevara ở Vallegrande.
Tại Venezuela, Tổng thống Hugo Chavez tổ chức lễ tưởng niệm ở Pico del Aguila thuộc miền Tây, nơi Che Guevara đã từng đến thăm 55 năm trước. Ngoài việc tổ chức các lễ tưởng niệm tập thể, một phiên họp đặc biệt của Thượng viện Brazil vào ngày 23-10 sẽ diễn ra để bày tỏ sự tôn vinh đối với Che Guevara. Các lễ tưởng niệm ông cũng diễn ra tại Guatemala, Mexico và Nicaragua. Tại Argentina, quê hương của Che Guevara, một tượng đài đặc biệt cũng đang được xây dựng để chuẩn bị kỷ niệm 80 năm ngày sinh của ông vào tháng 6-2008.
Trước đó, ngày 7-10, Martin Almada, chuyên gia nghiên cứu về kế hoạch Condor, đã tiết lộ tài liệu cho thấy các nhà lãnh đạo độc tài Nam Mỹ đã săn đuổi Che Guevara trước khi tung ra kế hoạch Condor (kế hoạch “kền kền” - nhằm loại bỏ những nhân vật chính trị đối lập, dẫn tới sự “biến mất” của hàng trăm người). Tài liệu trên có từ ngày 3-10-1966, là bản báo cáo mật của chỉ huy mật vụ Paraguay gửi phía Brazil về sự có mặt sắp tới của Che ở Nam Mỹ. Tài liệu này cho biết Che rời Corumba, một thị trấn của Brazil giáp biên với Bolivia, dưới cái tên giả là Oscar Ferreira. Che Guevara để râu và đi tàu Victoria dos Palmares, sẽ cập cảng lúc bình minh. Ông Almada khẳng định đây là lần đầu tiên người ta phát hiện tên Che Guevara trong “tầm ngắm” của các nhà độc tài đã thảo ra kế hoạch Condor. Tài liệu này chứng tỏ vào thời đó, độc tài các nước đã liên kết với nhau để vây bắt Che Guevara.
Ernesto Che Guevara sinh ngày 14-6-1928 tại TP Rosario de Santa Fe, miền Nam Argentina. Cuộc đời của Che Guevara là một huyền thoại, thời trai trẻ từng bôn ba khắp các nẻo đường châu Mỹ trên chiếc xe máy, với những trang nhật ký hành trình, trước khi tham gia phong trào cách mạng do lãnh tụ Fidel Castro khởi xướng. Ông là một lãnh tụ cách mạng có sức hấp dẫn phi thường. Năm 1966, Che và các đồng chí của ông đã đến Bolivia để phát động một cuộc cách mạng giải phóng. Ông bị quân đội Bolivia bắt ngày 8-10-1967 và bị giết một ngày sau đó. |
L.V. (Theo AFP, AP)
