Ngày 25-3 tại Hà Nội, Cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức hội nghị thông tin về dự thảo quy định mới của Liên minh châu Âu (EU) liên quan mức dư lượng tối đa (MRL) đối với thuốc bảo vệ thực vật trong nông sản, thực phẩm.
Ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật, cho biết, Ủy ban châu Âu đang xây dựng dự thảo gói quy định “Omnibus” (công bố từ tháng 12-2025), trong đó đề xuất sửa đổi nhiều quy định quan trọng như Quy định (EC) số 396/2005 về MRL và Quy định (EC) số 1107/2009 về đăng ký thuốc bảo vệ thực vật.
Ông Nguyễn Quý Dương cho biết, điểm thay đổi cốt lõi là EU chuyển từ cách tiếp cận “đánh giá rủi ro” sang “đánh giá nguy hại”. Theo đó, chỉ cần một hoạt chất có đặc tính nguy hại (như gây ung thư, rối loạn nội tiết, ảnh hưởng hệ sinh thái) có thể bị cấm nhập khẩu hoặc siết ngưỡng giám sát, thay vì dựa trên mức độ phơi nhiễm thực tế như trước.
Đồng thời, EU hướng tới loại bỏ cơ chế “import tolerance” (ngưỡng riêng cho hàng nhập khẩu), tiến tới áp dụng tiêu chuẩn đồng nhất giữa hàng nội khối và hàng nhập khẩu.
Còn theo ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), từ đầu năm 2025 đến thời điểm hiện tại, EU đã ban hành 15 thông báo điều chỉnh MRL, chủ yếu theo hướng giảm mạnh, nhiều trường hợp về mức 0,01 mg/kg. Thực tế đã có lô hàng bị từ chối nhập khẩu khi dư lượng đạt 0,02 mg/kg, chỉ cao hơn rất nhỏ so với ngưỡng quy định.
Đại diện Văn phòng SPS Việt Nam cũng cho biết các quy định của EU được thiết lập chi tiết theo từng sản phẩm. Cùng một hoạt chất nhưng mức dư lượng cho rau, trái cây, cà phê hay hồ tiêu có thể khác nhau. Điều này buộc doanh nghiệp phải tra soát theo từng mặt hàng và từng thị trường, thay vì áp dụng một tiêu chuẩn chung.
Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, để đáp ứng yêu cầu mới, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt từ vùng nguyên liệu. Doanh nghiệp phải nắm rõ quy trình sản xuất, loại thuốc sử dụng, thời gian cách ly và ngưỡng dư lượng theo từng thị trường. Việc xử lý khi hàng đã đến cửa khẩu là không hiệu quả.
Dự thảo “Omnibus” đã được thông báo tới WTO từ ngày 29-1-2026 và đang lấy ý kiến đến ngày 30-3-2026. Cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật đã có văn bản đề nghị các địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp góp ý trước ngày 26-3 để tổng hợp, gửi qua các kênh chính thức. Theo thông lệ, nếu không có ý kiến phản hồi, các quốc gia được coi là đồng thuận với dự thảo.
